Κυριακή, 22 Μαΐου 2011

Παραδείγματα αλληλεγγύης και μορφές κοινωνικής οικονομίας

Εναλλακτικό Πολιτιστικό Εργαστήρι Κέρκυρας

«Γεννήθηκε» πριν από ένα χρόνο, από μια ομάδα καθηγητών που μαζί με φοιτητές του Ιονίου Πανεπιστημίου και ενεργούς πολίτες της Κέρκυρας, αποφάσισαν να ιδρύσουν μια απλή ένωση φυσικών προσώπων. Όπως εξήγησε ο Λ. Ντούσικος: «Η ιδέα ήταν απλή, όλοι μπορούμε να διδαχτούμε και να διδάξουμε, όλοι μπορούμε να ανταλλάξουμε δωρεάν τις γνώσεις μας και να αναπτύξουμε ένα πεδίο άμεσης συλλογικής δράσης, ενισχύοντας είτε τους οικονομικά ασθενέστερους συμπολίτες, είτε τους οικονομικούς μετανάστες, είτε όσους ποτέ δεν είχαν μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή τους.

Έτσι δημιουργήθηκε το Εναλλακτικό Πολιτιστικό Εργαστήρι Κέρκυρας, ένας αυτοοργανωμένος κοινωνικός χώρος, που δραστηριοποιείται στα πεδία της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, με στόχο την έμπρακτη κοινωνική αλληλεγγύη». Το εργαστήρι λειτουργεί τα απογεύματα σε χώρους Γυμνασίων -Λυκείων της Κέρκυρας, απαριθμεί πάνω από 450 μαθητές και 46 καθηγητές, ενώ διδάσκονται αφιλοκερδώς 34 μαθήματα, μεταξύ άλλων, ελληνικά για μετανάστες, στοιχεία αστρονομίας, μαθησιακές δυσκολίες και δυσλεξία, νοηματική γλώσσα κ.ά. Μαθήματα παρακολουθούν μικροί και μεγάλοι, Έλληνες και «ξένοι», φοιτητές, μαθητές σχολείου, κυρίως ασθενέστεροι οικονομικά. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι οι περισσότεροι καθηγητές, δεν έχουν σταθερή εργασία ή είναι άνεργοι. Σύμφωνα με τον Λ. Ντούσικο, σημαντικοί παράγοντες της επιτυχίας του εγχειρήματος, είναι η απουσία κομματικής χειραγώγησης όπως και η απουσία ιεραρχικών πολιτικών και οργανωτικών δομών.

Παράλληλα, συγκρότησαν το Δίκτυο Ανταλλαγής Εργασίας και Προϊόντων που έχει στόχο την ανάδειξη της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας: «Κάθε ένας μπορεί με μια απλή προσωπική συνεννόηση, να προσφέρει και να ζητήσει αυτά που χρειάζεται ή του λείπουν. Μπορεί να είναι κάποια εργασία, κάποιο μάθημα, κάποια προϊόντα, κάποια ιατρική βοήθεια ή κάποια βοήθεια στο χωράφι, κάποια υπηρεσία, κάποια ξένη γλώσσα, κάποιες καλλιτεχνικές γνώσεις, κάποια ρούχα, οποιαδήποτε δηλαδή μορφή υποστήριξης. Με αυτόν τον τρόπο, ελαχιστοποιούμε την εξάρτησή μας από την κερδοσκοπική μανία των μεσαζόντων και των μεγάλων εταιρειών παραγωγής -προμήθειας, ελαχιστοποιούμε με άλλα λόγια, τις ποικίλες συνέπειες του πολέμου μεταξύ της κρατικής και της ιδιωτικής οικονομίας. Το ΔΑΕΠ δεν είναι ούτε “φιλανθρωπική δράση”, ούτε “ευεργεσία”, ούτε ακόμα ένα κόλπο της επιχειρηματικής πολιτικής χαμηλού οικονομικού κέρδους. Είναι μια μορφή οριζόντιας οικονομίας των πολιτών».

Σημειώνεται ότι το ΔΑΕΠ η ανταλλαγή είναι αχρήματη. Γίνεται με αποκλειστική ευθύνη των μελών του και οι ανταλλαγές του ανακοινώνονται δημόσια, με δυο ταυτόχρονους τρόπους: αφενός στο blog του Εναλλακτικού Πολιτιστικού Εργαστηρίου, αφετέρου στη μηνιαία εφημερίδα του. Οι ανταλλαγές γίνονται στη βάση της διυποκειμενικής συνεννόησης και μόνο, χωρίς κάποιο υποκατάστατο νομίσματος.

Νέο στοίχημα είναι η ομάδα πρωτογενούς παραγωγής που προέκυψε από τη σκέψη της δημιουργίας ενός μικτού συνεταιρισμού: «Αυτή τη στιγμή, διαθέτουμε αρκετά στρέμματα που μας παραχωρούνται από φίλους για χρήση και εκμετάλλευση, όπως επίσης και κάποια στρέμματα με ελιές. Διαθέτουμε πάνω από 40 ανέργους, φοιτητές, αγρότες και γεωπόνους, που μπορούν να δουλέψουν άμεσα στην πρωτογενή παραγωγή. Διαθέτουμε επίσης κάποιο στοιχειώδη υλικοτεχνικό εξοπλισμό, όπως επίσης και κάποιον αποθηκευτικό χώρο. Έχουμε ήδη έρθει σε επαφή με αποκλεισμένους από το μονοπωλιακό σύστημα τοπικούς παραγωγούς (κυρίως κτηνοτρόφους και μικροβιοτέχνες), που αποδέχονται τη συνεργασία με όρους προμηθευτικούς και καταναλωτικούς, αλλά μη κερδοσκοπικούς. Έχουμε το ΔΑΕΠ που το βασικό του πλεονέκτημα, είναι ότι προσεγγίζει ευκολότερα τη μεγαλύτερη μερίδα των νέων ανθρώπων και λειτουργεί ως “εισαγωγή” σε ζητήματα συνεταιριστικής οικονομίας. Όλα αυτά μαζί, εκτιμούμε ότι διαμορφώνουν κάποιες προϋποθέσεις για την ίδρυση ενός μικτού συνεταιρισμού. Προς το παρόν, πειραματιζόμαστε στη γεωργική καλλιέργεια και καταμετρούμε προσεχτικά τις δυνάμεις μας. Το ξέρουμε ότι δεν μπορούμε να παρακάμψουμε ολοσχερώς τις σημερινές καπιταλιστικές δομές. Μπορούμε όμως να κάνουμε την αρχή, θέτοντας αισθητά διαφορετικούς κοινωνικούς-οικονομικούς όρους, αρχές και αξίες».

Μιλώντας για τη λειτουργία του Εργαστηρίου, ο Λ. Ντούσικος ξεχωρίζει ως βάσεις την εθελοντική προσφορά των καθηγητών, τη δωρεάν παροχή στοιχειώδους υλικοτεχνικού εξοπλισμού από τα σχολεία και τη συμβολική χρηματική συνεισφορά όλων. Η λήψη των αποφάσεων, γίνεται από το μοναδικό πολιτικό όργανο, την ανοιχτή συνέλευση των μελών που συνέρχεται κάθε 15 μέρες. Μέλος του Εργαστηρίου, θεωρείται όποιος διδάσκει, διδάσκεται και βοηθάει οργανωτικά. Κατά καιρούς, όταν συντρέχει έκτακτος λόγος, πραγματοποιείται και συνέλευση των καθηγητών. Ο τρόπος λήψης των αποφάσεων, επιτυγχάνεται με τη δημοκρατική αρχή της συναίνεσης. Προς το παρόν -έχοντας ήδη 600 περίπου μέλη -σε περιπτώσεις όπου απαιτείται η αντιπροσώπευση, δε φαίνεται να δημιουργείται πρόβλημα κατά τη μετάβαση από την άμεση προς την αντιπροσωπευτική διαχείριση.

*Στις 27 και 28 Μάη, θα πραγματοποιηθεί το 2ο Φεστιβάλ Κοινωνικής Αλληλεγγύης με θέμα την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία.

* Επισκεφθείτε το Εργαστήρι στο διαδίκτυο: «http://enalaktikoergastiri.wordpress.com/».



Εθελοντικό Ιατρείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ρεθύμνου

«Πρέπει να πιστέψουμε ότι αυτός ο κόσμος που θέλουμε μπορεί να υπάρξει. Τον δημιουργήσαμε και τον ζούμε. Καιρός να τον διεκδικήσουμε». Τα παραπάνω διαβάζει κανείς στην ιστοσελίδα στο ιατρείου, που γεννήθηκε πριν από περίπου 3 χρόνια, τον Ιούλιο του 2008, από λίγους αριστερούς νοσοκομειακούς γιατρούς και σήμερα αποτελεί μια εθελοντική προσπάθεια γιατρών, φαρμακοποιών, νοσηλευτών, μαιών, οδοντιάτρων και εθελοντών από τους εργαζόμενους στις κοινωνικές δομές του δήμου και σημείο αναφοράς στο Ρέθυμνο.

Το Ιατρείο είναι “απάντηση σε μια υπαρκτή υγειονομική ανάγκη” σημείωσε ο Α. Ξανθός, υπογραμμίζοντας την απήχηση που έχει στην τοπική κοινωνία η πρωτοβουλία. Στα τρία χρόνια έχει μετατραπεί σε θεσμό της πόλης που βρίσκει τρόπους να ενισχύει, πρωτίστως οικονομικά, τη λειτουργία του. Σημειώνουμε ότι πριν από λίγο καιρό η τοπική ΕΛΜΕ, ακολουθώντας το παράδειγμα, ξεκίνησε δωρεάν μαθήματα ενισχυτικής διδασκαλίας.

Σκοπός του ιατρείου είναι η στήριξη των ανθρώπων που δεν έχουν πρόσβαση σε δωρεάν υγεία, φάρμακα και εμβόλια κι έτσι απευθύνεται σε όλους τους ανασφάλιστους Έλληνες ή αλλοδαπούς -ανεξάρτητα από το εάν είναι νόμιμα ή παράνομα στη χώρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του παρακολουθούνται σταθερά περίπου 1.200 ασθενείς ενήλικες και παιδιά, 700 ενήλικες ασθενείς στο παθολογικό ιατρείο και στο οδοντιατρείο, 300 παιδιά και 130 γυναίκες στο γυναικολογικό Ιατρείο.

Οι εμπλεκόμενοι πάντως με το ιατρείο δεν μένουν μόνο στο σπουδαίο έργο της περίθαλψης, αλλά διεκδικούν σταθερούς θεσμούς που θα λύσουν στη βάση το πρόβλημα της φροντίδας υγείας για όλους. Στα αιτήματά τους, ανάμεσα σε άλλα, περιλαμβάνεται η έκδοση Κάρτας ανασφάλιστου Πολίτη που θα καλύπτει Έλληνες και μη σε δωρεάν πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και προληπτικό εμβολιασμό, δωρεάν προληπτικός έλεγχος όλων των μεταναστών για λοιμώδη και μεταδοτικά νοσήματα, δωρεάν ιατρική παρακολούθηση εγκύων και παιδιών κ.ά.

Σημειώνουμε ότι Κοινωνικά Ιατρεία "στήνονται" αυτήν την περίοδο σε Θεσσαλονίκη και Πρέβεζα.

* Επισκεφθείτε το Κοινωνικό Ιατρείο στο Διαδίκτυο: «http://www.ethiatreio.com/»


Το παράδειγμα των ΚοιΣΠΕ

Παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, η δομή και ο στόχος των ΚοιΣΠΕ παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον. Θεσπίσθηκαν το ’99 και αποτελούν μια ιδιαίτερη μορφή συνεταιρισμού, αφού την ίδια στιγμή είναι παραγωγικές και εμπορικές μονάδες αλλά και Μονάδες Ψυχικής Υγείας, (η ανάπτυξη και η εποπτεία ανήκει στο υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης και ασκείται από τη Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας).

Η εταιρική σχέση είναι πρωτοποριακή, καθώς περιλαμβάνει χρήστες υπηρεσιών ψυχικής υγείας, εργαζόμενους και φορείς από την κοινότητα, ενώ στόχος είναι η κοινωνικοοικονομική ενσωμάτωση και επαγγελματική ένταξη των ατόμων με σοβαρά ψυχοκοινωνικά προβλήματα, συμβάλλοντας στη θεραπεία τους και στην κατά το δυνατόν οικονομική τους αυτάρκεια. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Γενική Συνέλευση, το ανώτατο όργανο των ΚοιΣΠΕ, μετέχουν όλα τα μέλη, ψηφίζουν αυτοπροσώπως, ενώ ο κάθε εταίρος ψηφίζει μόνο με μια ψήφο ανεξάρτητα των πόσων μερίδων έχει. Λειτουργούν 15 ΚοιΣΠΕ σε όλη την Ελλάδα ενώ το πιο εμφατικό παράδειγμα είναι ο ΚοιΣΠΕ Κέρκυρας, «Νέοι Ορίζοντες» που το 2010 είχε κύκλο εργασιών και χρηματοδότηση 1εκ. ευρώ! Απέκτησε νομική μορφή το 2005 και υλοποιεί ποικίλες δράσεις, ανάμεσά τους, συνεργείο καθαρισμού, αποκατάσταση και διαχείριση περιβάλλοντος, λειτουργεί κυλικείο- καφενείο στον χώρο του ΨΝΚ - Πανεπιστημίου, καφέ - ουζερί στο ιστορικό κέντρο της Πόλης, εργαστήρι παραγωγής προϊόντων Άρτου - Ζαχαροπλαστικής και catering. Το 2010 στο ΚοιΣΠΕ Κέρκυρας απασχολούνταν 70 εργαζόμενοι, 45 χρήστες υπηρεσιών ψυχικής υγείας, ενώ στόχος είναι μέχρι το 2013 να αναπτυχθούν νέες δράσεις και να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας.

*Αναζητήστε ΚοιΣΠΕ στην περιοχή σας για συνεργασία μαζί τους.

*Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του ΚοιΣΠΕ Κέρκυρας: «http://www.koispekerk.gr/».

Δεν υπάρχουν σχόλια: