Κυριακή, 23 Μαΐου 2010

Γιατί δεν πρέπει να καταργηθούν οι ημιυπαίθριοι χώροι‏



του Δημ. Χριστοφιλόπουλου, καθηγητή Νομικής Σχολής Πανεπ. Αθηνών, από την ΑΥΓΗ


Διαβάσαμε με έκπληξη στον τύπο ότι προτείνεται, στην υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) από υπεύθυνο για το Περιβάλλον (!), η κατάργηση μιας από τις σπουδαιότερες καινοτομίες του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού, (ΓΟΚ), δηλαδή οι ημιυπαίθριοι χώροι και ότι η υπουργός, μιλώντας στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, εξέφρασε την πεποίθηση ότι η πρόταση αυτή είναι «ενδεδειγμένη ,αν και ύστατη». Μια πρόταση και τέτοια άσκηση πολεοδομικής πολιτικής είναι εσφαλμένη, αντιπεριβαλλοντική και εφόσον οδηγεί στη δημιουργία δυσμενέστερου περιβάλλοντος, αμφίβολης συνταγματικότητας, για τους ακόλουθους λόγους:
Ο ΓΟΚ , όπως ισχύει σήμερα, κατάργησε τα συστήματα δόμησης, η επιλογή των οποίων γινόταν συνήθως, με κομματικά κριτήρια για τη διαμόρφωση καλού ή μη περιβάλλοντος. Στην προσπάθειά του να αποφύγει τη χρησιμοποίησή του ως μέσου διαμόρφωσης πελατειακών σχέσεων (κατ' επιλογή εφαρμογή των οικοδομικών συστημάτων) παρουσιάζει, σε σχέση με τους προηγούμενους ΓΟΚ, αρκετές καινοτομίες , μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι ρυθμίσεις των άρθρων 7-11 που αφορούν τον νέο τρόπο δόμησης των ακινήτων ο οποίος επιδιώκει να συνδυάσει τη δομική εκμετάλλευση των ακινήτων με την προστασία του περιβάλλοντος και γενικά την αναβάθμιση της ζωής των πολιτών (δημιουργία καλύτερου πολεοδομικού περιβάλλοντος, με την ελεύθερη τοποθέτηση του κτηρίου στο οικόπεδο, την ογκοπλαστική ανάπτυξη του κτηρίου-ιδεατό στερεό). Ειδικότερα ο νέος ΓΟΚ θέλησε να αντικαταστήσει τα αντιαισθητικά «τσιμεντόκουτα» (πολυκατοικίες) με αισθητικά και λειτουργικά καλλίτερα κτήρια.. Για να σταματήσει η κατασκευή εξωστών- διαδρόμων γύρω στα κτήρια, και γενικότερα για να αντικατασταθούν οι δυσλειτουργικές προεκτάσεις των ταρατσών (εξωστών) χωρίς στην πραγματικότητα να προσφέρουν τίποτε στη βελτίωση της ζωής, προβλέφθηκε η κατασκευή εξωστών και ημιυπαίθριων χώρων. Ακόμη μέσω ημιυπαίθριων χώρων οι εγκλωβισμένοι στους κλειστούς χώρους ένοικοι θα μπορούσαν να απολαύσουν και τον περιβάλλοντα φυσικό χώρο λόγω της ευνοϊκών κλιματικών συνθηκών της Χώρας μας. Με την πρόβλεψη αυτή των ημιυπαίθριων χώρων κάθε κατοικία μπορεί να έχει τον αναγκαίο υπαίθριο χώρο της, ο οποίος διατάσσεται κατά την κρίση του μελετητή.
Η σπουδαία αυτή καινοτομία του ΓΟΚ έχει μετατραπεί, με ευθύνη του κράτους, σε αντικείμενο κερδοσκοπικής εκμετάλλευσης και μια από τις πιο συχνά εμφανιζόμενης μορφές αυθαίρετης δόμησης με συνέπεια την κακοποίηση (βλάβη) του περιβάλλοντος των πόλεων της χώρας μας, οι περισσότερες από τις οποίες είναι προβληματικές από την άποψη της έλλειψης των έργων υποδομής και της μη αρμονικής σχέσης δομήσιμων και κοινόχρηστων χώρων με συνέπεια στην πρώτη νεροποντή οι δρόμοι να μεταβάλλονται σε ποτάμια και οι πλατείες σε λίμνες.
Το κράτος σύμφωνα με το Σύνταγμα έχει υποχρέωση να παίρνει προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος. Η υιοθέτηση από το υπουργείο μιας τέτοιας πρότασης κατάργησης των ημιυπαίθριων χώρων μας οδηγεί στη σκέψη ότι το κράτος παραδέχεται την ανικανότητά του να εφαρμόσει τα απαιτούμενα προληπτικά μέτρα πάταξης της αυθαίρετης δόμησης και προστασίας του περιβάλλοντος. Τα κατασταλτικά μέτρα δε τα αντικαθιστά με τη διαμόρφωση μιας αθέμιτης συναλλαγής μεταξύ αυτού και ιδιοκτητών αλλά και των κατασκευαστών παράνομων ημιυπαίθριων και άλλων βοηθητικών χώρων (πατάρια, υπόγεια κ.λπ.). ΄Όπως ισχυρίζεται ο προτείνων την κατάργηση των ημιυπαίθριων χώρων «πρέπει να υπάρξει η σχετική πρόβλεψη ώστε να μη χρειαστεί σε λίγα χρόνια να διευθετηθεί ένα νέο κύμα παράνομα κλεισμένων αυθαιρέτων και επομένως. Η λογική αυτή του «πονάει μάτι, κόβει κεφάλι», δεν μπορεί να σταθεί σε καμιά κριτική. Με μια τέτοια λογική πρέπει να καταργηθούν όλες οι καινοτομίες του ΓΟΚ και γενικότερα της πολεοδομικής νομοθεσίας οι οποίες καταστρατηγούνται με την ανοχή και ευθύνη του κράτους. Αν πράγματι δεν λάβει προληπτικά μέτρα το κράτος για την πάταξη της αυθαίρετης δόμησης θα εξακολουθήσει την ανοδική πορεία της με συνέπεια, κατά τακτά χρονικά διαστήματα, το κράτος την υποχρέωση πάταξης να την θεωρεί ως ευκαιρία χρηματικής είσπραξης. Τα σύνθημα «αν το δηλώσεις θα το σώσεις» θα θριαμβεύει επαναλαμβανόμενο και γενικά θα συνεχιστεί η ολέθρια εφαρμογή της πολιτικής του «δώσε και σώσε».΄Όλα αυτά βέβαια σε βάρος του περιβάλλοντος.
Συμπέρασμα ο θεσμός των ημιυπαίθριων χώρων είναι απαραίτητος για την ικανοποίηση των αισθητικών και λειτουργικών αναγκών των κτηρίων αλλά και των αναγκών των πολιτών του υποβαθμισμένου αστικού περιβάλλοντος. Οι περισσότερες από τις πόλεις της χώρας είναι πολεοδομικά προβληματικές, από την άποψη της ανυπαρξίας σχεδόν έργων υποδομής αλλά και της έλλειψης των κοινόχρηστων χώρων και βρίσκονται στα όρια της βιωσιμότητας. Συνεπώς αποτελεί μια ανάσα, η ύπαρξη των ημιυπαίθριων χώρων ,οι οποίοι παρέχουν την ευχέρεια απόλαυσης, λόγω των ευνοϊκών κλιματικών συνθηκών της χώρας μας, του περιβάλλοντα φυσικού χώρου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: