Σάββατο, 8 Μαΐου 2010

Οι κυβερνήσεις προτιμούν Linux



του Κώστα Παπαγιάννη

Το Linux γεννήθηκε ως ιδέα το 1983 από τον Richard Stallman και δημιουργήθηκε το 1991 από τον Linus Torvalds. Είναι περισσότερο γνωστό ως το "ελεύθερο λογισμικό", αφού δεν έχει πατέντα. Παρά το γεγονός ότι η διάδοσή του και η χρήση του έχει συχνά μια "κινηματική αύρα", το Linux έχει μεγάλη αποδοχή και στις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς όλο και περισσότερες κυβερνήσεις το χρησιμοποιούν.

Την επιλογή του Linux έχουν κάνει χώρες καχύποπτες για ένα λογισμικό ιδιωτικής εταιρείας "δυτικών" συμφερόντων, όπως η Microsoft, χώρες αναπτυσσόμενες όπου η ζήτηση για πρόσβαση στην πληροφορία έρχεται σ' αντιπαράθεση με τα οικονομικά προβλήματα που δημιουργούν ο υπερπληθυσμός και η υπανάπτυξη, όπως η Ινδία και το Πακιστάν, αλλά και χώρες οικονομικά ισχυρές που αντιλαμβάνονται τα προτερήματα της χρήσης του ελεύθερου λογισμικού.

Τα κράτη δεν διστάζουν να εμπιστευτούν στο ελεύθερο λογισμικό τομείς υψηλής ευαισθησίας, όπως τα πυρηνικά υποβρύχια του στόλου των ΗΠΑ, ενώ και το φιλόδοξο πείραμα στο CERN της Ελβετίας χρησιμοποιεί Linux. Στους χρήστες του ελεύθερου λογισμικού συμπεριλαμβάνονται το Γαλλικό και Γερμανικό Κοινοβούλιο, το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών και η ελεύθερη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια Wikipedia.

Κάθε προγραμματιστής με αρκετές γνώσεις μπορεί να μετατρέψει το λογισμικό με όποιον τρόπο επιθυμεί δίνοντας έμφαση και προσθέτοντας στοιχεία που τον βοηθούν στις εργασίες που πραγματοποιεί. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα έτοιμα πακέτα κι ανανεώσεις που προσφέρουν τα λογισμικά με πατέντα, όπως τα Windows της Microsoft, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία. Σήμερα 12 εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν το Ubuntu, την πιο δημοφιλή "εκδοχή" του Linux. Η πίεση από το Linux έχει οδηγήσει και τη Microsoft να αναπτύξει κάποια ελεύθερα προγράμματα, όπως το πλήρως ελεύθερο PDF ή το εν μέρει "ανοικτό" πια Word.

Linux και Κράτος Δικαίου

Το Linux κάνει πιο εύκολη την αρχειοθέτηση δεδομένων κι απαντά στην ανάγκη για μονιμότητα των δημοσίων δεδομένων, διευκολύνει την επικοινωνία μεταξύ υπηρεσιών και προσφέρει μεγάλη ευελιξία στη χρήση του σε διαφορετικούς τομείς, αφού τροποποιείται κατά το δοκούν από τον προγραμματιστή.

Η ευελιξία του βοηθά και στην ανάπτυξη τεχνογνωσίας, σε αντίθεση με τα πιο "σκληρά" πακέτα που αναπτύσσουν οι εταιρείες που χρησιμοποιούν πατέντες. Ταυτόχρονα προσφέρει ασφάλεια από τις αδυναμίες των λογισμικών που πωλούν ιδιωτικές εταιρείες, αλλά κι από τις ίδιες τις εταιρείες, που συνήθως τυγχάνουν πολυεθνικές κι έχουν ενδεχομένως "κρυφή ατζέντα".

Χαρακτηριστικό είναι το προοίμιο του νόμου που έκανε υποχρεωτική την χρήση Linux από τις κρατικές υπηρεσίες του Περού το 2005. Ο νομοθέτης θεωρεί ότι "οι βασικές αρχές του νομοσχεδίου συνδέονται με τις βασικές αρχές του κράτους δικαίου, δηλαδή την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στην πληροφορία, τη μονιμότητα των δημοσίων δεδομένων και την ασφάλεια του κράτους και των πολιτών".

Linux και εθνική ασφάλεια

Η ύπαρξη ενός ελεύθερου λογισμικού, που είναι συνεχώς μεταβλητό από τον εκάστοτε προγραμματιστή, προκαλεί βάσιμους φόβους για την ασφάλεια. Κι αν στην οικιακή χρήση οι επιπτώσεις από ένα πρόβλημα ασφάλειας είναι αμελητέες, τι γίνεται όταν το ελεύθερο λογισμικό χρησιμοποιείται από κρατικούς φορείς που συνδέονται με την εθνική ασφάλεια;

H χρήση από υπερδυνάμεις σε τέτοιους ευαίσθητους τομείς διαψεύδει τους όποιους φόβους. Με το ελεύθερο λογισμικό τα κράτη κι όχι οι εταιρείες που κατέχουν τις πατέντες έχουν τον έλεγχο του προγράμματος, ενώ το κάθε κράτος διαμορφώνει το σύστημά του όπως επιθυμεί και σε σχέση με τις ικανότητες των προγραμματιστών του και μόνο.

Εκτός από τα πυρηνικά υποβρύχια των ΗΠΑ, λογισμικά που βασίζονται στο Linux χρησιμοποιούν οι σουηδικές Ένοπλες Δυνάμεις, η Ταχυδρομική Υπηρεσία των ΗΠΑ, το Αμερικάνικο Γραφείο Απογραφής του Πληθυσμού και η NSA, η εθνική υπηρεσία πληροφοριών των ΗΠΑ, που εφοδιάζει με πληροφορίες όλες τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, ενώ η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου των ΗΠΑ έχει χρησιμοποιήσει το Linux για να ψηφιοποιήσει σπάνια ιστορικά ντοκουμέντα.

Linux και έρευνα

Ιδιαίτερα χρήσιμο εμφανίζεται το Linux στα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα στον τομέα της έρευνας και της ανάλυσης δεδομένων καθώς το ελεύθερο λογισμικό είναι πιο γρήγορο από τα συμβατικά και κατά συνέπεια μπορεί να επεξεργαστεί πιο γρήγορα τον τεράστιο όγκο δεδομένων που παράγουν τα μεγάλα πανεπιστήμια. Εκτός από το CERN, το Linux χρησιμοποιεί και η ΝΑSΑ.

Τεράστιο οικονομικό κόστος από τα λογισμικά με πατέντες

Οι λόγοι για την επιλογή του Linux συχνά είναι και οικονομικοί. Η Βενεζουέλα, όταν έκανε την επιλογή του ελεύθερου λογισμικού, υπολόγισε ότι από τα 7,5 εκατομμύρια δολάρια για άδειες λογισμικού μόνο το 5% έφθανε σε προγραμματιστές της Βενεζουέλας. Ταυτόχρονα ο εκσυγχρονισμός των σχολείων με εγκατάσταση υπολογιστών θα κόστιζε μόνο 400 εκατομμύρια δολάρια αν τα σχολεία χρησιμοποιούσαν Linux, ποσό που θα διπλασιαζόταν αν έπρεπε να αγοραστούν άδειες λογισμικού.

Αναπτυσσόμενες χώρες και Linux

Τα οικονομικά οφέλη του Linux είναι πολύ σημαντικά για τις αναπτυσσόμενες χώρες λόγω του τεράστιου οικονομικού κόστους ενός συμβολαίου με μια ιδιωτική εταιρεία που θα προμηθεύσει τις κρατικές υπηρεσίες με λογισμικό με πατέντα. Ενδιαφέρουσα είναι και η διάδοσή του σε χώρες όπως το Πακιστάν και η Ινδία, χώρες όπου η εξοικείωση με τη χρήση υπολογιστή είναι πολύ ευρύτερη από τις οικονομικές δυνατότητες των κρατών αυτών για σύγχρονη τεχνολογική υποδομή κατά το δυτικό μοντέλο με τα λογισμικά με πατέντα. Τα κρατίδια της Ινδίας Κεράλα και Ταμίλ Ναντού έχουν επιλέξει το Linux για το λογισμικό των υπολογιστών στα σχολεία τους.

Τεχνολογική αυτονομία από τις ΗΠΑ

Πολλές χώρες έχουν επιλέξει το ελεύθερο λογισμικό με πολιτικούς όρους. Καχύποπτες για την επιρροή σε κρατικές βάσεις δεδομένων και ευαίσθητους τομείς εθνικής ασφάλειας που μπορεί να έχει μια πολυεθνική με έδρα τις ΗΠΑ, όπως η Microsoft, χώρες που αρνούνται την αμερικάνικη πολιτική επιρροή έχουν χρησιμοποιήσει το Linux για να πετύχουν μια "τεχνολογική αυτονομία". Τα παραδείγματα πολλά. Βενεζουέλα και Βραζιλία άλλαξαν το λογισμικό των κρατικών υπολογιστών στα τέλη του 2004 και αρχές του 2005.

Ο Augusto Cesar Gadelha, γενικός γραμματέας του υπουργείου Επιστήμης και Τεχνολογίας της Βραζιλίας, εξήγησε γιατί η Βραζιλία έκανε την επιλογή του Linux σχολιάζοντας ότι "αυτό που ενδιαφέρει την κυβέρνηση είναι να δώσει εναλλακτικές επιλογές σ' έναν σχεδόν μονοπωλιακό χώρο".

Κούβα, Βόρεια Κορέα και Κίνα έχουν αναπτύξει δικά τους λογισμικά που βασίζονται στο Linux, το Nova (Κούβα), το Red Star OS (Βόρεια Κορέα) και το Red Flag Linux (Κίνα). Η Κίνα ανέπτυξε το Red Flag Linux για χρήση απ' όλες τις κινεζικές κυβερνητικές υπηρεσίες μετά την αντιπαράθεση της Κίνας με τη Microsoft και το "ξήλωμα" των Windows 2000 από όλα τα κυβερνητικά κομπιούτερ.


Πειράματα σε τοπικό επίπεδο

Πολλές φορές η διάδοση του Linux έχει ξεκινήσει από την τοπική αυτοδιοίκηση, συχνά ως πείραμα που μεταφέρεται σε κεντρικό επίπεδο. Στη Γερμανία το κρατίδιο της Νότιας Σαξονίας εξοικονόμησε 20 εκατομμύρια ευρώ μετά την επιλογή του Linux για τις υπηρεσίες του κρατιδίου, ενώ εδώ και αρκετά χρόνια έχουν "μεταναστεύσει" στο Linux οι δήμοι του Βερολίνου και του Μονάχου.

Η αυτόνομη κοινότητα της Εξτρεμαδούρα στην Ισπανία έχει εγκαταστήσει το ελεύθερο λογισμικό σε 14 νοσοκομεία, 400 κέντρα υγείας και 80.000 σχολικούς υπολογιστές, ενώ έχει δημιουργήσει και δική της εκδοχή του Linux, το LinEx. Δική της εκδοχή του Linux έχει και η Ανδαλουσία, το Guadalinex.

Πολύ ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της πολιτείας του Μισισίπι στις ΗΠΑ, όπου οι τοπικές, πολιτειακές και ομοσπονδιακές αστυνομικές δυνάμεις συντονίζονται με ένα σύστημα που βασίζεται στο Linux. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το ομοσπονδιακό υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας με στόχο να επεκταθεί και σε ομοσπονδιακό επίπεδο κάποια στιγμή στο μέλλον.

Δεν υπάρχουν σχόλια: