Το έκτακτο συνέδριο της ΚΕΔΕ και η ριζοσπαστική Αριστερά

Του Σπύρου Τζόκα*

Αντιμέτωπη με τη σκληρή πραγματικότητα, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας ΚΕΔΕ, αναγκάστηκε να προκηρύξει έκτακτο συνέδριο την Πέμπτη 30 Αυγούστου.

Το έκτακτο συνέδριο της ΚΕΔΕ πραγματοποιείται σε συνθήκες κρίσιμες για τον άνεργο δημότη, τον αυτοαπασχολούμενο, τον μισθωτό, τον συνταξιούχο, τον μικρομεσαίο επιχειρηματία, όλους μας, που προσπαθούμε να επιβιώσουμε με όποιον τρόπο μπορούμε σε αυτό το άγριο και σκληρό σύστημα που μας επιβλήθηκε χωρίς τη θέλησή μας. Για τον λόγο αυτόν αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και βαρύτητα. Γιατί η Τ.Α. θα μπορούσε να παίξει ουσιαστικό ρόλο στην οργάνωση του κόσμου με στόχο την απόκρουση αυτής της πολιτικής και όχι μόνο.

Η Αυτοδιοίκηση ακόμα και τώρα, παρά τις αλλεπάλληλες ήττες, είναι το ανάχωμα στη διάλυση του κοινωνικού κράτους. Είναι ο βασικός μοχλός κοινωνικής αλληλεγγύης και συνοχής, με κοινωνικές δράσεις διαχρονικές και απότοκες της οικονομικής κρίσης. Είναι αυτή που σηκώνει αποκλειστικά το βάρος της κοινωνικής πολιτικής του κράτους, έχοντας οργανώσει ένα εκτεταμένο δίκτυο κοινωνικών υπηρεσιών, που απευθύνεται στο σύνολο των πολιτών και ιδιαίτερα στους φτωχούς, τους ανέργους και τους οικονομικά ασθενέστερους.

Οι παιδικοί σταθμοί, οι βρεφονηπιακοί σταθμοί, τα ΚΑΠΗ, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», τα ΚΔΑΠ, τα κοινωνικά παντοπωλεία, τα κέντρα αλληλεγγύης για την ενίσχυση φτωχών, αστέγων, η παροχή συσσιτίων, ρούχων, φαρμάκων και άλλα είναι κάποιες από της δομές που αναγκαστικά θα κλείσουν και κατ’ επέκταση θα λείψουν από τους συμπολίτες της που τόσο έχουν ανάγκη με την εφαρμογή των νέων μέτρων.

Και 'κεί που της χρώσταγαν της παίρνουν και το βόδι. Ή διαφορετικά συμβαίνει αυτό που περιγράφεται στο ανέκδοτο με τον Χότζα. Ενώ οι δήμοι στενάζουν οικονομικά, αφού έχασαν τα αυγά και τα πασχάλια τα τρία τελευταία μνημονιακά χρόνια, 60% περίπου μειώθηκε η κρατική επιχορήγηση και μαζί και όλα τα άλλα έσοδα, η κυβέρνηση και η τρόικα περί άλλων τυρβάζουν.

Με την απόφαση της κυβέρνησης για επιπλέον περικοπές των πόρων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης κατά 30%, μέσα στον θερμό Αύγουστο, επιβεβαιώνεται με τον πλέον δραματικό τρόπο αυτό για το οποίο είχαμε εγκαίρως προειδοποιήσει: η κατάρρευση, δηλαδή, της λειτουργίας των δήμων και κατ’ επέκταση του κοινωνικού ρόλου της Αυτοδιοίκησης και η αδυναμία πληρωμής μισθών και υποχρεώσεων προς τρίτους.

Το σχέδιο είναι πλέον προφανές. Να ξεκινήσει η στάση πληρωμών από τους δήμους... να μεταφέρουν την καυτή πατάτα στα χέρια της Αυτοδιοίκησης. Και στη συνέχεια να θέσουν σε ενέργεια το ακραίο νεοφιλελεύθερο πρόγραμμά τους, που περιλαμβάνει την ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών καθαριότητας, την εγκατάλειψη κάθε κοινωνικής πολιτικής από την Τ.Α., την πλήρη ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών -και δεν έχει τέλος ο κατάλογος των επιλογών αυτών- που θα οριστικοποιήσουν το θάνατο της Αυτοδιοίκησης.

Στα εργασιακά δημιουργείται αδιέξοδο όχι μόνο στους ανθρώπους που χάνουν τη δουλειά τους, τους ομήρους των 2, 5, 8 μηνών, αλλά και στις κοινωνικές λειτουργίες του δήμου, με συνέπεια την πλημμελή λειτουργία έως και την αδρανοποίησή τους.

Ο αγώνας μας είναι αγώνας επιβίωσης της Αυτοδιοίκησης. Σε μας έπεσε ο κλήρος να σώσουμε οτιδήποτε που σώζεται…

Εμείς δεν θα γίνουμε συνένοχοι του φόνου. Δεν θα γίνουμε συνένοχοι στον πλήρη ευτελισμό της Αυτοδιοίκησης.

Η λύση είναι η συλλογική αντίδραση της Αυτοδιοίκησης μαζί με τον λαό και τους εργαζόμενους απέναντι στην εξαθλίωσή της με συγκεκριμένους τρόπους. Στην κατεύθυνση αυτή οφείλουμε να πρωτοστατήσουμε στις γειτονιές, που γνωρίζουμε καλά, και να ενεργοποιήσουμε τις κοινωνικές δυνάμεις που πλήττονται καθημερινά. Παράδειγμα οι παιδικοί σταθμοί. Με σύνθημά μας “Κανένα παιδί χωρίς κοινωνική προστασία και φροντίδα”, να συμπαραταχθούμε με τους απελπισμένους γονείς.

Οι δήμαρχοι και τα Δημοτικά Συμβούλια θα πρέπει να αναμετρηθούν με τη σκληρή πραγματικότητα και να λάβουν καθαρή θέση.

Στις προσπάθειες αυτές ενημέρωσης, συγκρότησης μετώπων αντίστασης και επεξεργασίας εναλλακτικών προτάσεων επιδιώκουμε τη συμμετοχή ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων, όλων αυτών που αποδεσμεύονται από τις καταστροφικές μνημονικές πολιτικές και θέλουν να τις ανατρέψουν.

Εμείς, οι δημοτικές αρχές, οι δημοτικοί σύμβουλοι, σε αυτές τις κρίσιμες συνθήκες, καλούμαστε να σκεφτούμε και να καταλήξουμε σε προτάσεις που θα εμπνεύσουν όλον αυτό τον κόσμο που υποφέρει και να αποδείξουμε ότι η πολιτική του Μνημονίου δεν είναι μονόδρομος, αλλά υπάρχει και άλλος δρόμος. Όχι ουτοπικός, αλλά ρεαλιστικός, που μπορεί να ανθήσει μόνο μέσα από την κοινωνική αυτοοργάνωση και τη συμμετοχή του πολίτη σε κάθε συλλογική διαδικασία σκέψης και δράσης. Δρόμος που θα μεταβάλει και τον ίδιο από παθητικό θεατή της τελούμενης καταστροφής σε ενεργό πολίτη που αντιστέκεται με μαζικούς αγώνες στις πολιτικές που του επιβάλλονται.

Από την Τρίτη 21 Αυγούστου άρχισαν οι συνελεύσεις των ΠΕΔ (Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων). Την Τετάρτη 22 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε η συνέλευση της ΠΕΔΑ (Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής) στο ξενοδοχείο “Τιτάνια” Η Γενική Συνέλευση της ΠΕΔΑ αποφάσισε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον οικονομικό στραγγαλισμό της Αυτοδιοίκησης διήμερο κλείσιμο των δήμων της Αττικής την Τετάρτη 29 και Πέμπτη 30 Αυγούστου. Συγκέντρωση διαμαρτυρίας την Τετάρτη 29 Αυγούστου στο υπουργείο Εσωτερικών, με τη συμμετοχή των εργαζομένων στην Αυτοδιοίκηση, των φορέων των προγραμμάτων κοινωνικής μέριμνας όπως “Βοήθεια στο Σπίτι” κ.λπ., την κάθοδο των απορριμματοφόρων οχημάτων στη συγκέντρωση και τη συμμετοχή του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού κατοίκων.

Για να συντονίσουμε τη δράση μας αποφασίσαμε να υπάρξει πανελλαδική συνάντηση των αυτοδιοικητικών του ΣΥΡΙΖΑ, στις 29 Αυγούστου, την προηγουμένη του έκτακτου συνεδρίου, στις 5.30 μ.μ. στα γραφεία της ΠΟΕ-ΟΤΑ, στην πλατεία Μεταξουργείου.

Στη συνάντηση αυτή θα γίνει ενημέρωση για τις τελευταίες δραματικές εξελίξεις στην Τ.Α και θα συζητηθεί η πρότασή μας για το Συνέδριο.

Η πρόταση που θα συζητήσουμε συγκεκριμενοποιείται στην κλιμάκωση του διαρκούς αγώνα, ο οποίος θα έχει τις ακόλουθες παραμέτρους:

* Συνεχής ενημέρωση του κόσμου με σαφές πολιτικό και κοινωνικό μήνυμα, που έχει να κάνει με την ακύρωση του κοινωνικού ρόλου της Αυτοδιοίκησης και την κατάρρευση των κοινωνικών δομών.

* Απόφαση για το κλείσιμο των δήμων και συγκεντρώσεις στο κέντρο της Αθήνας με τους εργαζόμενους και τους κοινωνικούς φορείς

* Σε πρώτη φάση το έκτακτο συνέδριο της ΚΕΔΕ προτείνουμε να γίνει εν μέσω κινητοποιήσεων. Συγκεκριμένα την Τετάρτη 29 και την Πέμπτη 30 να παραμείνουν κλειστοί οι δήμοι και να γίνει συγκέντρωση στο κέντρο.

* Συντονισμός της δράσης με την ΠΟΕ - ΟΤΑ.

* Εκτίμηση των κινητοποιήσεων από το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ και κλιμάκωση του αγώνα. Το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ θα βρίσκεται σε μια διαρκή συνεδρίαση.

* Δημοτικά Συμβούλια και λαϊκές συνελεύσεις με συμμετοχή του λαού.

* Σπύρος Τζόκας είναι μέλος του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ και της Αυτοδιοικητικής Πρωτοβουλίας

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΚΕΔΕ: Σαν χρονικό προαναγγελθέντος θανάτου της Αυτοδιοίκησης

Τι θα αποκόμιζε άραγε ένας ελεύθερος παρατηρητής από το διήμερο και πυκνό σε ομιλίες συνέδριο της ΚΕΔΕ, στις 27 και 28 Ιανουαρίου, στην Κομοτηνή; Το πρώτο μετά την εφαρμογή του «Καλλικράτη»;
Από πολιτικής απόψεως, ο προβληματισμός ήταν μηδαμινός και οι προτάσεις ανύπαρκτες. Το μεγάλο ενδιαφέρον του συνεδρίου, ωστόσο, ήταν η διάσταση ανάμεσα στον επίσημο κυβερνητικό λόγο, που επιχειρούσε να διασώσει τα κουρέλια του «Καλλικράτη», και τη ζοφερή πραγματικότητα που διεκτραγωδούσαν στο σύνολό τους οι αιρετοί όλων των πολιτικών αποχρώσεων: μια Τοπική (Αυτο)διοίκηση σε κατάρρευση και ο «Καλλικράτης» σε ρόλο μπουλντόζας. Ακόμα και ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, υψηλόβαθμο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και, άρα, συνδιαμορφωτής αυτής της πολιτικής, δήμαρχος Καλλιθέας (Αττικής) κ. Κ. Ασκούνης, σε μια προσεκτικά στρογγυλεμένη ομιλία, δεν μπόρεσε να αποφύγει νότες ρεαλισμού, παραδεχόμενος το αδιέξοδο της Τ.Α. μέσα στη γενικότερη οικονομική συγκυρία. Βιάστηκε πάντως να χρυσώσει το χάπι: «Θέλουμε την Τοπική Αυτοδιοίκηση φορέα και γνήσιο πρωταγωνιστή της δημοκρατικής ανασυγκρότησης του τόπου. Θέλουμε την Τοπική Αυτοδιοίκηση θεσμό και δύναμη της κοινωνικής αλληλεγγύης και συνοχής, θεσμό και δύναμη της παραγωγικής και αναπτυξιακής πορείας της χώρας», είπε . Απέφυγε, ωστόσο, επιμελημένα να εξηγήσει πώς. Χωρίς χρηματοδότηση; Με τους περισσότερους δήμους στα όρια της χρεωκοπίας; Με διαρκή απίσχναση των κοινωνικών παροχών προς τον πολίτη;
Βεβαίως την παράσταση έκλεψε ο πού είσαι νιότη πού ‘δειχνες πως θα γινόμουν άλλος, επί σχεδόν 5 τετραετίες δήμαρχος Κοζάνης, πρώτος πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ για δυο θητείες και νυν υφυπουργός Εσωτερικών, κ. Π. Κουκουλόπουλος, οποίος περιέγραψε μια Ελλάδα στα πρόθυρα του παραδείσου, τόνισε, όπως και όλα τα κυβερνητικά στελέχη (Γιαννίτσης, Γεννηματά) την επιτυχία του «Καλλικράτη» και κορύφωσε με τη διαπίστωση, που άφησε άναυδους τους αιρετούς, ότι υπάρχει πλεονάζον προσωπικό στους δήμους και καλόν θα ήτο να δημιουργηθεί μια επετηρίδα εφεδρείας, ώστε οι πλεονάζοντες να μεταφερθούν σε δήμους με ελλειμματικό προσωπικό. Δηλαδή μεταφερόμενο προσωπικό απ’ άκρου εις άκρον της επικρατείας (!). Και όχι, δεν τα λέει η τρόικα αυτά. Άνευ ετέρου σχολίου!

Δήμοι σε οικονομική εξαθλίωση

Σε δύο άξονες κινήθηκαν οι τοποθετήσεις των δημάρχων των καλλικρατικών δήμων, οι οποίοι χρησιμοποίησαν ιδιαιτέρως υψηλούς τόνους και ανεξαιρέτως καταφέρθηκαν εναντίον του «Καλλικράτη» και των αποτελεσμάτων του, μολονότι πολλοί, οι περισσότεροι, έχουν συμβάλει όσο τους ήταν δυνατόνμ για να περάσει ο μνημονιακός «Καλλικράτης» όντες στελέχη του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ.:
Η οικονομική δυσπραγία των δήμων, που δεν επιτρέπει ούτε υπηρεσίες να προσφέρουν ούτε έργα να ολοκληρώσουν, πολύ περισσότερο να σχεδιάσουν νέα. Οι ελλείψεις σε προσωπικό, που μεγαλώνουν τις δυσλειτουργίες. Οι υπερχρεωμένοι δήμοι (Νίκαιας-Ρέντη, Ρόδου και πολλοί άλλοι), που κινδυνεύουν να κλείσουν. Τέλος, οι παρεμβάσεις των οικονομικών επιτροπών και οι υπερεξουσίες των επιτρόπων, που προβαίνουν σε ελέγχους νομιμότητας αλλά και σκοπιμότητας των οικονομικών πράξεων, ακυρώνοντας ουσιαστικά τα δημοτικά συμβούλια.
Η μεγάλη, πολλές φορές τεράστια έκταση των καλλικρατικών δήμων (Βόλος, Ρόδος, Μυτιλήνη κτλ), που δυσχεραίνει την ομαλή λειτουργία του δήμου και αποχυμώνει τις δυνατότητές του, μετατρέποντάς τον σε κρατική υπηρεσία.

Η Αυτοδιοίκηση πνέει τα λοίσθια

Όμως, οι αιρετοί -πλην αυτών από τα ριζοσπαστικά αριστερά σχήματα και το ΚΚΕ (παρά την βασική ιδεολογική θέση του τελευταίου για την προτεραιότητα του κράτους)-, έμειναν στην περιγραφή και σε μια οικονομικίστικη αντίληψη της Τ.Α. Δεν προχώρησαν σε οποιαδήποτε πολιτική ανάλυση. Λες και δεν είναι η συγκεκριμένη πολιτική πίσω από την οικονομία: η νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική ιδεολογία. Είναι φανερό για τον ψύχραιμο μελετητή της κατάστασης –ειπώθηκε ανοιχτά στο συνέδριο, ακόμα και από βήματος- ότι η Τοπική (Αυτο) διοίκηση πνέει τα λοίσθια. Αποδυναμωμένη οικονομικά (περικοπές 3 δισ. προβλέπονται μέχρι το 2013, οι δήμοι είναι σε οριακό σημείο από οικονομικής απόψεως, πολλοί σχεδόν αδυνατούν να καλύψουν τις ανελαστικές δαπάνες), φορτωμένη με αρμοδιότητες στις οποίες αδυνατεί να αντεπεξέλθει (συντήρηση σχολείων, επί παραδείγματι), η Τ.Α. μετατρέπεται στο μακρύ χέρι του κράτους στις τοπικές κοινωνίες. Η προσπάθεια ιδιωτικοποίησης κρίσιμων υπηρεσιών, όπως τα απορρίμματα και οι κοινωνικές υπηρεσίες, οι μαζικές απολύσεις των εργαζομένων στους δήμους και η έως εξαφανίσεως συρρίκνωση των υπηρεσιών πρόνοιας είναι οι κορυφαίες αποδείξεις.
Το πρόβλημα δεν λύνεται με προγράμματα ονοματισμένα με «ευφυή» αρκτικόλεξα (ΑΚΣΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ…), που δημιουργούν δέος και ελπίδες στον πολίτη, είναι αναποτελεσματικά, όμως, και καταρρέουν πριν καν εφαρμοστούν για να δώσουν τη θέση τους σε άλλα, απότοκα της μεγάλης φαντασίας του καπιταλισμού, όταν πρόκειται να εκμεταλλευτεί νέες πηγές πλουτισμού. Και εδώ ακριβώς ήταν το πρόβλημα του συνεδρίου.

Έλλειμμα δημοκρατίας

Ο «Καλλικράτης» είναι προϊόν μιας ιδεολογίας που βάζει την οικονομία μπροστά από την πολιτική, ροκανίζει κάθε δημοκρατικό θεσμό συμμετοχής και άμεσης δημοκρατίας, απομακρύνει τον πολίτη από την ενεργό δράση στην τοπική κοινωνία. Οι δήμοι μοιάζουν όλο και περισσότερο με μικρά κράτη, που ενισχύουν τον αποκλεισμό και την μονήρη απελπισία. Η μικροπολιτική του ρουσφετιού και η διαφθορά, τα τριάντα χρόνια του δικομματισμού, είχε ήδη βλάψει τις σχέσεις του πολίτη με την Τ.Α. και είχε δημιουργήσει καχυποψία. Ωστόσο, πάντα η τοπική δραστηριότητα ενείχε μέσα της σπέρματα ελπίδας και ενέπνεε για συμμετοχή, πιο πολύ στις μικρές κοινωνίες της περιφέρειας. Οι συνενώσεις του Καλλικράτη κατάφεραν να διώξουν τους πολίτες από την άσκηση του δικαιώματος της συμμετοχής και του ελέγχου. Παράλληλα, οι μεγάλες πλειοψηφίες που εξασφαλίζει στη συμπολίτευση και το πλαίσιο λειτουργίας του δημοτικού συμβουλίου που επιβάλλει, ασφυκτικό για την αντιπολίτευση, επιτρέπει βεβαίως την άσκηση κριτικής από τις αντιπολιτευόμενες παρατάξεις και κινήσεις αλλά δίνει την ευχέρεια στη διοικούσα να περνάει ό,τι θέλει, χωρίς καν να λαμβάνει υπόψη τις προτάσεις των υπολοίπων. Αυτό είναι έλλειμμα δημοκρατίας και, άρα, ό,τι πιο επικίνδυνο παράγει η ιδεολογία του «Καλλικράτη».
Αυτά ούτε καν τόλμησαν να ψελλίσουν έστω, μπορεί ούτε και να τους περνούν από το νου, πράγμα χειρότερο, οι αιρετοί του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, αρκετοί εκ των οποίων είδαν στο βήμα του συνεδρίου την ευκαιρία για μια πρώτη εμφάνιση ή επανεμφάνιση υποψήφιου βουλευτή (η σημειολογική ανάλυση των βίντεο των ομιλιών θα ήταν το πανηγύρι του επικοινωνιολόγου). Παρά τα όσα είπαν, δεν τόλμησαν στο τέλος να αμφισβητήσουν ανοιχτά τον «Καλλικράτη». Και, φυσικά, εξίσου ευπρεπές είναι και το ψήφισμα που κατέθεσε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ (θυμίζουμε ότι ως δήμαρχος Καλλιθέας ο κ. Ασκούνης και η παράταξή του αρνήθηκαν πεισματικά να πάρουν απόφαση για το χαράτσι της ΔΕΗ και να σταθούν αλληλέγγυοι προς τους πολίτες της πόλης τους).

Χωρίς διεκδικητικό πλαίσιο

Το ψήφισμα υπερψηφίστηκε από το σώμα, όπου, ευνόητο γαρ, υπερτερούσαν οι δυνάμεις του δικομματισμού. Κανένα διεκδικητικό πλαίσιο δεν διαφαίνεται στο εν λόγω ψήφισμα, δημιουργώντας μια λογική –αλλά πολιτικώς ευεξήγητη- αντίφαση ανάμεσα στα όσα ειπώθηκαν στις εισηγήσεις των αιρετών και αυτό. Δεν αναφέρει τίποτε για τις άγριες περικοπές στην Τ.Α., τις ιδιωτικοποιήσεις, την εμπορευματοποίηση του δημόσιου χώρου, ούτε γίνεται λόγος για τις επαπειλούμενες εφεδρείες και απολύσεις. Σε ό,τι αφορά το εκλογικό σύστημα, αναφέρεται απλώς ότι πρέπει να είναι «σταθερό», χωρίς περισσότερο συγκεκριμένη περιγραφή. Η «απλή αναλογική» ως πολιτική λογική και (ηθική) πρακτική δεν ανήκει στο σκεπτικό του ψηφίσματος.
Ωστόσο, μόνο η ανατροπή του «Καλλικράτη» και η αντικατάστασή του από ένα γενναίο θεσμικό πλαίσιο, που θα έχει ως βασική θέση την ενίσχυση της άμεσης δημοκρατίας, την εμπλοκή του πολίτη στις καθημερινές λειτουργίες της Τ.Α. και το διαρκή έλεγχό από τους πολίτες, μπορεί να δώσει λύση στην τελμάτωση και τον επικείμενο θάνατο της τοπικής αυτοδιοίκησης. Επαρκής χρηματοδότηση των δήμων, λύση του προβλήματος υπερχρέωσης και αδυναμίας αποπλήρωσης των δανείων, σταμάτημα της ιδιωτικοποίησης των κοινωνικών και πολιτιστικών υπηρεσιών, εξασφάλιση του απαραίτητου για τη λειτουργία τους προσωπικού με πλήρη εργασιακά δικαιώματα, αποτελούν βασικές αιχμές πάλης του αυτοδιοικητικού κινήματος.


Της Μαρώ Τριανταφύλλου από την εφημερίδα ΕΠΟΧΗ

ΥΓ 1. Σε ένα συνέδριο, όπου όλοι παραδέχονταν ότι διεξάγεται στις κρισιμότερες στιγμές της χώρας, ίσως και ολόκληρης της ζωής της Ελλάδας ως ελεύθερου κράτους, σε μια άκρως επικίνδυνη πανευρωπαϊκή συγκυρία και όπου περιγράφηκε ο ζόφος της Τ.Α., ΠΑΣΟΚ και ΝΔ έδειχναν να τους ενδιαφέρει μόνο η αύξηση των κομματικών ποσοστών σε δημοσκοπήσεις και εκλογές.
ΥΓ 2. Ήταν απογοητευτικό φαινόμενο η ελάχιστη συμμετοχή των γυναικών, τόσο στο σώμα του συνεδρίου όσο και ανάμεσα στους ομιλητές.