Oι πρώτες Δημοτικές εκλογές στην Αθήνα

ΤΟΥ ΑΛΚΗ ΡΗΓΟΥ

Ξεφυλλίζοντας, μέρες που είναι, μια παλιά έκδοση για τους «Δημάρχους των Αθηνών» του 1907, γραμμένη από τον τότε γενικό γραμματέα του Δήμου Γ.Π. Παρασκευόπουλο, και συγκρίνοντάς την με την πρόσφατη και ιδιαίτερα επιμελημένη επανέκδοσή της το 2001, από τον πολιτιστικό Οργανισμό του Δήμου, με την επιστημονική ευθύνη και εισαγωγή της συναδέλφου στο Πάντειο, καθηγήτριας Ματούλας Τομαρά-Σιδέρη, στάθηκα ιδιαίτερα στις πρώτες Δημοτικές εκλογές του 1835 και τις ιδιοτυπίες τους.

Ιδιοτυπία πρώτη: ο χρόνος διεξαγωγής τους, από τις 15 μέχρι τις 20 Μαρτίου, με την ευθύνη τριμελούς επιτροπής με επικεφαλής τον εκτελούντα χρέη Δημάρχου Ειρηνοδίκη Αττικής, ενώ το εκλογικό σώμα που ψήφισε αποτελείτο από 800 άτομα, προφανώς γένους μόνο... ανδρικού.

Ιδιοτυπία δεύτερη και σημαντικότερη: οι εκλογείς εξέλεγαν το 18μελές Δημοτικό Συμβούλιο, το οποίο μαζί με ίσο αριθμό «εκ των πλέον φορολογουμένων και εχόντων δικαίωμα ψήφου δημοτών» εξέλεγαν τρεις υποψηφίους για τη θέση του Δημάρχου και από έναν για τις θέσεις των παρέδρων (όπως τότε ονομάζονταν οι αντιδήμαρχοι). Από τους τρείς υποψηφίους ο «Ελέω Θεού» Βασιλεύς επέλεγε τελικά τον Δήμαρχο της πόλης.

Κάπου εδώ τελειώνουν οι ιδιοτυπίες και αρχίζουν να εμφανίζονται οι σταθερές που αφορούν όλες από τότε τις εκλογικές αναμετρήσεις, όπως «Το πολύ πείσμα και τον αρκετό φανατισμό. Πολλοί απεδύθησαν εις τον αγώνα και προσπαθούν δια πλείστον μέσων να κερδίσουν την ψήφον των συμπολιτών των, διότι άλλοι μεν ήθελον δια των αξιωμάτων τούτων να εξυπηρετήσουν πολιτικάς διαμάχας, άλλοι δε να τα χρησιμοποιήσουν ως βαθμίδας δια την άνοδον εις υψηλότερα αξιώματα».

Αξίζει εδώ να αντιγράψουμε την άποψη του υποψηφίου δημοτικού συμβούλου, συνταγματάρχη Ιωάννη Μακρυγιάννη, που παραθέτει ο Παρασκευόπουλος, για τους συνυποψηφίους του και τις τότε περί Θρόνου αντιλήψεις του γνωστού καπετάνιου: «Εκτός των συναγωνιστών μας Φαναριωτών, όλοι οι λοιποί καταγίνονται ενταύθα να πιάσουν τας θέσεις του Δημοτ. Συμβουλίου και την καθέδραν του Δημάρχου. Σκοπός της γενιάς ταύτης είναι να προετοιμασθή δια τα Υπουργεία και δια το Συμβούλιον της Επικρατείας. Ο κύριος Ηπίτης είναι επικεφαλής τούτων. Ο Βασιλεύς μας όμως επιθυμεί το παν δια τους αγωνισθέντες Έλληνας και δείγματα μεγάλα των ευγενών τούτων αισθημάτων του μας δίδει καθ’ ημέραν».

Απόδειξη άμεση των βασιλικών... αισθημάτων, το γεγονός ότι από τους τρείς υποψηφίους Δημάρχους (ενδιαφέρον έχει ότι έμειναν στην ιστορία τα ονόματα μόνο των δύο) ο Άναξ δεν διόρισε τον πλειονοψηφήσαντα Δημήτριο Καλλιφρονά, λόγω «των λίαν φιλελευθέρων αισθημάτων του, τα οποία έβλεπεν η Αυλή με πολύ δυσάρεστον όμμα», και πρόφαση το νεαρό της ηλικίας του. Έτσι, πρώτος Δήμαρχος της Αθήνας διορίστηκε ό έτερος προταθείς Ανάργυρος Πετράκης, του κόμματος των οπαδών του Αρχιγραμματέα (όπως ονομάζονταν ο πρόεδρος του διοριζόμενου από τον Βασιλέα Υπουργικού Συμβουλίου) και τέως Αντιβασιλέα Άρμανσπεργκ, που μειοψήφησε στις εκλογές. Σε έμμεση απάντηση, η πλειονότητα του Δημοτικού Συμβουλίου εξέλεξε στην πρώτη του συνεδρίαση τον Καλλιφρονά σε πρώτο Πρόεδρό του.

Πάντως, και ο αρεστός της Αυλής πρώτος Δήμαρχος δεν μακροημέρευσε∙ παύτηκε από τον Άρμανσπεργκ δύο μόλις χρόνια από την εκλογή του, επειδή τόλμησε, με ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου προς τον Όθωνα, να εκφράσει «εν αυτώ την αγανάκτησιν του Αθηναϊκού λαού δια τα συμβαίνοντα εν τω Βασιλείω του και την διαμαρτυρίαν του κατά των επιβληθέντων φόρων, [καθώς και] να εξαιτούνται εφαρμογή θεμελιωδών νόμων και δημιουργία Συντάγματος»!

Την ίδια τύχη είχε και ο Προεδρεύων του Δημοτικού Συμβουλίου Ι. Μακρυγιάννης και όλο το Δημοτ. Συμβούλιο, διότι... τόλμησαν να κοινοποιήσουν στον Όθωνα ψήφισμα διαμαρτυρίας, παρά τις κολακευτικές για αυτόν φράσεις που περιείχε, όπως «Η εις τον θρόνο Σας αφοσίωσις των συνδημοτών μας Βασιλεύ! είναι απεριόριστος και μεγάλη η πεποίθησίς μας ότι επί της Βασιλείας Σας αι Αθήναι και πάσα η Ελλάς θέλουσιν αναβούν εις την περιωπήν και ευτυχίας, εις την οποίαν η Θεία Πρόνοια Σε προώρισε να την ανυψώσης».

Ο Μακρυγιάννης μάλιστα διατάχθηκε -ήταν εν ενεργεία ακόμη, γεγονός που δεν απέκλειε την δυνατότητα εκλογής- να παρουσιαστεί άμεσα στο σύνταγμά του, που είχε έδρα στα Μέγαρα...

Τέλος, για την ιστορία αναφέρουμε τα ονόματα των πρώτων Δημοτικών Συμβούλων με την σειρά εκλογής τους, επειδή καλό είναι να ξέρουμε ότι πολλοί από αυτούς δεν είναι απλά... τυχαίες στάσεις λεωφορείων, λόφοι ή δρόμοι: Δ. Καλλιφρονάς, Ι. Μακρυγιάννης, Σ. Βενιζέλος, Π. Ηπίτης, Χ. Τουφεξής, Δ. Μισαραλιώτης, Σ.Χ. Γκικάκης, Π. Σκουζές, Ν. Γέροντας, Σ. Παλαιολόγος, Σ. Πατούσας, Μ. Βουζίκης, Κ. Κοκκίδης, Ν. Λιανοσταφίδας, Γ. Γεννάδιος, Σ. Γαλάτης, Σ. Κυριάκος και Θ. Βρυσάκης.

Οι πρώτες μεσοπολεμικές Δημοτικές εκλογές

Ενενήντα χρόνια μετά, τον Οκτώβριο του 1925, διενεργούνται και οι πρώτες μεσοπολεμικές Δημοτικές Εκλογές και μάλιστα... επί δικτατορίας του Θεόδωρου Πάγκαλου. Πρόκειται για σαφή κίνηση αντιπερισπασμού της κοινής γνώμης από τον Δικτάτορα που τις προκηρύσσει, και τις διενεργεί στις 25 Οκτωβρίου. Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι προηγούμενες είχαν διεξαχθεί μόλις το... 1914. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει όμως και ο τρόπος παροχής των ψηφοδελτίων. Αντιγράφουμε την αντίστοιχη προκήρυξη από τις εφημερίδες της εποχής.

ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

Ο Δήμαρχος Αθηναίων Δηλοποιεί, κατ' εντολήν της Νομαρχίας Αττικής και Βοιωτίας, ότι τα ψηφοδέλτια δια τας δημαιρεσίας της 25^ης τρ.μ. θα παρέχωνται υπό της υπηρεσίας του Δήμου, εις τους ζητούντες εκλογείς. Σχετικώς γνωστοποιείται, ότι έκαστος των εκλογέων προ της εισόδου του εις το εκλογικόν Τμήμα θα φέρη μεθ' εαυτού δύο ψηφοδέλτια συμπληρωμένα, είτε χειρογράφως, είτε δια γραφομηχανής, είτε και δια του τύπου, θα λαμβάνη δε παρά της Επιτροπής μόνον τους φακέλλους, εις τους οποίους θα εγκλείωνται ταύτα.

Εν Αθήναις τη 15 Ο)βρίου 1925

Ο Δήμαρχος

ΣΠΥΡΟΣ ΠΑΤΣΗΣ

Πάντως παντού κερδίζουν οι υποψήφιοι του βενιζελικού πολιτικού κόσμου που πρόσκεινται στον κ. Πάγκαλο. Στην Αθήνα εκλέγεται ο Σπύρος Πάτσης, με αντίπαλο τον αντιβενιζελικό Σπύρο Μερκούρη.

Στη Θεσσαλονίκη όμως συμβαίνει κάτι πρωτοφανές. Εκλέγεται ο πρόεδρος της Ανωτάτης Επιτροπής Προσφύγων, δικηγόρος Μηνάς Πατρίκιος, που είχε υποστηριχθεί από το Εργατικό Κέντρο και την Αριστερά. Το ίδιο συμβαίνει και στην Ξάνθη, όπου και εκεί εκλέγεται αριστερός Δήμαρχος.

Το γεγονός προφανώς δεν αρέσει στον Δικτάτορα, που με ειδικό νόμο τις ακυρώνει και προκηρύσσει νέες για τον Δεκέμβριο. Στις νέες εκλογές, όμως, τόσο ο υποψήφιος που όρισε ο ίδιος ο Πάγκαλος όσο και οι άλλοι αστοί υποψήφιοι δεν υπερτερούν του υποψηφίου της Αριστεράς, ο οποίος τολμά να... επανεκλεγεί.

Ο Δικτάτορας δεν είναι όμως διατεθειμένος να αφήσει την κάλπη να παίζει επικίνδυνα παιχνίδια με το καθεστώς του. Πολύ απλά, λοιπόν, συλλαμβάνει άμεσα τους κομμουνιστές συμβούλους και τους αντικαθιστά με τους μειοψηφήσαντες δικούς του. Φυσικά, κανείς από τους αστούς πολιτικούς αρχηγούς δεν διαμαρτύρεται για το δικτατορικό αυτό όργιο αυθαιρεσίας.

Σμύρνη. Η μνήμη δεν λέει να σβήσει

Ογδόντα οκτώ χρόνια από την καταστροφή της Σμύρνης, και η μνήμη του τραγικού αυτού γεγονότος δεν λέει να σβήσει. Όχι μόνο για όσους βίωσαν αυτή την τραγωδία, και τους απογόνους τους, ή την ελληνική βιβλιογραφική παραγωγή, αλλά και την διεθνή, κυρίως αγγλοσαξονική, που συνεχίζει να ερευνά και να φωτίζει πτυχές της. Αποδεικνύοντας, όπως έγραφε διεισδυτικά ο Γιάννης Κορδάτος ότι: «Η Μικρασιατική καταστροφή αναποδογύρισε τις εθνικοοικονομικές συνθήκες που εδώ και δύο αιώνες επικρατούσαν στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου και τη Μαύρη Θάλασσα».

«Ένα από τα δυνατότερα αισθήματα που πήρα μαζί μου από τη Σμύρνη ήταν το αίσθημα της ντροπής γιατί ανήκα στο ανθρώπινο γένος»

Τζόρτζ Χόρτον, αμερικανός πρόξενος στη Σμύρνη

Εθνικοοικονομικές και πολιτιστικές συνθήκες, που δεν αφορούν προφανώς μοναχά τον νεοελληνικό κοινωνικό σχηματισμό αλλά το σύνολο των λαών που κατοικούσαν, δρούσαν, εμπορεύονταν σ' αυτή την περιοχή.

Το γεγονός γίνεται εντονότερο όταν αναφερόμαστε στην πολυπολιτισμική πόλη της Σμύρνης, όπου, εκτός από την κυρίαρχη και έντονη ελληνική παρουσία (εκατόν εξήντα χιλιάδες στις τριακόσιες εξήντα πέντε του συνολικού πληθυσμού), και προφανώς την τουρκική (ογδόντα χιλιάδες), υπήρχε μεγάλη αρμενική, εβραϊκή, φραγγολεβαντίνικη κοινότητα, καθώς και αμερικανική, αγγλική, γαλλική και ιταλική παρουσία. Ας σημειώσουμε, παραδειγματικά, ότι εκδίδονταν καθημερινά έντεκα ελληνικές, επτά τουρκικές, επτά αρμενικές, τέσσερις γαλλικές και πέντε εβραϊκές εφημερίδες, για να μην αναφέρουμε όσες εισάγονταν σχεδόν από κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, ενώ στο λιμάνι της είχαν την έδρα τους τριάντα τρεις ατμοπλοϊκές εταιρίες.

Η οικονομία της Σμύρνης και ο πόλεμος

ΤΗΣ ΖΙΖΗΣ ΣΑΛΙΜΠΑ*

Τρεις μήνες μετά την αποβίβαση των ελληνικών δυνάμεων στη Σμύρνη, τον Αύγουστο του 1919, η Διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας στέλνει εκεί τον γενικό επιθεωρητή Αλέξανδρο Κορυζή, με αποστολή να ερευνήσει τις υφιστάμενες οικονομικές συνθήκες και να προετοιμάσει την ίδρυση Υποκαταστήματος της Εθνικής Τράπεζας στη Σμύρνη. Η στιγμή για την ανάδειξη νέων πρωταγωνιστών στην οικονομική δραστηριότητα της περιοχής διαφαίνεται ιδανική, αφού η ισορροπία των δυνάμεων στον πολιτικό χάρτη είχε ανατραπεί με τον πόλεμο. Πρόκειται για μια περιοχή που το καθεστώς των διομολογήσεων βρισκόταν σε άνθηση. Ξένες επιχειρήσεις, βιομηχανίες, ασφαλιστικά και τραπεζικά ιδρύματα δραστηριοποιούνται σ’ ένα περιβάλλον εξαιρετικά ευνοϊκό ως προς το κόστος λειτουργίας τους.

Το ελληνικό κράτος ασκεί εθνική πολιτική, ενώ η Εθνική Τράπεζα ως αρωγός του, μετά την ίδρυση του Υποκαταστήματος στις 8 Ιανουαρίου 1920, αναλαμβάνει πλέον τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξάπλωση των ελληνικών οικονομικών συμφερόντων στην περιοχή της Σμύρνης και στην εξυπηρέτηση των οικονομικών αναγκών της Στρατιάς της Μικράς Ασίας.

Ο Αλέξανδρος Κορυζής, επιφορτισμένος και με τα καθήκοντα του Οικονομικού Συμβούλου της Ύπατης Αρμοστείας, μαζί με τρεις επιθεωρητές της Εθνικής Τράπεζας απαρτίζουν το τμήμα οικονομικών μελετών της Αρμοστείας και αναλαμβάνουν, λόγω παντελούς έλλειψης στατιστικών στοιχείων, να ερευνήσουν την αγορά της Σμύρνης, με στόχο τη σύνταξη μελέτης για την οικονομία της και ειδικότερα για τους κλάδους της γεωργίας, της καπνοπαραγωγής, της βιομηχανίας και των ξένων εταιρειών που λειτουργούν στην περιοχή. Η μελέτη, μαζί με το τεκμηριωτικό υλικό που τη συνοδεύει, η οποία ολοκληρώθηκε σε χρόνο ρεκόρ, μόλις 4 μηνών, φυλάσσεται σήμερα στο Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας και είναι αποκαλυπτική.

Η ανίχνευση της οικονομίας της Σμύρνης, μιας πόλης που αποτέλεσε για αιώνες ένα διεθνές οικονομικό κέντρο, τη στιγμή ακριβώς που τερματίζεται μια μακρά ιστορική περίοδος στην Ανατολική Μεσόγειο, με την επικράτηση του τουρκικού κράτους υπό την ηγεσία του Κεμάλ Ατατούρκ, επιτρέπει να κατανοήσουμε τους μηχανισμούς που πρέπει να τεθούν σε κίνηση έτσι ώστε από την οικονομία του πολέμου και του αποκλεισμού να περάσει η περιοχή της Σμύρνης στην οικονομική ανασυγκρότηση. Το κατεχόμενο υπό του ελληνικού στρατού τμήμα της Μικράς Ασίας τον Οκτώβριο του 1919 είχε έκταση 18.745 χλμ και 1.125.000 κατοίκους.

Η οικονομική ανάπτυξη, που ξεκίνησε το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα με την κατασκευή των σιδηροδρομικών γραμμών Σμύρνης-Αϊδινίου και Σμύρνης-Κασαμπά, που χρησίμευαν κυρίως για τη μεταφορά αγροτικών και βιομηχανικών προϊόντων, από και προς την ενδοχώρα και το λιμάνι της Σμύρνης, επιβραδύνθηκε με την είσοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον πόλεμο το 1914 και ανακόπηκε εντελώς με τον αποκλεισμό του λιμανιού από τον βρετανικό συμμαχικό στόλο το 1915. Λίγο αργότερα διακόπηκε για στρατιωτικούς λόγους και η μεταφορά προϊόντων με τον σιδηρόδρομο μέσω Κωνσταντινούπολης.

Από τον πόλεμο το εξαγωγικό εμπόριο οδηγήθηκε σε κατάσταση πλήρους στασιμότητας. Η περιοχή ήταν φημισμένη για τα εκλεκτής ποιότητας αγροτικά προϊόντα. Τα καπνά και τα σουσάμια εξάγονταν κυρίως στη Γερμανία, το βαμβάκι στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, το όπιο (αφιόνι) από το οποίο έβγαινε η μορφίνη εξαγόταν στη Γερμανία, το ελαιόλαδο, που χρησιμοποιείτο και ως πρώτη ύλη στη σαπωνοποιία, σε όλη την Ευρώπη και στις χώρες της Αμερικής, το κριθάρι, που αποτελούσε την πρώτη ύλη για την κατασκευή της μπύρας, εξαγόταν στην Αγγλία, το Βέλγιο, την Ολλανδία και τη Γερμανία, η γλυκόριζα στην Αμερική και την Αγγλία, τα δέρματα στην Κεντρική Ευρώπη.

Μια εταιρία κολοσσός εκείνης της εποχής, που κατείχε το παγκόσμιο μονοπώλιο στον τομέα της ταπητουργίας, η «Oriental Carpet manufactures Ltd», που είχε ως έδρα της τη Σμύρνη, διέκοψε τη λειτουργία της. Επρόκειτο για επιχείρηση βρετανικών συμφερόντων, που προερχόταν από συγχωνεύσεις μικρών βιοτεχνικών επιχειρήσεων και εργαστηρίων και είχε Έλληνες εργάτες και διοικητικό στελεχιακό δυναμικό. Η εταιρεία αυτή είχε μονάδες και γραφεία αντιπροσωπείας στις σημαντικότερες πόλεις της Ινδίας και της Περσίας, στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, την Αργεντινή, τον Καναδά και την Αγγλία. Εννέα μεγάλες επιχειρήσεις ξένων συμφερόντων κυριαρχούσαν στους νευραλγικούς τομείς της βιομηχανίας της περιοχής, δηλαδή στην παραγωγή ενέργειας, την κλωστοϋφαντουργία και τα τρόφιμα. Ταυτοχρόνως, λειτουργούσαν 5.300 περίπου βιοτεχνικά εργαστήρια, τα οποία στην πλειοψηφία τους, κατά ποσοστό 75,5%, είχαν Έλληνες ιδιοκτήτες και εργαζόμενους. Η μεγάλη αύξηση κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου στις τιμές των πρώτων υλών και της καύσιμης ύλης κατέστησε εξαιρετικά δύσκολη τη λειτουργία των εργοστασίων, ακόμα και μετά την ανακωχή. Η μείωση των εμπορικών και βιομηχανικών δραστηριοτήτων συμπαρέσυρε και τις ασφαλιστικές εταιρείες. Από τις 40 ξένες ασφαλιστικές εταιρείες μόνο 18 κατάφεραν να επιζήσουν στο τέλος του πολέμου.

Τα λαϊκά στρώματα υπέφεραν εξαιτίας της ανεργίας που είχε ανέβει κατακόρυφα, με τις επιτάξεις που έκαναν οι τουρκικές αρχές στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις, στις αποθήκες και στα προϊόντα που φυλάσσονταν, στα ζώα και σε κάθε μεταφορικό είδος. Είχαν βάλει λουκέτο τα εμπορικά καταστήματα, ενώ οι αγρότες είχαν αναγκαστεί να παραδώσουν τα ζώα, τις άμαξες και τα αναγκαία μέσα για την καλλιέργεια των αγρών τους. Τα Μικρασιατικά παράλια, που ήταν κέντρα καπνοφυτείας και σταφιδοπαραγωγής, είχαν εγκαταλειφθεί από τους κατοίκους, επειδή ήταν εκτεθειμένα στις εχθρικές επιθέσεις. Κατά τη διάρκεια των ετών 1914-1915, περίπου 168.850 Έλληνες εκδιώχθηκαν.

Η στρατολογία πολλών ηλικιών των ανδρών κατά τη διάρκεια του πολέμου έγινε αισθητή λόγω της απότομης αύξησης των ημερομισθίων, τόσο στον βιομηχανικό όσο και στον γεωργικό τομέα. Οι εναπομείναντες δεν επαρκούσαν και επιπλέον στερούνταν των ειδικών γνώσεων που απαιτούσαν οι γεωργικές εργασίες. Η σοδειά που δεν είχε επιταχθεί σάπιζε στους αγρούς. Σύννεφα από ακρίδες κατά τους θερινός μήνες, από το 1915 και για δύο χρόνια, έπεφταν στα σπαρτά και τα αποδεκάτιζαν. Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις, που πριν από τον πόλεμο ήταν 1.500.000 στρέμματα, μειώθηκαν σε 800.000 κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Στην αγορά σημειώθηκε έλλειψη καταναλωτικών αγαθών, κυρίως σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, όπως ενδύματα, ρούχα, χαρτί, φάρμακα, κυρίως λόγω της αυξημένης ζήτησης για την κάλυψη των αναγκών του στρατού και της επίταξης των σιδηροδρόμων. Η μαύρη αγορά στην πόλη της Σμύρνης έλαβε τεράστιες διαστάσεις. Οι χρυσές λίρες, που αφθονούσαν άλλοτε στην περιοχή, τα ασημένια, ακόμα και τα νικέλινα νομίσματα, αποθησαυρίζονταν. Η υποτίμηση της τουρκικής λίρας έναντι της αγγλικής ήταν ραγδαία και η κερδοσκοπία του συναλλάγματος είχε αναχθεί σε μία από τις προσφιλέστερες δραστηριότητες. Είναι προφανές ότι κάποιοι βρέθηκαν με πολλά χρήματα στο τέλος του πολέμου: τοκογλύφοι και έμποροι που εφοδίαζαν το στρατό ή επιδίδονταν στο εσωτερικό εμπόριο, μεταπράτες. Η νέα αστική τάξη Τούρκων, φιλικά προσκείμενη στο νεοτουρκικό καθεστώς είχε δημιουργηθεί.

Στον τραπεζικό τομέα, κατά την 8 Ιανουαρίου 1920, που ιδρύεται το Υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας σημειώνεται μεγάλη κινητικότητα. Λειτουργούν ήδη υποκατάστημα της ιταλικής τράπεζας Banca di Roma, της γαλλικής Crédit Foncier d’ Algérie et de Tunisie, θυγατρική της Crédit Foncier de France, της Banque de Salonique, γαλλικών συμφερόντων, ενώ μελετάται η ίδρυση Υποκαταστήματος της αγγλικής τράπεζας Banque Nationale de Turquie και της Ιονικής Τράπεζας.

Η Εθνική Τράπεζα, με την ίδρυση του Υποκαταστήματος στη Σμύρνη, είχε ως πρωταρχικό μέλημα να εξαλείψει το νομισματικό χάος από την κερδοσκοπία του συναλλάγματος και να αποτρέψει την υποτίμηση της δραχμής. Ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα της Συνθήκης των Σεβρών για την ελληνική πολιτεία ήταν ότι προέβλεπε ως επίσημο νόμισμα την τουρκική λίρα. Επίσης, το Υποκατάστημα εκτελούσε εμπορικές εργασίες, εξαγωγές-εισαγωγές, συγκέντρωνε τις καταθέσεις των Ελλήνων και ικανοποιούσε τις τεράστιες επισιτιστικές και ταμειακές ανάγκες του ελληνικού στρατού.

Τον Σεπτέμβριο του 1922, η ελληνική παρουσία στη Σμύρνη έσβησε βίαια από τις φλόγες της φωτιάς που απλώθηκαν σε ολόκληρη την πόλη. Όσοι από τους Έλληνες γλίτωσαν την τουρκική οργή πήραν το δρόμο της προσφυγιάς. Στη νέα πατρίδα τους, την Ελλάδα, προσέφεραν ένα μεγάλο οικονομικό κεφάλαιο: την τεχνογνωσία τους στον τομέα της γεωργίας, κυρίως στην καλλιέργεια και την επεξεργασία των καπνών, και στην υφαντουργία. Ένας νέος κλάδος της ελληνικής βιομηχανίας, η ταπητουργία, που στηρίζεται στην επιδεξιότητα των γυναικείων προσφυγικών χεριών, γεννήθηκε στις παρυφές των ελληνικών μεγαλουπόλεων. Η Σμύρνη, πόλη της οθωμανικής αυτοκρατορίας, επικαλύφθηκε από την Izmir του σύγχρονου τουρκικού κράτους.

*Η Ζιζή Σαλίμπα είναι ιστορικός - οικονομολόγος

Όψεις «συνεργασίας» χριστιανών και μουσουλμάνων στην περίοδο της Επανάστασης

ΟΜΕΡ ΒΡΥΩΝΗΣ Το 1822, όταν ο μικρασιατικής καταγωγής Κιουταχής εκστρατεύει στη δυτική Στερεά Ελλάδα, ο Αλβανός ανταγωνιστής του Ομέρ Βρυώνης, που διατηρούσε δεσμούς με χριστιανούς επαναστάτες οπλαρχηγούς, γράφει στον Γεώργιο Βαρνακιώτη: «Φίλε μου και πιστέ μου καπετάν Γεωργάκη, σου φιλώ τα μάτια. Και αυτού έρχεται ο χαλτούπης [χαλντούπης = υποτιμητική ονομασία που χρησιμοποιούσαν οι Αλβανοί για τους μικρασιάτες Οθωμανούς όπως ο Κιουταχής] και κοιτάξτε να μη με εντροπιάσετε, αλλά να τον κτυπήσετε, όσο και αν ημπορείτε. Αλλέως μη κάμετε, χαράμι να σας γένη!

Του Παναγιώτη Στάθη*

Για την παραδοσιακή εθνική ιστοριογραφία, η επανάσταση του 1821 συνιστά την κατάληξη δύο αδιάκοπα αντιπαρατιθέμενων εθνών: των κατακτητών Τούρκων και των σκλαβωμένων Ελλήνων. Καθώς όμως ο κύριος ταυτοτικός προσδιορισμός στην οθωμανική περίοδο ήταν θρησκευτικός, η εθνική ιστοριογραφία διολισθαίνει σε μια εθνική τυπολογία, όπου οι χριστιανοί των ελλαδικών περιοχών είναι Έλληνες και, αντιστοίχως, οι μουσουλμάνοι είναι Τούρκοι. Παράλληλα, η εθνική ιδεολογία καθιστά το έθνος μια οντότητα αχρονική και ανιστορική, χωρίς σημαντικές αλλαγές στο πέρασμα του χρόνου και χωρίς ανταγωνιστικές κοινωνικές ή εθνοτικές ταυτότητες που να διαμφισβητούν την πρωταρχικότητα αφοσίωσης στο έθνος. Για την εθνική ιστοριογραφία, οι όποιες σχέσεις ή συνεργασίες χριστιανών με μουσουλμάνους, κατά τη διάρκεια της επανάστασης, είτε εξοβελίζονται ως προδοσίες είτε εκλαμβάνονται ως τεχνάσματα των Ελλήνων για να ξεγελάσουν τους Τούρκους.

Ωστόσο, η δυνατότητα ακριβώς αυτών των συνεργασιών υποδεικνύει ότι η μετάβαση από τις παραδοσιακές προεπαναστατικές ταυτότητες στην εθνική δεν ήταν ούτε αυτονόητη ούτε αυτόματη, χωρίς δηλαδή επαναπροσδιορισμούς που συντάραζαν συθέμελα τον ιδεολογικό κόσμο των κοινωνικών υποκειμένων. Στον παραδοσιακό οθωμανικό κόσμο είχαν διαμορφωθεί ιδεολογικά μορφώματα που νομιμοποιούσαν την υποταγή των χριστιανών, είχαν όμως, παράλληλα, διαμορφωθεί κοινωνικές ιεραρχίες ή σχέσεις που έτεμναν κάθετα την οριζόντια διαστρωμάτωση μουσουλμάνων-χριστιανών: λ.χ. ο χώρος των επαγγελματιών ενόπλων χαρακτηριζόταν από έντονη κοινωνική κινητικότητα και μεικτή θρησκευτική δομή, μολονότι η κινητικότητα αυτή είχε περιορισμένα όρια για τους χριστιανούς. Παραδοσιακές προσλήψεις της κοινωνικής οργάνωσης και διαθρησκευτικοί δεσμοί μπορούσαν να ανακληθούν, κάθε φορά που η επανάσταση έθετε σε κίνδυνο τα συμφέροντα ή τις ζωτικές ανάγκες κοινωνικών ομάδων ή ατόμων.

Η πιο γνωστή περίπτωση συνεργασίας μουσουλμάνων-χριστιανών είναι η λεγόμενη ελληνοαλβανική συμμαχία του 1821, που επικυρώνεται με έγγραφο της 1ης Σεπτεμβρίου 1821(1) και συνιστά την κατάληξη εξελίξεων που ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1820, όταν ξέσπασε η από καιρό σοβούσα κρίση μεταξύ Αλή πασά και σουλτάνου. Ισχυρά σουλτανικά στρατεύματα εκστράτευσαν εναντίον του ανυπάκουου στην Πύλη και ημιαυτόνομου Αλή, ενώ οι εντεταλμένοι για την άμυνα σε διάφορα σημεία του πασαλικιού, χριστιανοί και μουσουλμάνοι οπλαρχηγοί του Αλή, μπροστά στις υπέρτερες σουλτανικές δυνάμεις, «προσκύνησαν», αφήνοντας τα σουλτανικά στρατεύματα να περάσουν ελεύθερα, και οι περισσότεροι πέρασαν στο σουλτανικό στρατόπεδο με αντάλλαγμα τη διατήρηση αρματολικιών και διοικητικών θέσεων. Ανάμεσά τους, ήταν γνωστοί αρματολοί, όπως οι Λαζαίοι, Βλαχαβαίοι, Καρατάσος, Μπακόλας, Στορνάρης, Ανδρούτσος, ακόμη και οι γιοι του Αλή πασά. Έτσι, οι σουλτανικοί φτάνουν εύκολα στα Γιάννενα και αρχίζουν να πολιορκούν τον Αλή. Παράλληλα, καλούν όσους είχε εκδιώξει ο Αλής από τις περιοχές τους (όπως οι Σουλιώτες) να επιστρέψουν και να ενισχύσουν τις σουλτανικές δυνάμεις, με αντάλλαγμα την επανεγκατάσταση στα χωριά τους.

Οι Σουλιώτες

Τον Σεπτέμβριο του 1820, ο Αλή πασάς έχει μείνει σχεδόν μόνος στα Γιάννενα και οι μέρες του δείχνουν μετρημένες. Ωστόσο, η απρόσμενη αντοχή του στην πολιορκία και οι διογκούμενες δυσαρέσκειες πολλών οπλαρχηγών του σουλτανικού στρατοπέδου, εξαιτίας της αθέτησης των σουλτανικών υποσχέσεων για απονομή αξιωμάτων, αλλάζουν τη ροή των πραγμάτων. Οι Σουλιώτες, βλέποντας ότι οι σουλτανικοί αποφεύγουν να τους δώσουν το Σούλι, προσχωρούν στον Αλή πασά, με αντάλλαγμα το Σούλι. Στον Αλή πασά επιστρέφουν και αρκετοί μουσουλμάνοι Αλβανοί αγάδες, πρώην οπλαρχηγοί του Αλή, που είχαν προσχωρήσει στους σουλτανικούς και δυσαρεστήθηκαν από τη βαθμιαία υποβάθμισή τους στο σουλτανικό στρατόπεδο. Από τον Ιανουάριο του 1821, Σουλιώτες και Αλβανοί αγάδες δρουν από κοινού εναντίον των σουλτανικών στρατευμάτων και καταφέρνουν, μέχρι το καλοκαίρι του 1821, να ελέγξουν μεγάλο τμήμα της Ηπείρου. Παράλληλα, την άνοιξη ξεκινά η επανάσταση στην Πελοπόννησο και την ανατολική Στερεά, ταραχές και ανταρσίες ξεσπούν στην Αλβανία και διογκώνεται η δυσαρέσκεια των αγροτικών πληθυσμών της Ηπείρου και της δυτικής Στερεάς, εξαιτίας της κρίσης που επιφέρει η πολεμική σύγκρουση Αλή-σουλτάνου στην περιοχή τους (αναγκαστική φορολόγηση για τη σίτιση των στρατευμάτων και συνεχείς λεηλασίες). Οι εξελίξεις μοιάζουν να γέρνουν προς την πλευρά του Αλή πασά. Οι χριστιανοί αρματολοί των δυτικοελλαδικών περιοχών, πιεζόμενοι από βορρά, νότο και από τους πληθυσμούς των αρματολικιών τους, αλλάζουν στάση και σχεδόν ταυτόχρονα προσχωρούν στην ελληνική επανάσταση και συνάπτουν την προαναφερόμενη συμμαχία με τους Σουλιώτες και τους Αλβανούς αγάδες το καλοκαίρι του 1821. Στο κείμενο της συνθήκης, που έχει διακηρυγμένο σκοπό τη σωτηρία του Αλή πασά και «του εαυτού» τους, υπάρχουν δύο ρήτρες που ξεφεύγουν από το πνεύμα υποταγής στον Αλή: 1. Αν ο Αλή πασάς, όταν σωθεί, προσπαθήσει να βλάψει κάποιον από τους συμμάχους, όλοι οι σύμμαχοι οφείλουν να αντισταθούν. 2. Όσα τσιφλίκια είχε πάρει ο Αλής με τη βία, να απελευθερωθούν και να φορολογούνται ως ελεύθερα χωριά και όχι ως τσιφλίκια.

Η συνθήκη υπαγορεύεται από τις στρατηγικές διατήρησης των κεκτημένων συμφερόντων των παραδοσιακών επαγγελματιών ενόπλων και δεν εντάσσεται στους σχεδιασμούς της επανάστασης, μολονότι για λόγους τακτικής επιδοκιμάζεται από τις επαναστατικές αρχές. Στις 10 Σεπτεμβρίου 1821 δημοσιεύεται στην εφημερίδα Αιτωλική του Μεσολογγίου το ακόλουθο δημοτικό τραγούδι, που αναφέρεται στους μουσουλμάνους Αλβανούς της συμμαχίας:

«Aγάδες της Aλβανιτιάς του Λιουμ Tεπελένας

και σεις από τα άντικρυς χωρία της Δερβένας

η φήμη σας ονόμασε πύργους εμπιστοσύνης

γνήσια τέκνα της τιμής και της ευγνωμοσύνης».(2)

Επακόλουθο, ώς ένα βαθμό, αυτής της συμμαχίας είναι η χωριστή συνθήκη αποχώρησης που συνάπτουν οι έγκλειστοι στην πολιορκημένη Τριπολιτσά μουσουλμάνοι Αλβανοί με τους Έλληνες πολιορκητές. Οι Αλβανοί της Τριπολιτσάς είχαν συγγενικούς και άλλους δεσμούς με τους Αλβανούς αγάδες της προαναφερόμενης συμμαχίας. Οι Αλβανοί αγάδες που υπέγραψαν τη συμμαχία της 1ης Σεπτεμβρίου, μαθαίνοντας τη δύσκολη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Τριπολιτσά, ζήτησαν από τους χριστιανούς συμμάχους τους να μεσολαβήσουν για τον απεγκλωβισμό των εγκλείστων Αλβανών. Έτσι, εστάλησαν στην Τριπολιτσά οι προεστοί της Αιτωλοακαρνανίας, Χρηστάκης Στάικος και Δημήτρης Καραπάνος. Τελικά, μετά από διαπραγματεύσεις, κατέστη δυνατή στις 18 Σεπτεμβρίου 1821 συμφωνία μεταξύ των πολιορκημένων Αλβανών και των πολιορκούντων Ελλήνων, να αποχωρήσουν οι πρώτοι με τα όπλα τους και την κινητή περιουσία τους στην Ήπειρο και να μην ξαναπολεμήσουν κατά των Ελλήνων. Ο Κολοκοτρώνης, σε επιστολή του της 21/9/1821 προς τους Υδραίους προκρίτους, ανακοινώνει τη συμφωνία: «ήδη εποιήσαμεν συνθήκας μετά των Αλβανιτών και τοις εδώσαμεν την άφεσιν ανεπηρέαστον της εξόδου των διά την Ρούμελην προς τον Αλή πασάν, ποιήσαντες συμφωνίαν και συμμαχίαν μετ’ αυτών εν όσω ζη ο Αλή πασάς και είναι μεθ’ ημών, να είναι και αυτοί σύμμαχοι αχώριστοι […] Και αφού συν Θεώ απαλλαγώμεν των Αλβανιτών ελπίζομεν εντός ολίγου την καταστροφήν των εγχωρίων».(3) Έτσι, κατά την άλωση (23/9), σε εφαρμογή της συμφωνίας, οι Κολοκοτρώνης και Πλαπούτας προστάτεψαν τους 2.000 περίπου Αλβανούς και τους συνόδεψαν μέχρι το Αίγιο.

Το φθινόπωρο του 1821, κατά την εκλογή αντιπροσώπων για την Α' εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου, οι Αλβανοί αγάδες ορίζουν τους μουσουλμάνους Tαχήρ Aμπάζη και Zατόμπεη Bασιάρη. Αυτοί, περνώντας από την Αιτωλοακαρνανία, βλέπουν ότι οι χριστιανοί έχουν βεβηλώσει τα τζαμιά και κακοποιήσει τις μουσουλμάνες γυναίκες και έχουν εξεγερθεί εναντίον όλων των μουσουλμάνων αδιακρίτως. Οι Αμπάζης και Βασιάρης επιστρέφουν στην Ήπειρο, την ώρα που ο Αλή πασάς, εξουθενωμένος από τη μακρά πολιορκία, δείχνει πλέον να μην αντέχει. Ο παλαιός Αλβανός σύντροφός τους, Ομέρ Βρυώνης, ως εκπρόσωπος του σουλτανικού στρατοπέδου, διαπραγματεύεται με ελκυστικές προτάσεις την επιστροφή τους στην οθωμανική νομιμότητα. Τον Δεκέμβριο του 1821, οι αγάδες, εκτιμώντας ότι πλέον η πλάστιγγα γέρνει στην πλευρά της Πύλης, αποσύρονται από τη συμμαχία. Το 1822, τα σουλτανικά στρατεύματα θα κυριεύσουν τα Γιάννενα και το Σούλι, ενώ το φθινόπωρο του 1822 θα καταλάβουν ολόκληρη τη δυτική Στερεά και θα πολιορκήσουν το Μεσολόγγι. Πολλοί χριστιανοί αρματολοί της δυτικής Ελλάδας αναγκάζονται να προσκυνήσουν, ενώ ορισμένοι, όπως οι Μπακόλας, Κουτελίδας, Βαρνακιώτης, θα παραμείνουν στην οθωμανική πλευρά σε όλη τη διάρκεια της επανάστασης.

Οι Σουλιώτες, πρόσφυγες και πάλι, αναγκάζονται να συστρατευτούν στην ελληνική επανάσταση και βαθμιαία να ταυτιστούν με την εθνική ιδεολογία. Εάν το 1822 ο διαφωτιστής Κωνσταντίνος Πολυχρονιάδης τους χαρακτηρίζει ακόμη «Αλβανούς - φιλοχρήματους δηλονότι και ανίδεους του κόσμου»,(4) το 1828 ο δερβέναγας Κραβάρων, Αχμέτ Νεπρεβίστα, γράφει στον Κίτσο Τζαβέλα: «Και δια τόπον ελληνικόν όπου τον λέγεις, εδώ τόπος είμαι εγώ και νισαλά θέλεις με γνωρίσης ογλίγωρα. Μωρέ Κίτζο εγώ σε ηξεύρω Αρβανίτην ωσάν εμένα, εσύ πού στον διάβολο τα έμαθες αυτά τα ελληνικά και εγώ δεν το ξεύρω».(5)

Η παραπάνω συμμαχία εγγράφεται σε ατομικές στρατηγικές των μελών της για τη διατήρηση ή τη βελτίωση της κοινωνικής τους θέσης. Εγγράφεται επίσης σε παραδοσιακούς δεσμούς μεταξύ αλβανόφωνων χριστιανών και μουσουλμάνων ή μεταξύ επαγγελματιών ενόπλων, που, ώς ένα βαθμό, διατηρήθηκαν σε όλη τη διάρκεια της επανάστασης. Η συμμαχία διευκολύνθηκε επίσης από την ύπαρξη μιας ιδιαίτερης αλβανικής πολιτισμικής ταυτότητας, που επέτρεπε στους μεν μουσουλμάνους Αλβανούς να μην ταυτίζονται με τους Τούρκους, στους δε Έλληνες να διαφοροποιούν τους Αλβανούς από τους Τούρκους, επικαλούμενοι πολιτισμικές συγγένειες με τους Αλβανούς. Στο σύμπλεγμα αυτών των παραγόντων μπορεί να αποδοθεί το ότι η πλειονότητα των μουσουλμάνων που πήραν μέρος στην επανάσταση στο πλευρό των Ελλήνων ήταν Αλβανοί. Ανάλογα ερμηνεύονται και περιπτώσεις χριστιανών που πολέμησαν στις γραμμές των οθωμανικών στρατευμάτων, ακόμη και στο τέλος της επανάστασης: το 1828 ο Δ. Υψηλάντης επιτέθηκε στο χωριό Στεβενίκος της Βοιωτίας «το οποίον εφυλάττετο από εκατόν δέκα Τούρκους [= μουσουλμάνους] και τριάκοντα υπομισθίους Έλληνας, αρχηγός των οποίων ήτον Ιωάννης τις Ζεληνιώτης· τούτους άπαντας, ορμήσαντες οι Έλληνες εις τα οχυρώματα, εκυρίευσαν μετά δέκα λεπτών πεισματώδη μάχην, φονεύσαντες εξ αυτών τεσσαράκοντα τρεις».⁶

Στο ίδιο πλαίσιο μπορούν επίσης να ενταχθούν τα παρακάτω, από μια πλειάδα παρόμοιων, περιστατικά: Το 1822, όταν ο μικρασιατικής καταγωγής Κιουταχής εκστρατεύει στη δυτική Στερεά Ελλάδα, ο Αλβανός ανταγωνιστής του Ομέρ Βρυώνης, που διατηρούσε δεσμούς με χριστιανούς επαναστάτες οπλαρχηγούς, γράφει στον Γεώργιο Βαρνακιώτη: «Φίλε μου και πιστέ μου καπετάν Γεωργάκη, σου φιλώ τα μάτια. Και αυτού έρχεται ο χαλτούπης [χαλντούπης = υποτιμητική ονομασία που χρησιμοποιούσαν οι Αλβανοί για τους μικρασιάτες Οθωμανούς όπως ο Κιουταχής] και κοιτάξτε να μη με εντροπιάσετε, αλλά να τον κτυπήσετε, όσο και αν ημπορείτε. Αλλέως μη κάμετε, χαράμι να σας γένη! Ειπέ και του Ανδρέα [= Ανδρέα Ίσκου, ισχυρού οπλαρχηγού της επαρχίας Βάλτου] τα χαιρετήματα, και να μη δώση το ντουφέκι εις τον φίλον! [ειρωνική αναφορά στον Κιουταχή] από το κοντάκι ακάπνιγον, αλλ' από τον γλούπον [= στόμιο του όπλου] καπνισμένον».(7)

Το 1828 ο Γ. Δυοβουνιώτης προσπάθησε να πείσει τους Αλβανούς υπερασπιστές του Διστόμου να του παραδώσουν το χωριό, λέγοντας τα εξής: «Επειδή και είσθαι Αλβανοί και με το να έχωμεν μαζύ σας παντοτεινήν σχέσιν, και φιλίαν, σας συμβουλεύω ν’ αφήσετε το Δίστομον και υπάγετε εις την Λαμίαν, πριν έλθη ο Στρατάρχης [= Δ. Υψηλάντης] με το πολύ στράτευμα· διότι τότε και να παραδοθήτε, μέλλετε να χάση τουλάχιστον τα όπλα, τώρα όμως σας αφήνω ελευθέρους να λάβετε όλα σας τα πράγματα […]». Πεισθέντες τελικά οι Αλβανοί αποχώρησαν.(8)

Όλα τούτα δεν αναιρούν φυσικά το γεγονός ότι οι μουσουλμάνοι Αλβανοί στην επανάσταση συντάχθηκαν κατά βάση με την Πύλη, καθώς η κύρια ταυτοτική διάκριση στον οθωμανικό κόσμο ήταν θρησκευτική και συνακόλουθα το θρήσκευμα ήταν βασικός, όχι όμως αποκλειστικός, παράγοντας της κοινωνικής ιεράρχησης. Υποδεικνύουν επίσης ρωγμές που υπήρχαν σε αυτό το παραδοσιακό πλαίσιο, αλλά και ρωγμές που επέφερε βαθμιαία η έλευση των νεωτερικών ιδεών.

* Ο Παναγιώτης Στάθης είναι ιστορικός

1. Για την ελληνοαλβανική συμμαχία βλ. αναλυτικά Βάσω Ψιμούλη, Μάρκος Μπότσαρης, Αθήνα 2010, 24-60· Μανόλης Φανουράκης, «Η ‘ελληνοαλβανική συμμαχία’ του 1821», Δοκιμές, 8 (φθινόπωρο 1999), 127-156. Για τις δύο σωζόμενες εκδοχές του εγγράφου, με μικροδιαφορές ανάλογα με τον αποδέκτη, βλ. Εμμ. Πρωτοψάλτης (επιμ.), Ιστορικόν Αρχείον Αλ. Μαυροκορδάτου, Αθήνα 1963, τχ. 1, 61-63 και Νεόφυτος Φυσεντζίδης, Ανέκδοτοι αυτόγραφοι επιστολαί των επισημοτέρων ελλήνων οπλαρχηγών, Αλεξάνδρεια 1893, 93-94

2 Αικατερίνη Κουμαριανού (επιμ.), Ο Τύπος στον Αγώνα, Αθήνα 1971, τ. Α', 21

3. Διονύσιος Κόκκινος, Η Ελληνική Επανάστασις, τ. 3, Αθήνα 1957, 302

4. Εμμ. Πρωτοψάλτης, ό.π., 216

5. Βάσω Ψιμούλη, Σούλι και Σουλιώτες, Αθήνα, Εστία, (2)2005, 471

6. Χριστόφορος Περραιβός, Πολεμικά Απομνημονεύματα, Αθήνα 1836, τ. Β', 171

7. Γεώργιος Γαζής, Λεξικόν της επαναστάσεως και άλλα έργα, Ιωάννινα 1971, 27-28

8. Χριστόφορος Περραιβός, ό.π., 172

"Στα δύσκολα φαίνεται η ψυχή του Έλληνα" Ανοιχτή επιστολή στον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας

Από τον συγγραφέα Μήτσο Κασόλα

«Στα δύσκολα φαίνεται η ψυχή του Έλληνα», είπατε, κύριε Πρόεδρε της Ελληνικής μας Δημοκρατίας, που ο Θεός να την κάνει Ελληνική και Δημοκρατία.

Ναι, έτσι είπατε, τιμώντας τους φρουρούς του Άγνωστου Στρατιώτη, όταν τη νύχτα της 9^ης Ιανουαρίου 2010, έσκασε μια βόμβα από ανεγκέφαλους κοντά τους, κι αυτοί από δική τους προγονική βούληση, αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τη θέση τους! Που έτσι όμως και σκοτώνονταν, η αμαρτωλή μας Πολιτεία με πομπώδη λόγια θα τους έθαβε ως...ήρωες (σε χαλεπούς καιρούς οι ήρωες- ερήμην τους- τρέφουν και κραταιώνουν τις εξουσίες) και πομπωδέστερα θα τους ξεχνούσαν οι... « πατριώτες»!

Αυτών που ο «πατριωτισμός» τους ήταν και είναι πάντα το καταφύγιο για όλες τις απατεωνιές τους. Γιατί μόνο οι άγριες κονομισιές οι άγριες ληστείες του Δημοσίου χρήματος και ο χορός των σκανδάλων τους νοιάζει να κρατάνε γερά και πάντα χωρίς καμιά τιμωρία από την «Ανεξάρτητη Ελληνική μας Δικαιοσύνη» που ο θεός και πάλι να την κάνει Ελληνική και Ανεξάρτητη. Πώς όμως Ελληνική και πώς Ανεξάρτητη, όταν κανέναν κραταιό παρανομούντα δεν συλλαμβάνει; Πώς Ελληνική και πως Ανεξάρτητη όταν σε χαλεπούς καιρούς με τις αποφάσεις της πέρασε κάτω από το χώμα της Πατρίδας τον Αντιστασιακό της ανθό και φυλάκισε και εξόρισε χιλιάδες Έλληνες (και τους πνευματικούς της ανθρώπους) για να κραταιωθούν ποιοί κύριε Πρόεδρε; Οι προδότες εν πολλοίς του τόπου μας; Οι βιδωμένοι σε όλους τους αρμούς της πατρίδας από όλες τις κυβερνήσεις μας δηλητηριάζοντας χρόνια και χρόνια την ψυχή της. Πώς Ελληνική λοιπόν και ανεξάρτητη, όταν το ΠΑΣΟΚ είναι στην Αντιπολίτευση την κατηγορεί ως μη Ανεξάρτητη. Και όταν η Ν.Δ. είναι στην Αντιπολίτευση κάνει το ίδιο; Πώς Ελληνική και πώς Ανεξάρτητη όταν κανένας απ’ τους καταχραστές του Δημοσίου Χρήματος και της Δημόσιας Περιουσίας δεν μπαίνει ισόβια στη φυλακή, αλλά ως «ευυπόληπτοι πολίτες» συνωστίζονται κι αυτοί στο Προεδρικό Μέγαρο κάθε χρόνο για να... γιορτάσουν κι αυτοί την... αποκατάσταση της Δημοκρατίας μας μετά την Χούντα. που κι αυτήν την Χούντα η Ελληνική μας Δικαιοσύνη και την υπηρέτησε και την κραταίωσε για εφτά ολόκληρα χρόνια με τις ευλογίες και της Εκκλησίας μας φυσικά. Είναι αλήθεια ή ψέματα αυτά κύριε Πρόεδρε, που και σεις λάβατε μέρος στην Εθνική μας Αντίσταση; Σ’ αυτήν την νεότερη αλλά ατίμητη ουσιαστικά δόξα του τόπου μας και όχι μόνο του τόπου μας; Μα θα μου πείτε: Δεν είναι όλη η Ελληνική μας Δικαιοσύνη μη ανεξάρτητη. Όχι, δεν είναι. Όμως πού είναι οι ανεξάρτητοι λειτουργοί της να συνταχθούν εναντίον των επίορκων λειτουργών της για να είναι η Δικαιοσύνη μας στήριγμα των Ελλήνων, η ελπίδα τους και όχι η απελπισία τους;

«Ναι στα δύσκολα φαίνεται η ψυχή του Έλληνα» Ποιών όμως Ελλήνων; Όλων των Ελλήνων, κύριε Πρόεδρε; Που συμβολικά (μόνο;) είστε ο Πρώτος Πολίτης της Χώρας μας; Και ως Πρώτος της Πολίτης ( συμβολικά μόνο και γιατί όχι και ουσιαστικά;) δεν θα έπρεπε συνταγματικά να είστε η ψυχή της πατρίδας; Η πυξίδα της; Η συνείδησή της; Η συνείδηση όλων εκείνων των Ελλήνων που δεν ληστεύουν τον πλούτο της χώρας τους, που δεν την ευτελίζουν και δεν την ταπεινώνουν με άδηλη σήμερα ακόμα και την εδαφική της ακεραιότητα; Ποιών Ελλήνων; Κι αυτών που δεν παύουν ούτε μια στιγμή, να μην μιλάνε για τις... «θυσίες» τους, για το ... «Χρέος» τους για την... πατρίδα, για το «Καθήκον» τους απέναντι στο... δημόσιο συμφέρον κ.λπ., καλώντας εμάς συνεχώς να κάνουμε θυσίες κι αυτοί να τρώνε το καταπέτασμα της χώρας μας; Με τις προμήθειές τους. Τους γάμους τους. Τα σκάφη τους. Τις of shore Εταιρείες τους. Και με το «κάτι τι» τους(εκατομμύρια) για τις... οικογένειές τους, τα... γεράματά τους. Με τις παράνομες καταθέσεις τους πολλοί, πάρα πολλοί, στην Ελβετία κι αλλού, παρακαλώντας τους μετά, οι κυβερνήσεις μας, να τις φέρουν πίσω στην Ελλάδα, ξεπλένοντας έτσι, με το αζημίωτο, το μαύρο τους χρήμα; Τι ωραίοι Έλληνες! Τι ωραίοι πατριώτες! Τι ωραίοι νόμοι! Αυτοί οι... «πατριώτες» είναι που αδειάζουν κάθε φορά τα ταμεία του Δημοσίου, καταχρεώνοντας εμάς, τα παιδιά μας, τα εγγόνια μας. Αυτής της χώρας, δυστυχώς είστε ο Πρόεδρος κύριε Πρόεδρε. Αυτής που ρύθμισαν τα δυο μεγάλα μας κόμματα να είστε Πρόεδρός της. Αυτά, που δίνουν το ένα στο άλλο τη σκυτάλη διακυβέρνησης της χώρας, ρυθμίζοντας να είστε ακινδύνως γι αυτούς ο Πρόεδρός της. Κάνοντας όλο και πιο πολύ μπάχαλο τη χώρα μας: Με την σχιζοφρενική τους παιδεία. Την ασύλληπτη υποκουλτούρα τους. Την άθλια δημόσια Υγεία. Την καλπάζουσα ανεργία. Την απύθμενη γραφειοκρατία. Τις πυρκαγιές ! και τα ατέλειωτα δάνεια, ατελευτήτως παραμένοντες «Σωτήρες» μας! «Σωτήρες» ενός λαού «Πάντα ευκολόπιστου και πάντα προδομένου». Που δεν αρνήθηκε όμως ποτέ, αυτός ο προδομένος λαός, να μην είναι παρών με τη ζωή του και με το θάνατό του σ’ όλους τους κινδύνους της πατρίδας. Ενώ οι περισσότεροι των κρατούντων μας (ως «ατσίδες», ως «νταβατζήδες» ως «μάγκες») συμπεριφέρονται αλαζονικά απέναντι σε όλους εμάς τα «κορόιδα», που δεν θέλουμε να βλάψουμε τον τόπο μας. Αυτοί, κύριε Πρόεδρε- οι περισσότεροι- έχουν το ασύλληπτο θράσος («ανυποψίαστα πλάσματα μηδενικά και γι' αυτό προνομιούχα», να μιλάνε, να μιλάνε. Ενώ θα έπρεπε, επιτέλους, να βγάλουν τον σκασμό. Και όχι να ρίχνουν το ένα κόμμα εξουσίας στο άλλο, τις ευθύνες για την οικονομική και ηθική κρίση την ημερών μας. Και φυσικά όχι μόνο των ημερών μας. Χωρίς να μπορεί κανείς, δυστυχώς, να αφήσει έξω από τις επιμέρους ευθύνες της και την Αριστερά του τόπου μας, είτε δογματική είτε όχι, Που εν τω κατεστημένω Ναώ εργάζεται και πολιτεύεται κι αυτή. Και εν τω κατεστημένω Ναώ (με ανύπαρκτη πολιτιστική πολιτική που θα την έλαμπε και θα την ξεχώριζε) τροφίζεται. Χωρίς όμως αυτός ο αμαρτωλός ναός δυστυχώς να κινδυνεύει απ’ αυτήν. Τι θλίψη όμως! Τι συντριπτική θλίψη για τον τόπο μας, να μην είναι αυτή η πολλά παθούσα Αριστερά, πεπαιδευμένη πια και πεφωτισμένη πια να την εμπιστεύεται ο Έλληνας ατελευτήτως εμπαιζόμενος, ατελευτήτως καταληστευόμενος. Όλοι αυτοί οι κρατούντες, κύριε Πρόεδρε, δεν κουράζονται να μη σας θαυμάζουν, να μην σας επαινούν. Σκεφθείτε όμως, τι αναθεματισμούς και τι λοιδορίες θα ακούγατε αν εσείς τους λέγατε έξω από τα δόντια: «Σωπάστε επιτέλους. Ας ζητήσουμε επιτέλους όλοι συγνώμη απ’ τον Ελληνικό λαό, που τού φτάσαμε τη χώρα του στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και στην περιστολή κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Αναλάβατε επιτέλους τις ευθύνες σας και δουλέψτε. Σταματήστε ακιζόμενοι να αλληλοκατηγορείστε. Έχει αηδιάσει ο κόσμος. Το ίδιο (ποιο λιγότερο, ποιο περισσότερο) δεν βλάψατε και τα δυο κόμματα την Ελλάδα; Και πάψτε επιτέλους να είστε υπηρέτες των μεγάλων συμφερόντων. Και νομοθετήστε επιτέλους να μπαίνει φυλακή ισόβια όποιος κλέβει το Δημόσιο Χρήμα και να δημεύεται η 'περιουσία' του. Και νομοθετήστε επιτέλους υπέρ των εργαζόμενων Ελλήνων, για να μην, ολοσχερώς, καταστραφεί ο πανάρχαιος τόπος μας και ο πολιτισμός μας. Όχι μόνο για μας, αλλά και για τον κόσμο ολόκληρο.»

Αυτούς, κύριε Πρόεδρε, αν μπορούσε κανείς να τους στύψει, ούτε μια σταγόνα ΄πολιτισμού δε θα έβγαζε. Αν τολμήσετε, κύριε Πρόεδρε, εσείς ως ο Πρώτος Πολίτης και τους πείτε δημόσια όλα αυτά, θά 'χετε βέβαια την καταλαλιά τους, αλλά και θα βλέπατε όμως και τι λόγια ηχηρά και κούφια είναι οι έπαινοί τους και όλοι αυτοί οι πανηγυρισμοί τους για τη νέα θητεία σας. Μιλήστε κύριε Πρόεδρε. Προτιμήστε τον «έπαινο του Δήμου και των Σοφιστών, τα δύσκολα και τα ανεκτίμητα εύγε». Δεν είναι όλοι οι Έλληνες χαλασμένοι, άσκεφτοι, διεφθαρμένοι. Και τότε θα έχετε την ευγνωμοσύνη των Ελλήνων και εντός και εκτός Ελλάδας. Τολμήστε, κύριε Πρόεδρε και ας σας κατηγορήσουν για «Επίορκο και για «Υπέρβαση», τάχα, των συνταγματικών σας καθηκόντων.! Ο Ελληνικός λαός (όσος δεν έχει διαφθαρεί από το να είναι μόνο ψηφοφόρος), σύσωμος θα συνταχθεί μαζί σας και θα σας νομιμοποιήσει

Τολμήστε, κύριε Πρόεδρε. Θα σας απολύσουν; Ε, και;

Στην Ελλάδα, και ασφαλώς το γνωρίζετε, υπάρχουν χιλιάδες Έλληνες που είναι πάμπλουτοι! Χιλιάδες που είναι πλούσιοι! Χιλιάδες που είναι εύποροι. Αυτοί πότε επιτέλους θα πληρώσουν;

«Ναι στα δύσκολα φαίνεται η ψυχή του ‘Έλληνα». Και φυσικά έχετε δίκιο να λέτε πως ενώπιον του κινδύνου να καταρρεύσει η χώρα μας πρέπει όλοι να ανασκουμπωθούμε και να αναλάβουμε τις ευθύνες μας συνεισφέροντας ανάλογα ο καθένας με τις δυνατότητές του. Και τι θα λέγατε, κύριε Πρόεδρε, αν για κάμποσες μέρες, υπό την Αιγίδα σας και με Διάγγελμά σας, όλα τα κανάλια μας κρατικά και ιδιωτικά, με όλα τα ραδιόφωνα και με όλες τις εφημερίδες, οργάνωναν μια μεγάλη και καλά οργανωμένη σε βάθος προσπάθεια με τίτλο: «Στα δύσκολα φαίνεται η ψυχή του Έλληνα», προκειμένου να συγκεντρωθούνε χρήματα, αντιστεκόμενοι έτσι οι Έλληνες στην ταπείνωσή της από τους τοκογλύφους; Απευθύνοντας εσείς προσωπική έκκληση, ως Πρόεδρος της Ελληνικής μας Δημοκρατίας προς όλους τους Έλληνες: Να συνεισφέρουν, κυρίως να συνεισφέρουν γενναιόδωρα οι έχοντες και κατέχοντες: Οι Τράπεζές μας. Οι βιομηχανίες μας, οι Επιχειρήσεις μας εντός και εκτός της Ελλάδας. Οι εφοπλιστές μας. Οι εργολάβοι μας. Οι μεγαλέμποροί μας. Τα μεγάλα ξενοδοχειακά και εκδοτικά μας συγκροτήματα κ.λπ, κ.λπ. Θυμίζοντάς τους πως στον τόπο αυτόν, κατά καιρούς, υπήρξαν μεγάλοι άντρες, μεγάλοι πατριώτες, μεγάλοι ευεργέτες που τους θυμάται ο τόπος. Σε μια τέτοια προσπάθεια σωτηρίας της Ελλάδας, κύριε Πρόεδρε, πιστεύω ότι θα ανταποκριθούν τα εκατομμύρια των Ελλήνων εντός και εκτός της χώρας μας. Και θα σημειωθεί από όλες τις Χώρες και από όλους τους λαούς του κόσμου, η Βούληση των Ελλήνων να αναγεννιούνται σε δύσκολους καιρούς. Όχι μόνο για τους εαυτούς τους αλλά και για όλον τον κόσμο.

«Ναι στα δύσκολα φαίνεται η ψυχή του Έλληνα» Και είμαι βέβαιος ότι όλοι οι Έλληνες θα κάνουν την υπέρβαση που πρέπει, δείχνοντας την άλλη όψη της ψυχής τους. Την Ιερή. Αυτήν που πάνω της ακουμπάει από πάντα το χρέος, η τιμή της πατρίδας η Ελευθερία της. Το Γένος μας, κύριε Πρόεδρε, από πάντα ήταν και ιερό και βέβηλο. Και όσες φορές λειτουργούσε στο ιερό έκανε εφόδους στους ουρανούς. Και όσες φορές λειτουργούσε το βέβηλο, γκρεμιζόταν. Τώρα είναι καιρός, για όλους μας να λειτουργήσει αυτή η άλλη μας όψη η Ιερή. Η περήφανη της ψυχής μας.

Αθήνα 21 Φεβρουαρίου 2010

πηγή : Κυριακάτικη Αυγή 14-3-10

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΣΩΤΗΡΑΣ ΤΩΝ ΦΤΩΧΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Τα τελευταία έντεκα χρόνια έχει δώσει ζωή σε 9.000 παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο.

Μοναδική του αμοιβή, το χαμόγελο που ξαναγεννήθηκε στα χείλη τους.
,
Ο καρδιοχειρουργός Αυξέντιος Καλανγκός, ο καλύτερος μαθητής του Μαγκντί Γιακούμπ, αποτελεί ένα ζωντανό μήνυμα ελπίδας ότι η ανθρωπιά δεν έχει χαθεί.

Το όνομά του έχει συνδεθεί με τη σωτηρία πολλών καρδιοπαθών στο Λίβανο, στη Γεωργία, στη Σερβία, στην Κύπρο, στην Ινδία, στο Μαρόκο, στην Αλγερία, στο Μαυρίκιο, στη Μοζαμβίκη, στην Ερυθραία, στο Κιργιστάν, στη Μαδαγασκάρη, στη Βενεζουέλα, στην Ουκρανία και στην Μποτσουάνα.

Ο Ελληνας καρδιοχειρουργός Αυξέντιος Καλανγκός δεν απέκτησε τυχαία τον τίτλο του «γιατρού των φτωχών παιδιών».

Στα 23 του αποφοίτησε από την Αμερικανική Ιατρική Σχολή της Κωνσταντινούπολης και στα 40 του έγινε τακτικός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης. Αργότερα ήταν ο καλύτερος μαθητής του κορυφαίου καρδιοχειρουργού Μαγκντί Γιακούμπ.

Ιδρυτής του φιλανθρωπικού ιδρύματος «Καρδιές για όλους», ο Ελληνας γιατρός από την Πόλη μαζί με την ομάδα του δεν κάνει τίποτα άλλο από το να χειρουργεί καθημερινά δωρεάν όλα τα παιδιά στις φτωχές συνοικίες του κόσμου, μόνο και μόνο για να ξαναδεί το χαμόγελο στα χείλη τους.

«Μπορεί να ακουστεί κοινότυπο, αλλά είναι αλήθεια: η μόνη μου ανταμοιβή είναι το χαμόγελο των παιδιών που έχω σώσει και η χαρά που νιώθουν οι οικογένειές τους.. Αυτά μου αρκούν» λέει περήφανος μιλώντας στην «Espresso».

Ζει στην Υεμένη, αλλά οπουδήποτε στο κόσμο κι αν τον χρειαστούν, δηλώνει παρών. Δουλεύει δεκαοχτώ ώρες τη μέρα, όμως όπως λέει δεν κοιτάει ποτέ το ρολόι του: «Στην Υεμένη, που είναι η βάση μου, χειρουργώ κάθε μήνα περίπου σαράντα με πενήντα περιστατικά.

Οταν ταξιδεύω για φιλανθρωπικό σκοπό, είμαι ικανός να χειρουργήσω περίπου πενήντα περιστατικά μέσα σσε δέκα μέρες, για να αυξήσω τον αριθμό των παιδιών που περιμένουν μήνες και χρόνια να υποβληθούν σε επέμβαση.

Υπερβαίνω τις δυνάμεις μου.. Δουλεύω περίπου δεκαοχτώ ώρες την ημέρα και τα Σαββατοκύριακα».

«Πιστεύω στον Θεό»

Ο πρώτος άνθρωπος που του έδειξε το δρόμο της φιλανθρωπίας ήταν -όπως μας αποκαλύπτει ο ίδιος- ο πατέρας του, κορυφαίος παθολόγος στην Κωνσταντινούπολη: «Από τα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι ότι ο πατέρας μου μου έλεγε να αφουγκράζομαι τον πόνο των ανθρώπων και ειδικά αυτών που ζούνε στη φτώχεια».

Τον ρωτάμε αν πιστεύει στον Θεό. Αν έχει κάποια βάση αυτό που λέμε όταν κινδυνεύει κάποιος δικός μας άνθρωπος: «Ο Θεός να βάλει το χέρι του».

Η απάντησή του είναι αφοπλιστική: «Πρέπει να ξέρετε πως κάθε φορά που χειρουργώ πάνω από το χειρουργικό τραπέζι δεν κάνω τίποτα άλλο από το να επικαλούμαι τον Θεό». Και συνεχίζει συγκινημένος: «Αμέσως μετά, όταν όλα πάνε καλά, σε κάθε ευκαιρία θαυμάζω το έργο του Θεού πάνω σε μας τους ανθρώπους. Ναι, λοιπόν, πιστεύω στον Θεό. Αλλωστε, ο παππούς μου ήταν ιερέας».

Ερχεται όμως κάποια στιγμή στη ζωή, όπως μας λέει ο κ. Καλανγκός, που όλοι οι άνθρωποι νιώθουν πως κάποια πράγματα είναι υπεράνω των δυνάμεών τους: «Θυμάμαι πριν από εννιά χρόνια είχα χειρουργήσει ένα δύσκολο περιστατικό στη Μοζαμβίκη.

Ενα παιδί 3 ετών με καρδιακή ανεπάρκεια, το οποίο όμως απεβίωσε τρεις ημέρες μετά την επέμβαση και ενώ νοσηλευόταν στην εντατική μονάδα. Οταν πήγα να συζητήσω τις αιτίες του θανάτου με τη μητέρα του, έμαθα έκπληκτος ότι αυτή η γυναίκα ήταν έγκυος 7 μηνών και μόλις πριν από δύο μήνες είχε χάσει και τον σύζυγό της.

Είχε, λοιπόν, πουλήσει τα πάντα για να μπορέσει να μεταφέρει το άρρωστο παιδί της από το χωριό στην πρωτεύουσα, στο ιατρικό μας κέντρο, ενώ ταυτόχρονα την είχαν εγκαταλείψει φίλοι και συγγενείς. Το κλάμα και ο πόνος αυτής της γυναίκας που δεν είχε χρήματα ούτε για να θάψει το παιδί της με έκαναν να καταλάβω, με τον πιο σκληρό τρόπο, τι σημαίνει ζωή.

Της έδωσα αμέσως όλα μου τα χρήματα, όλο μου το μισθό και ζήτησα από τον διευθυντή του ιατρικού κέντρου να της δώσει δουλειά στο μαγειρείο της μονάδας, όπως και έγινε. Σήμερα είναι ευτυχισμένη. Γέννησε τελικά δύο παιδάκια και συνεχίζει μέχρι σήμερα να δουλεύει στο ίδιο κέντρο.

Είναι αυτές οι συνθήκες στις χώρες του Τρίτου Κόσμου που μου δίνουν την εντύπωση πως ορισμένα πράγματα εξακολουθούν να είναι "υπεράνω των δυνάμεών μου", όμως ποτέ δεν λυγίζω.

Βέβαια, για να αλλάξουν οι συνθήκες ζωής και το βιοτικό επίπεδο σε αυτές τις χώρες πρέπει οι μεγάλες δυνάμεις να δουν διαφορετικά τις αιτίες της φτώχειας».


Η ευτυχία της προσφοράς

Παρά το γεγονός ότι έχει βραβευτεί δεκάδες φορές από διεθνείς οργανισμούς και ιδρύματα, όπως ο ίδιος λέει, δεν έχει αλλάξει ούτε στο ελάχιστο τις συνήθειές του και το χαρακτήρα του: «Σας λέω μετά λόγου γνώσεως πως όλα αυτά τα χρόνια όσο ακριβώς προχώρησα σε επιστημονικό και σε φιλανθρωπικό επίπεδο, άλλο τόσο προσπαθώ να είμαι ταπεινός, και αυτό είναι το μεγαλύτερο ιδανικό στη ζωή».

Τι κι αν έχει θυσιάσει το χρόνο του και την οικογενειακή του ζωή; Εκείνο που έχει σημασία -όπως λέει- είναι να είσαι χρήσιμος για τον διπλανό σου. Αυτό προσπαθεί να μεταλαμπαδεύσει και στα δύο παιδιά του - τις ελάχιστες ώρες που είναι κοντά τους.

Ομως, ο Αυξέντιος Καλανγκός δεν έχει μόνο τον Κωνσταντίνο και τον Αλέξανδρο.

Εχει σαν παιδιά του 9.000 φτωχά αγγελούδια που δεν είχαν πρόσβαση στη δημόσια και δωρεάν υγεία των χωρών που ζούσαν, στα οποία χάρισε αφιλοκερδώς το δικαίωμα να αναπνέουν και να μπορεί η καρδούλα τους να χτυπάει κανονικά.

ΠΗΓΗ : "Για τα μπάζα"

Μετανάστες και Ρατσισμός

Κάποτε στην Αμερική, τον Χασσάν τον έλεγαν Γιάννη.

Το Μάρτιο του 1998 η κοινοτική αρχή στο Παλαιό Κεραμίδι, ένα χωριό στο νομό Πιερίας, απαγόρευσε την κυκλοφορία των Αλβανών μεταναστών μετά τη δύση του ηλίου. Το μέτρο αυτό, που επιβλήθηκε για να περιορίσει την αυξανόμενη εγκληματικότητα, προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις.

Σχεδόν ένα χρόνο μετά, το Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα επισκέφτηκε το Παλιό Κεραμίδι και κάλεσε τους κατοίκους σε δύο δημόσιες συζητήσεις.

Στην αρχή, σχεδόν όλοι οι κάτοικοι υπερασπίστηκαν την απόφαση. Προβλήθηκε τότε στους παριστάμενους ένα ντοκιμαντέρ που είχε γυριστεί στις Η.Π.Α. με θέμα την αντιμετώπιση των ελλήνων μεταναστών στην Αμερική στην αρχή του αιώνα. Όπως αφηγούνται επιζώντες εκείνης της εποχής και ιστορικοί, οι Έλληνες είχαν πέσει θύματα ρατσιστικών διακρίσεων και προκαταλήψεων εναντίον των μεταναστών από τις φτωχές χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Όταν έφταναν στην Αμερική τους έβαζαν σε καραντίνα και τους υπέβαλαν σε εξονυχιστικές ιατρικές εξετάσεις και ανακρίσεις. Όσοι κατάφερναν να περάσουν τις εξετάσεις προσλαμβάνονταν με χαμηλότατους μισθούς στις ανθυγειϊνές δουλειές που δεν έκαναν οι Αμερικανοί. Στο Νότο σημειώνονταν συχνά συγκρούσεις μεταξύ των μελών της Κου-Κλουξ-Κλαν και των Ελλήνων.

Στη συνέχεια της συζήτησης με τους κατοίκους στο Παλαιό Κεραμίδι αποκαλύφθηκε ότι στο χωριό τους δεν είχε συμβεί κανένα σοβαρό επεισόδιο από τους Αλβανούς. Ορισμένοι παραδέχτηκαν ότι η συμπεριφορά τους απέναντί τους ήταν ίδια με αυτή των Αμερικανών απέναντι στους Έλληνες μετανάστες. Άλλοι όμως είπαν ότι αυτά συνέβαιναν παλαιότερα. Τότε στους παρευρισκομένους προβλήθηκε ένα δεύτερο ντοκιμαντέρ για ένα πρόσφατο επεισόδιο εναντίον ενός Έλληνα μετανάστη στη Γερμανία.

Τα γυρίσματα για το ντοκιμαντέρ έγιναν στη Νέα Υόρκη, στο Νιου Τζέρσεϋ, στη Ουάσινγκτον και στο Παλαιό Κεραμίδι. Το ντοκιμαντέρ μετά τη συμμετοχή του στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης έγινε διεθνώς δεκτό με πολύ ευνοϊκά σχόλια και παρουσιάστηκε από το Στέλιο Κούλογλου στη Βαρκελώνη.

Ολόκληρο το ντοκυμαντέρ, εδώ: http://jungle-report.blogspot.com/2008/05/blog-post_14.html

Δύο “μαύροι” στην ίδια πολυκατοικία

Του Ιού (Ελευθεροτυπία, 13.2.2010)

Πήρε τα πάνω της η «πολυκατοικία» της Δεξιάς, μετά τις κυβερνητικές υποχωρήσεις στο νομοσχέδιο για τους όρους πολιτογράφησης και ψήφου των μεταναστών, και βυθίζεται ακόμα πιο βαθιά στα θολά νερά της «εθνικοφροσύνης». Η τερατολογία και το μίσος κατά των μεταναστών φτάνει σε τέτοιο σημείο νοσηρότητας που να θεωρείται ότι η οικονομική κρίση και οι οδυνηρές επιπτώσεις της στα φτωχά στρώματα των Ελλήνων είναι περίπου προϊόν συνωμοσίας των ακόμα φτωχότερων μεταναστών.

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που η Δεξιά πορεύεται με ψέματα, δημιουργεί εχθρούς και καλλιεργεί ανασφάλειες για να «ηγεμονεύσει» και παράλληλα να συσκοτίσει τη διαχρονική της ευθύνη για την αδικία, τη διαφθορά, την (κοσμοπολίτικη) μανία των κερδοσκόπων φίλων της και τις κραυγαλέες ανισότητες που δημιούργησε. Ομως, τώρα φαίνεται ακόμα πιο καθαρά: τη μια στιγμή ο κ. Σαμαράς υποστηρίζει τις νεοφιλεύθερες συνταγές καταστροφής της κοινωνικής συνοχής ως ιδεολόγος των παγκοσμιοποιημένων «αγορών», προσφέροντας τη συναίνεσή του στο βραχυκυκλωμένο ΠΑΣΟΚ, και την επόμενη ξιφουλκεί κατά των μεταναστών. «Εχουμε αποδείξει ότι έχουμε το θάρρος να στηρίζουμε τα μέτρα της κυβέρνησης για την οικονομία», είπε στη Βουλή, ώστε μετά να προσθέσει και την απαραίτητη αντιπολιτευτική του πομφόλυγα: «Η μαζική (σ.σ. πού την είδε;) χορήγηση ιθαγενείας σε συνθήκες ανέχειας εγκυμονεί κινδύνους κοινωνικών εκρήξεων και κορύφωσης της ξενοφοβίας». Τι θέλει να πει ο ηγέτης της Δεξιάς; Οτι όποιος περάσει από τα σαράντα κύματα και πολιτογραφηθεί ως ισότιμος πολίτης θα ψηφίσει την Αλ Κάιντα στις επόμενες δημοτικές εκλογές ή θα μας ανεβάσει δολίως τα spreads; Ή μήπως το «μετέχον της ημετέρας παιδείας» μεταναστόπουλο, μόλις αποκτήσει ελληνική ταυτότητα θα διεκδικήσει με θρασύτητα κομμουνιστή συνδικαλιστή ίση αμοιβή για ίση εργασία, και συνεπώς θα τροφοδοτήσει αυτομάτως τη “δίκαιη” ξενοφοβία του κάθε ελληναρά μαυραγορίτη, που δεν θα μπορεί πλέον να τον “επαναπροωθεί” άνετα, όπως ισχύει με το σημερινό καθεστώς, πίσω στην Μπαρμπαριά;

Τις ίδιες και ακόμα μεγαλύτερες αγωνίες με τον κ. Σαμαρά έχει και ο άλλος ένοικος της “πολυκατοικίας”. «Εκεί, που το καφενείο πήγαινε να ομονοήσει, ακούγοντας τους πολιτικούς αρχηγούς, τώρα στο καφενείο βάζετε φωτιά με το νομοσχέδιο», έλεγε ο κ. Καρατζαφέρης στον πρωθυπουργό, για να δείξει κουτοπόνηρα ότι μπορεί να επιβάλει τη δική του ατζέντα στο …καφενείον η Ελλάς. Και αφού ανέβασε αυθαίρετα στα ύψη τους αριθμούς των ύποπτων “αλλογενών” που θα πολιτογραφηθούν, “τρόμαξε” και την Αριστερά: «Στην Αριστερά, σε ένα Κόμμα μεγάλο, τους Πρασίνους, ο αρχηγός είναι Τούρκος στην καταγωγή. Είναι ο αρχηγός των Πρασίνων. Πολιτικά συγγενείς είστε. Γιατί να το κρύψετε εξάλλου; Λέω λοιπόν: Φανταστείτε εδώ, με το νόμο αυτό που θέλετε να γίνει αύριο πράξη, με πεντακόσιους χιλιάδες μουσουλμάνους να προκύψει αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ να είναι μουσουλμάνος εκ Τουρκίας».

Την επομένη βεβαίως ο κ. Καρατζαφέρης ζήτησε «πολιτική κινήτρων για την προσέλκυση κεφαλαίων από το εξωτερικό». Δηλαδή κάτι σαν ξέπλυμα κοσμοπολίτικου χρήματος. Αυθημερόν εισακούστηκε. Διότι οι καπιταλιστές δεν χρειάζονται σύνορα και πατρίδες, οι λαοί είναι αυτοί που οφείλουν να κάθονται στ’ αβγά τους και στην εθνική τους στρούγκα,αλληλομισούμενοι.

Τα πιο όμορφα και τα πιο άσχημα παιδιά

Photo: Aster-oid


του Μένη Κουμανταρέα (συγγραφέα)

Έζησα από κοντά στη δεκαετία του ’70 την επιφυλακτικότητα και την καχυποψία, για να μην πω μίσος, των Γερμανών, απέναντι στους Γιουγκοσλάβους, Τούρκους και Έλληνες εργάτες που είχαν κατακλύσει το Δυτικό Βερολίνο. Όσοι ξένοι προσαρμόστηκαν στους κανόνες των Γερμανών επέζησαν και πρόκοψαν. Τις τότε ταινίες του Φασμπίντερ διαδέχτηκαν οι σημερινές ταινίες του Φατίχ Ακίν.

Οι ομοιότητες όμως με την ελληνική πραγματικότητα σταματούν εκεί. Η μέχρι σήμερα πολιτική του ελληνικού κράτους στο μεταναστευτικό χαρακτηρίζεται από σπασμωδικότητα και ξενοφοβία. Τη νύφη πλήρωσε η πρώτη φουρνιά των Αλβανών χωρίς να γίνει διάκριση ανάμεσα στους ποινικούς και τους πρόσφυγες. Ώσπου όρμησε το μεγάλο κύμα της Ανατολικής Ευρώπης και Ασίας για να περιέλθουμε τώρα σε πλήρη σύγχυση.

Το δουλεμπόριο -όρος περασμένων αιώνων- αναστήθηκε και θέριεψε. Οι φυλακές μας, τα κρατητήρια και οι τόποι συγκέντρωσης των ξένων έγιναν μικρογραφίες του Γκουαντανάμο. Παράλληλα αναπτύχθηκε μια κάστα μικροδικηγόρων που λυμαίνονται την αγορά των ξένων, βοηθούντος βεβαίως του μεσαιωνικού δικαστικού συστήματος που διαιωνίζει την εκδίκαση των υποθέσεων, Ελλήνων και ξένων.

Ας το πάρουμε απόφαση η Ευρώπη του 2050, όπως είπε ο Λέβι Στρώς, θα είναι μιγάς. Το όνειρο της κυριαρχίας του δυτικού ανθρώπου που βλέπει όλες τις άλλες φυλές και θρησκείες αφ’ υψηλού, τελείωσε για πάντα. Ακόμη και η πανίσχυρη και μην το ξεχνάμε πολυφυλετική Αμερική βρίσκεται σε παρακμή. Ας κλείσουν τα στόματα του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού, (αυτό το Συναγερμός θυμίζει άλλες εποχές όχι πολύ ευχάριστες, και το Ορθόδοξος μοιάζει να μονοπωλεί το θρησκευτικό μας συναίσθημα και να το καπηλεύεται). Τα περί φυλετικής καθαρότητας είναι ένας φασιστοειδής μύθος που συν τοις άλλοις δηλώνει και άγνοια της ιστορικής συνέχειας. Πώς να το κάνουμε, τα πιο όμορφα παιδιά γεννιούνται από γονείς διαφορετικών εθνοτήτων, ενώ τα πιο άσχημα από όσους επιμένουν φασιστικά. Ας μην ξεχνάμε ότι στα χέρια και στις πλάτες των ξένων μας που κάνουν όλες τις χαμαλοδουλειές στηρίχτηκε μέχρι σήμερα η οικονομία μας.

Τώρα, στη σημερινή οικονομική κρίση, θα ήταν άνανδρο να τους εγκαταλείψουμε. Φυσικά και δεν θα γίνει δημοψήφισμα για το θέμα της ιθαγένειας και της υπηκοότητας. «Τα ανθρώπινα δικαιώματα», όπως είπε ο Γιώργος Παπανδρέου, «δεν μπαίνουν σε δημοψήφισμα».

Τα πρώτα μέτρα της κυβέρνησης για το μεταναστευτικό και προσφυγικό ακούγονται καλά. Άκουσα από κοντά του κ. Χρυσοχοΐδη να μιλά και μου φάνηκε άνθρωπος προσγειωμένος που εννοεί τα όσα λέει. Θα πρέπει βέβαια να παλέψει με τις ουρές των ξένων που ξεροσταλιάζουν μερόνυχτα για ν’ αποκτήσουν ένα χαρτί νομιμότητας και με τα σαΐνια που τους εκμεταλλεύονται. Θα πρέπει να βρεθεί μια λύση ώστε οι νόμιμοι να μείνουν και οι μη νόμιμοι να φύγουν. Τα όρια σήμερα είναι δυσδιάκριτα και οι διαδικασίες εξίσου αδιαφανείς. Το Δημόσιο και το πνεύμα του εγκαθιδρυμένο από την αρχή του Ελληνικού κράτους είναι πολυκέφαλο τέρας. Όλοι λαδώνονται, όλοι παίρνουμε μίζες. Τα ξέρουμε. Αν δεν μπορούμε να δώσουμε δουλειές στους μετανάστες (είναι ψέμα ότι παίρνουν τις δουλειές από τους δικούς μας) τουλάχιστον ας το προστατέψουμε όταν έρχονται από καθεστώτα όπως εκείνο του σημερινού Ιράν, Αφγανιστάν και Ιράκ. Είναι γραφικό να κολλάμε ταμπέλες του τύπου: οι Αλβανοί είναι πονηροί και αγνώμονες. Οι Ρουμάνοι κλέφτες. Οι Πολωνοί μεθύστακες. Οι Πακιστανοί βρωμάνε. Οι Κούρδοι εγκληματίες. Φυσικά και δεν είναι όλοι τους αθώοι, όπως δεν είμαστε κι εμείς.

Ξέρω κάποια παστρικά υποκείμενα, μα σέβονται το ότι είναι ξένοι στον τόπο μας. Μήπως κι εγώ στη θέση τους τι θα έκανα, ξένος, άφραγκος και νηστικός; Ένας άνθρωπος που γράφει βιβλία δεν μπορεί παρά να παραδέχεται την ύπαρξη του Κακού. Δίχως αυτό ίσως και να μην υπήρχε Λογοτεχνία.

Βρίσκω εξάλλου παράλογο τον φόβο μιας μερίδας του πληθυσμού να κυκλοφορεί αργά τη νύχτα σε ορισμένα μέρη της Αθήνας όπως η Κυψέλη, τα Εξάρχεια, ο Άγιος Παντελεήμων, η πλατεία Αττικής κτλ. Υπάρχουν όντως κάποια άλλα επικίνδυνα σημεία στην Αθήνα αλλά σε αυτά δεν πατά ο φιλήσυχος πολίτης, όπως δεν πατούσε αντίστοιχα σε προηγούμενες χωρίς ξένους εποχές. Περισσότερες είναι οι φασαρίες που δημιουργούν οι χρυσαυγίτες και λιγότερες οι ξένοι. Ονομάστε μου μια ξένη πρωτεύουσα ή μεγάλη πόλη χωρίς ανάλογα προβλήματα και τους αντίστοιχους κινδύνους. Δεν υπάρχει, ας το χωνέψουμε μια και καλή. Αυτό που ζηλεύω στις ξένες πόλεις δεν είναι η ησυχία αλλά η καθαριότητα. Όμως αυτό είναι ένα άλλο θέμα.

Ωστόσο το πρόβλημα των ξένων υπάρχει, καμιά φορά δίκαια μας ταλαιπωρεί. Όμως οι περισσότεροι συγγραφείς και γενικότερα οι καλλιτέχνες δεν έχουμε τη νομική γνώση ούτε τη γνώση σε διοικητικό επίπεδο για να προτείνουμε ρεαλιστικές λύσεις. Οι πιο παραβατικοί από εμάς καταλαβαίνουν καλύτερα κάποιους άλλους παραβατικούς, που αυτοί δεν εκδίδουν βιβλία, αλλά καμιά φορά, πώς να το κάνουμε, εκδίδονται οι ίδιοι. Είναι το πιο αρχαίο επάγγελμα και δεν πρόκειται να βλάψει τώρα την ηθική μας. Μια ηθική που πληγώθηκε κατά κόρον την προηγούμενη πενταετία και εξακολουθεί σε καθημερινό επίπεδο να υποφέρει. Δεν είναι οι μετανάστες με τα πολλές φορές αδέξια ελληνικά τους που μας ενοχλούν, αλλά οι Έλληνες όπως μιλούν και γράφουν δημόσια καμιά φορά τη γλώσσα μας.

Και έρχομαι τώρα σε αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο. Από τότε που η γλώσσα μας φυλακίστηκε στην ενδοχώρα, δηλαδή μετά τα γεγονότα στη Μικρασία και στην Αίγυπτο, για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια βιώνουμε μια τέτοια εξάπλωση της ελληνικής γλώσσας σε τόσες χώρες και λαούς. Το γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος των ξένων μας μαθαίνουν τα ελληνικά και συνομιλούν με αυτά μεταξύ τους και με τους άλλους λαούς, ακόμα και εκτός συνόρων, είναι ένας απίστευτος πλούτος και μια μεγάλη πολιτιστική κατάκτηση. Είναι κάτι που είχε να συμβεί από τον Μεγάλο Αλέξανδρο και τους Επιγόνους του. Διαβάστε τον Καβάφη και θα το δείτε. Τίποτα συγκινητικότερο από το θέαμα που είδα τις προάλλες στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης όταν μια εύσωμη νεαρή μαύρη καθόταν στο θρανίο με τα μάτια στραμμένα στον δάσκαλο και τον μαυροπίνακα και με το ένα χέρι να κρατά μολύβι και χαρτί ενώ με τ’ άλλο είχε αγκαλιά το βυζανιάρικο μωρό της. Αυτή και μόνο η εικόνα με γεμίζει απέραντη αισιοδοξία.

Οι μετανάστες που ήρθαν στον τόπο μας ήρθαν σε αυτόν ως άλλο Ελδοράδο. Σήμερα, είτε μείνουν είτε όχι, βρίσκονται σ’ ένα κράτος νεόπτωχων. Ας μην το ξεχνάμε αυτό. Όπως τους βοηθήσαμε στην αρχή, έτσι κι αυτοί ενδέχεται να μας συντρέξουν σε αυτή τη φάση. Ας το έχουμε κατά νουν κι αυτό.

Επίκληση της “ελληνικότητας” για να μην αποδοθεί ιθαγένεια στους μετανάστες

Του Στάθη Κουτρουβίδη (Εποχή, 17.1.2010)

Το μετέωρο βήμα της ελληνικής δεξιάς

Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ σύμφωνα με τις οργανώσεις των μεταναστών έκανε ένα θολό βήμα, αλλά ακόμα και σε αυτό το επίπεδο, δέχεται πυρά από συντηρητικούς και ακροδεξιούς κύκλους προκειμένου να αποσύρει τις προτάσεις. Η ΝΔ βέβαια, δεν ταυτίζεται με τις πολιτικές πρωτοβουλίες του άλλου ετέρου της πολυκατοικίας, το ΛΑΟΣ. Τα επιχειρήματα, όμως, στελεχών της ΝΔ και του ΛΑΟΣ εντάσσονται σε μια άκρως συντηρητική αντίληψη. Η ιθαγένεια δεν αποδίδεται σύμφωνα με αυτούς, μέσα από την παιδεία και τον πολιτισμό, ή το πολιτικό πρότυπο που προβάλλει μια κοινωνία, αλλά αποκτάται με βάση την γλώσσα, το ικανοποιητικό βιωτικό επίπεδο και τα έσοδά του. Στην Ελλάδα παρά το αρχικά θετικό βήμα της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ σχετικά με την επίλυση χρόνιων προβλημάτων, κυρίως όσον αφορά την απόκτηση ιθαγένειας ή την παροχή πολιτικών δικαιωμάτων, το ρεύμα που αντιδρά χωρίς να είναι μεγάλο φαίνεται να διαχέεται σε όλα τα μήκη και πλάτη του πολιτικού μας συστήματος. Μπορεί σήμερα, να εκτιμήσει κανείς ότι οι τοποθετήσεις κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης του ΥΠΕΣ, και παρά την οργανωμένη και συστηματική αντίδραση τμήματος της κοινωνίας, πέτυχε ακριβώς να φανεί πολλαπλάσιο των πραγματικών του διαστάσεων.
Η ΝΔ δια του προέδρου της Αντώνη Σαμαρά τόσο με τη δημόσια τοποθέτησή του, όσο και με το πιο αναλυτικό υπόμνημα που έστειλε στον Γιάννη Ραγκούση, δείχνει να ακολουθεί το ΛΑΟΣ στην υπερσυντηρητική του δημαγωγία. Με λανθασμένες επισημάνσεις, όπως λόγου χάρη, το ότι η χώρα μας αντιμετωπίζει οξύ πρόβλημα ανεξέλεγκτης εισροής παράνομων μεταναστών σε αντίθεση με τις άλλες χώρες της ΕΕ, ή ότι οι μετανάστες δεν αποκτούν δικαίωμα ψήφου στις ευρωπαϊκές χώρες ή η χρήση του επιχειρήματος του προέδρου της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι η απόκτηση ιθαγένειας αποδίδεται σε αυτές τις χώρες με πολύ αυστηρούς όρους.
Με ακραίου τύπου διατυπώσεις όπως ότι «οι ρυθμίσεις του ΠΑΣΟΚ διευκολύνουν την είσοδο μεταναστών παράνομα στη χώρα», ή με αμφιλεγόμενα ρατσιστικού χαρακτήρα υπονοούμενα όπως ότι «οι Έλληνες είναι λαός και δεν είναι πληθυσμός». Στην επιστολή -υπόμνημα που έστειλε στο ΥΠΕΣ είναι ακόμα πιο αποκαλυπτικός όταν υποστηρίζει πώς θα ψηφίσει το δικαίωμα ψήφου των ομογενών όχι όμως του αντίστοιχου δικαιώματος των μεταναστών ή ότι θα αποσύρει το νόμο μόλις ανέλθει στην εξουσία. Η άλλη πλευρά της πολυκατοικίας, ο Καρατζαφέρης, δεν άργησε να αποδώσει τα εύσημα στη στάση του Αν. Σαμαρά, τονίζοντας: «χαίρομαι που έστω και καθυστερημένα, ο πρόεδρος της ΝΔ άκουσε την παρότρυνσή μου από το βήμα του Κοινοβουλίου. Η απόφαση του αυτή εναρμονίζεται πλήρως με τους οπαδούς του, που έχουν ήδη υπογράψει υπέρ της διενέργειας δημοψηφίσματος, ως πρωτοβουλία του ΛΑΟΣ». Προς το παρόν η εκτίμηση του Καρατζαφέρη δεν επαληθεύεται, καθώς οι υπογραφές που έχουν συγκεντρωθεί από τον ΛΑΟΣ και ακόμα δύο οργανώσεις της ακροδεξιάς, μέχρι τώρα είναι πολύ λιγότερες των προσδοκιών των συντελεστών της πρωτοβουλίας αφού δεν ξεπερνούν τις 524 υπογραφές.
Η ΝΔ με αυτή τη θέση φαίνεται να επιχειρεί να ψαρεύσει στα θολά νερά της ελληνικής κοινωνίας διευρύνοντας το μέχρι σήμερα αρκετά περιορισμένο ακροατήριο της. Αυτό το παιχνίδι κυριαρχίας στο πλαίσιο της πολυκατοικίας φαίνεται να το έχει ανοίξει πρώτος ο Καρατζαφέρης χωρίς όμως να είναι σε θέση να το συνεχίσει με επιτυχία. Η ΝΔ παρά τη θέση του προέδρου της δεν παρουσιάζεται συμπαγής στην αντιμετώπιση του θέματος.
Όπως σημείωνει ο Δ. Χριστόπουλος, απαντώντας σε αυτές τις φωνές, αν και τους στερούμε μέχρι σήμερα,το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι, τους ζητούμε να τηρούν την νομοθεσία που ψηφίζεται στο κοινοβούλιο, χωρίς να είναι σε θέση να εκλεγούν βουλευτές. Ο πρώην υπουργός δικαιοσύνης της ΝΔ, Σ. Χατζηγάκης διατυπώνει μια διαφορετική κατεύθυνση αντιμετώπισης του προβλήματος, καθώς προκρίνει την ανάγκη μέθεξης των μεταναστών στα ελληνικά παιδευτικά και πολιτισμικά πρότυπα «οικεία βουλήσει», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει. Και αυτό το βήμα, όμως, είναι αρκετά μετέωρο διότι η διάθεσή του δεν είναι να δώσει λύση σε ένα πρόβλημα ανθρωπιστικού τύπου, αλλά για εισπρακτικούς λόγους, αφού θα ενταχθούν στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και θα το ενισχύσουν, σημαντικός βέβαια λόγος αλλά όχι αρκετός.

Τι ισχύει σε άλλες χώρες

Γαλλία:

• πολιτογράφηση ύστερα από 5 χρόνια νόμιμης παραμονής
• τα παιδιά β΄ γενιάς με δήλωσή τους στα 18 (ύστερα από παραμονή 5 ετών)
• τα παδιά γ΄ γενιάς με τη γέννησή τους
• οι Αρχές απαιτούν γνώση γαλλικής, δοκιμή ενσωμάτωσης, καλό χαρακτήρα!

Γερμανία:

Απαιτείται παραμονή μακράς διάρκειας 8 ετών. Για την πολιτογράφηση απαιτούνται εξετάσεις γλώσσας, έλεγχος ποινικού μητρώου και επαρκές εισόδημα. Για τα παιδιά β΄ γενιάς απαιτούνται πρόσθετες προϋποθέσεις για να αποκτήσουν ιθαγένεια της χώρας.

Πορτογαλία:

Κάθε παιδί που γεννιέται από γονέα που επίσης γεννήθηκε και κατοικεί στη χώρα αποκτά αυτόματα ιθαγένεια. Η πολιτογράφηση της πρώτης γενιάς μεταναστών γίνεται ύστερα από 6 χρόνια παραμονής.

Ισπανία:

Πολιτογράφηση ύστερα από 10 χρόνια παραμονής.
Τα παιδιά τους μπορούν να αποκτήσουν ιθαγένεια με αίτηση και προϋποθέσεις.

Βρετανία:

Μετανάστες πρώτης γενιάς μπορούν να αποκτήσουν ιθαγένεια ύστερα από 5 χρόνια. Οι σύζυγοι ύστερα από 3 χρόνια.
Τα παιδιά και τα εγγόνια των μεταναστών που γεννιούνται στη Βρετανία γίνονται αυτόματα Βρετανοί πολίτες (ανάλογα με το καθεστώς των γονέων).

Ιταλία:

Οι μετανάστες α΄γενιάς μπορούν να ζητήσουν ιθαγένεια ύστερα από συνεχή παραμονή 5 ετών.
Τα παιδιά των μεταναστών που γεννιούνται στην Ιταλία θα γίνονται αυτόματα Ιταλοί εάν οι γονείς τους είναι «μακράς διαμονής» και έχουν επαρκές εισόδημα. Το ίδιο ισχύει και για τα εγγόνια όσων δεν πολιτογραφήθηκαν.

διαβάστε ακόμα :

• Νομοσχέδιο για την ιθαγένεια

  • Νομοσχέδιο για την πολιτική συμμετοχή ομογενών και αλλοδαπών
  • Οι διευκρινίσεις του Υπουργείου (ποιοι ψηφίζουν, "δεύτερη γενιά", κλπ)
  • Σχόλια κατ'άρθρο στην Ηλεκτρονική Διαβούλευση

ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ Άρθρο του Engin Ardic (Τουρκική Εφημερίδα SABAH)‏

Με ένα εντυπωσιακά ειλικρινές άρθρο, που δηµοσιεύεται στην έγκυρη εφηµερίδα SABAH, από τον Engin Ardiç, γνωστό συγγραφέα και δηµοσιογράφο στην Τουρκία στηλιτεύεται ο Τουρκικός τρόπος εορτασµού της πτώσης της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαϊου:
"Τούρκοι συµπατριώτες, σταµατήστε πιά τίς φανφάρες καί τίς γιορτές γιά
τήν Άλωση, αρκετή ßία έχουµε δώσει στήν Ανατολή µε τίς πράξεις µας..."

ΑΝ οργανωνόταν στην Αθήνα συνέδριο µε θέµα «Θα πάρουµε πίσω την Πόλη»…

ΑΝ έφτιαχναν µακέτα µε τα τείχη της πόλης και τους στρατιώτες µε τις
πανοπλίες τους να επιτίθενται στην Πόλη… (όπως εµείς στην Τουρκία
κάνουµε κάθε χρόνο !)

ΑΝ ένας τύπος ντυµένος όπως ο περίφηµος Έλληνας νικηφόρος και σχεδόν
µυθικός Διγενής Ακρίτας έπιανε τον δικό µας Ulubatlι Hasan και τον
γκρέµιζε κάτω…

ΑΝ ξαφνικά έµπαινε στην πόλη κάποιος ντυµένος Αυτοκράτορας
Κωνσταντίνος πάνω σε ένα λευκό άλογο και δίπλα του άλλος ως Λουκάς
Νοταράς, ως Γεώργιος Φραντζής κι έµπαιναν ως αντιπρόσωποι της πόλης…
(όπως εµείς στην Τουρκία κάνουµε κάθε χρόνο !)

ΑΝ έφτιαχναν µια χάρτινη Αγία Σοφία που δεν είχε µιναρέδες αλλά Σταυρό…

ΑΝ έκαιγαν λιßάνι και έλεγαν ύµνους, θα µας άρεσε; Δεν θα µας άρεσε,
θα ξεσηκώναµε τον κόσµο, µέχρι που θα καλούσαµε πίσω τον πρέσßη µας
από την Ελλάδα.

Τότε, γιατί το κάνετε εσείς αυτό, κάθε χρόνο; Πέρασαν 556 χρόνια και
γιορτάζετε (την Αλωση) σαν να ήταν χθες; Γιατί κάθε χρόνο τέτοια
εποχή, ( µ΄ αυτές τις γιορτές πού κάνετε ) διακηρύσσετε σε όλο τον
κόσµο ότι: «αυτά τα µέρη δεν ήταν δικά µας, ήρθαµε εκ εων υστέρων και
τα πήραµε µε τη ßία». Για ποιο λόγο άραγε φέρνετε στη µνήµη µια
υπόθεση 6 αιώνων; Μήπως στο υποσυνείδητό σας υπάρχει ο φόßος ότι η
Πόλη κάποια µέρα θα δοθεί πίσω;

Μην φοßάστε, δεν υπάρχει αυτό που λένε µερικοί ηλίθιοι της Εργκενεκόν
περί όρων του 1919. Μη φοßάστε, τα 9 εκατοµµύρια Ελλήνων δεν µπορούν
να πάρουν την πόλη των 12 εκατοµµυρίων, και αν ακόµα την πάρουν δεν
µπορούν να την κατοικήσουν. Κι οι δικοί µας που γιορτάζουν την Άλωση
είναι µια χούφτα φανατικοί µόνο που η φωνή τους ακούγεται δύσκολα.

Ρε σεις, αν µας πούνε ότι λεηλατούσαµε την Πόλη τρεις τρεις και τρεις
νύχτες συνεχώς τι θα απαντήσουµε; Θα υπερασπιστούµε τον εαυτό µας στο
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωµάτων ή θα αφήσουµε το θέµα
στους ιστορικούς; Αντί να περηφανευόµαστε µε τις πόλεις που
κατακτήσαµε, ας περηφανευτούµε µε αυτές που ιδρύσαµε, αν υπάρχουν.
Αλλά δεν υπάρχουν. Όλη η Ανατολή είναι περιοχή µέ τήν ßία
κατακτηµένη... Ακόµα και το όνοµα της Ανατολίας δεν είναι αυτό που
πιστεύουν (ana=µανα, dolu=γεµάτη) αλλά προέχεται από την
ελληνική λέξη η Ανατολή. Ακόµα και η ονοµασία της Ισταµπούλ δεν
είναι όπως µας λέει ο Ebliya Celebi «εκεί όπου υπερτερεί το Ισλάµ»
τραßώντας τη λέξη από τα µαλλιά, αλλά προέρχεται από το «εις την
Πόλιν».

Εντάξει λοιπόν, αποκτήσαµε µόνιµη εγκατάσταση, τέλος η νοµαδική ζωή
και γι’ αυτό ο λαός αγοράζει πέντε - πέντε τα διαµερίσµατα. Κανείς δεν
µπορεί να µας κουνήσει, ηρεµήστε πια…Οι χωριάτες µας ας αρκεστούν στο
να δολοφονούν την Κωνσταντινούπολη χωρίς όµως πολλές φανφάρες…".

YAZARLAR ENGİN ARDIÇ

Έλληνες παντού

Μπορεί να είναι διαφήμιση αλλά .....