Ιδρύεται Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας για τους ΟΤΑ

Αργά χθες το βράδυ πήραν το δρόμο για το Εθνικό Τυπογραφείο οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) που αφορούν τον στενό και ευρύτερο Δημόσιο Τομέα. Στη μια πιστοποιείται η ίδρυση του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας για τους ΟΤΑ που θα θέτει τους ΟΤΑ σε «Πρόγραμμα Εξυγίανσης» που συνεπάγεται περιορισμό των δαπανών μόνο σε υποχρεώσεις μισθοδοσίας και άλλες απολύτως ανελαστικές δαπάνες. Συνεπάγεται δε υποχρέωση λήψης κάθε μέτρου και πράξης για τη διασφάλιση της είσπραξης των απαιτήσεων από τον υπερχρεωμένο ΟΤΑ, με υποχρεωτικές μετατάξεις προσωπικού και αύξηση των ίδιων εσόδων του δήμου με φόρους, τέλη, δικαιώματα και εισφορές.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα:

Αργά χθες το βράδυ πήραν το δρόμο για το Εθνικό Τυπογραφείο οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) που αφορούν τον στενό και ευρύτερο Δημόσιο Τομέα. Η μια εκ των δυο, η ρήτρα αυτόματης επιβολής μέτρων σε περίπτωση αστοχιών του προγράμματος δημοσιονομικής εξυγίανσης πιστοποιεί την ίδρυση του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας για τους ΟΤΑ. Το Παρατηρητήριο, που ιδρύεται στο πλαίσιο του υπουργείου Εσωτερικών, θα ελέγχει την ορθή εκτέλεση του Προϋπολογισμού και την πορεία των οικονομικών των ΟΤΑ και των νομικών τους προσώπων.

Το Παρατηρητήριο θα παρακολουθεί σε μηνιαία βάση την εκτέλεση των προϋπολογισμού των ΟΤΑ και σε περίπτωση που διαπιστωθεί για δυο συνεχόμενα τρίμηνα σοβαρή απόκλιση ενός ΟΤΑ από τα έσοδα ή τις δαπάνες, ο ΟΤΑ θα τίθεται σε Πρόγραμμα Εξυγίανσης. Το Πρόγραμμα Εξυγίανσης συνεπάγεται περιορισμό των δαπανών μόνο σε υποχρεώσεις μισθοδοσίας και άλλες απολύτως ανελαστικές δαπάνες, εν μέρει ή εξ ολοκλήρου από τη ΣΑΤΑ (η οποία καταρχήν αφορά τη χρηματοδότηση μικρών έργων στους δήμους), αφού θα έχουν εξαντληθεί οι πόροι από την κρατική χρηματοδότηση (ΚΑΠ).

Το Πρόγραμμα Εξυγίανσης συνεπάγετα ι υποχρέωση λήψης κάθε μέτρου και πράξης για τη διασφάλιση της είσπραξης των απαιτήσεων από τον υπερχρεωμένο ΟΤΑ, με υποχρεωτικές μετατάξεις προσωπικού και αύξηση των ίδιων εσόδων του δήμου με φόρους, τέλη, δικαιώματα και εισφορές. Σε ό,τι αφορά τους φόρους και τα τέλη, προβλέπεται αύξηση του ανώτατου συντελεστή επιβολής του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας για τα ακίνητα που βρίσκονται στην εδαφική περιφέρεια του δήμου, σε ποσοστό μέχρι και 3 τις χιλίοις. Επίσης αύξηση του συντελεστή επιβολής του τέλους επί των ακαθάριστων εσόδων και παρεπιδημούνταν από 0,5% έως και 2%.

Η συγκεκριμένη ΠΝΠ που αφορά τον Μηχανισμό Επίτευξης Στόχων προβλέπει επίσης ότι το κράτος θα είναι συνεπές ως προς τις υποχρεώσεις του προς τους ΟΤΑ. Όμως, δεδομένου ότι το Κράτος δεν αποδίδει πλέον στους ΟΤΑ τους θεσμοθετημένους πόρους του, εκτιμάται ότι θα επακολουθήσει αλλαγή του νόμου για τον υπολογισμό των πόρων των ΟΤΑ. Αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, οι χρηματοδοτικοί πόροι των δήμων προέρχονται από το 21,3% του Φόρου Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων, από το 12% του ΦΠΑ και από το 50% του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας.

ΣτΕ: Απαγορεύεται η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων σε δήμους χωρίς πόρους

Συγχρόνως, σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, απαγορεύεται η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων σε δήμους χωρίς πόρους. Τη σχετική προσφυγή είχε κάνει το 2008 ο δήμος Ηρακλείου Κρήτης, όταν ο γγ Περιφέρειας Κρήτης είχε μεταφέρει στον δήμο αρμοδιότητες για τη συντήρηση του οδικού δικτύου (φανάρια, ηλεκτροφωτισμό, πεζοδρόμια κ.α.) χωρίς τη μεταβίβαση των αντίστοιχων πόρων. Η απόφαση ορίζει ότι δεν είναι αποδεκτή η μεταβίβαση πόρων στους ΟΤΑ α' και β' βαθμού, χωρίς τη μεταφορά αντίστοιχων πόρων και ζητά να ακυρωθεί η ήδη συντελεσθείσα μεταβίβαση αρμοδιοτήτων, εφόσον δεν έχουν μεταφερθεί οι πόροι. Σημειώνεται ότι από τη νέα χρόνια, με τους ήδη αρνητικούς προϋπολογισμούς για την Αυτοδιοίκηση, οι δήμοι θα έχουν επιφορτισθεί με 200 επιπλέον αρμοδιότητες.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Νέο ψηφιακό σχολείο, για ποιον;

Το νέο ψηφιακό σχολείο παρουσίασε από τη Μύρινα της Λήμνου ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, το οποίο προβλέπει μεταξύ άλλων βιντεοσκοπημένες διδασκαλίες μαθημάτων, διαδραστικούς πίνακες και πρόσβαση σε όλα τα βιβλία που διδάσκονται σήμερα μέσω Διαδικτύου. Η εφαρμογή του, όμως, στην πράξη καθίσταται μάλλον δύσκολη, καθώς σήμερα μόλις το 6,5% των μαθητών έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές στο σχολείο.

Όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, οι μαθητές της Γ’ Λυκείου θα μπορούν από φέτος να παρακολουθούν online τα μαθήματα των Αρχαίων Ελληνικών, της βιολογίας και της Φυσικής. Στο πλαίσιο του νέου προγράμματος για το νέο ψηφιακό σχολείο τοποθετήθηκαν σε 1.250 σχολεία διαδραστικοί πίνακες για τη Β΄ γυμνασίου, ενώ αναμένεται να τοποθετηθούν επίσης σε όλες τις τάξεις του γυμνασίου και την Στ’ δημοτικού σε επιπλέον 1.190 γυμνάσια και σε 5.200 δημοτικά σχολεία.

Φορητοί υπολογιστές θα τοποθετηθούν από φέτος στις τάξεις των 800 πιλοτικών ολοήμερων δημοτικών και όλων των γυμνασίων. Επιπλέον, ένας υπολογιστής τοποθετήθηκε σε 400 σχολεία απομακρυσμένων περιοχών. Σε 1.300 σχολεία σε 57 δήμους αποκτούν ευρυζωνική σύνδεση μέσω μητροπολιτικών αστικών δικτύων οπτικών ινών. Η ψηφιοποίηση των σχολικών βιβλίων θα παρέχει επίσης τη δυνατότητα στους μαθητές να εξασκούν τα μαθήματά τους από το σπίτι.

Σύμφωνα με τον Γ. Παπανδρέου, 103.000 εκπαιδευτικών επιμορφώνονται πάνω στις νέες τεχνολογίες. Παράλληλα, δημιουργείται ειδική e-πλατφόρμα για την εξ αποστάσεως επιμόρφωση δασκάλων και καθηγητών, ενώ με το ίδιο πρόγραμμα αναπτύσσεται ιστοσελίδα σε κάθε σχολείο.

Μιλώντας στους μαθητές του Λυκείου Μούδρου, ο πρωθυπουργός σημείωσε πως η προσομοίωση των πανελλαδικών εξετάσεων μέσω υπολογιστή θα είναι το επόμενο βήμα στη νέα εποχή του ψηφιακού σχολείου. «Οι μαθητές θα μπορούν στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς να δίνουν πανελλαδικές μέσω του υπολογιστή τους, ώστε να εξοικειώνονται με τη διαδικασία και να αντιμετωπίζουν τις εξετάσεις χωρίς άγχος» επισήμανε.

Η πρακτική εφαρμογή των παραπάνω εξαγγελιών, ωστόσο, καθίσταται απαγορευτική καθώς μόλις το μόνο το 6,5% των μαθητών έχουν υπολογιστή στο σχολείο, ενώ μόλις το 35% των εκπαιδευτικών δηλώνουν ότι έχουν χρησιμοποιήσει τις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας για τα μαθήματά τους. Στην Ε.Ε. ο αντίστοιχος μέσος όρος φτάνει το 74%.

Επιπλέον, όπως προκύπτει από στοιχεία που παρουσιάζει η εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», το 31% των εκπαιδευτικών δηλώνουν ότι δεν έχουν καμία ή σχεδόν καμία εμπειρία στη χρήση των ΤΠΕ. Στο 7% ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ε.Ε. Το 40% των σχολείων έχουν δική τους ιστοσελίδα, αλλά εκτιμάται ότι μόλις 10-15% είναι ενεργές. Τέλος, το 1,4% μόλις των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας και το 3, 7% της Δευτεροβάθμιας έχουν ενεργή ιστοσελίδα στο ΠΣΔ.

από το tvxs.gr

Τρόικα: Στο μικροσκόπιο και τα οικονομικά των ΟΤΑ

Ο έλεγχος των δαπανών στους ΟΤΑ θα είναι ένα από ζητήματα που πρόκειται να θέσουν κατά την νέα επίσκεψη τους στη χώρα μας που ξεκινά σήμερα οι ελεγκτές της τρόικας της Κομισιόν, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του ΔΝΤ.

‘Ετσι μετά τους ιδιώτες ελεγκτές που σκέπτεται το υπουργείο Οικονομικών να στείλει το επόμενο διάστημα στα λογιστήρια των ΟΤΑ (για να διαβάσετε σχετικό ρεπορτάζ κάντε κλικ εδώ: http://www.aftodioikisi.gr/controlItem.aspx?id=7553) τα οικονομικά των δήμων πρόκειται να περάσουν από το «κόσκινο» και της τρόικας।
πηγή http://www.aftodioikisi.gr

Τι λέει το «Μνημόνιο» ΔΝΤ-Ευρωπαϊκής Ένωσης-κυβέρνησης;

Ακούσαμε τους υπουργούς της κυβέρνησης και, κυρίως, τον υπουργό Εργασίας Α. Λοβέρδο, να λένε ότι «δίνουν μάχες» για να υπερασπιστούν δικαιώματα των εργαζομένων. Όμως, αν είχαμε διαβάσει το 28σελιδο Μνημόνιο που υπέγραψαν κυβέρνηση, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ΔΝΤ στις 3 Μαϊου 2010, θα αντιλαμβανόμασταν ότι οι υπουργοί της κυβέρνησης
προσπαθού(σα)ν απλώς να δώσουν την εντύπωση ότι αυτοί αγωνίζονται κι ότι για όλα φταίει το ΔΝΤ: οι «ξένοι». Στην πραγματικότητα, όσα υποτίθεται πως επιβάλει το ΔΝΤ, τα έχει συμφωνήσει με το Μνημόνιο η ίδια η κυβέρνηση. Πιο συγκεκριμένα:

1. Κάθε τρεις μήνες θα γίνονται εκταμιεύσεις χρημάτων, υπό τον όρο, ο έλεγχος των οικονομικών (που θα γίνεται επίσης ανά τρεις μήνες), να δείχνει ότι τα κριτήρια και οι στόχοι της Συμφωνίας τηρούνται.

2. Το θέμα δεν είναι με ποιον τρόπο και με τι κόστος –είτε πολιτικό (έλλειμμα δημοκρατίας), είτε κοινωνικό (φτώχεια και κοινωνικές ταραχές)- θα επιτευχθούν οι στόχοι του Μνημονίου: το θέμα είναι να επιτευχθούν. Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα.

3.Τα άμεσα μέτρα που προβλέπει το Μνημόνιο είναι τα εξής: αύξηση των συντελεστών του ΦΠΑ, αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα, στον καπνό και στο αλκοόλ, μείωση του μισθολογίου του δημοσίου τομέα με τη μείωση των δώρων Πάσχα, Χριστουγέννων και επιδόματος αδείας και των επιδομάτων που καταβάλλονται σε δημοσίους υπαλλήλους, μείωση των δώρων Πάσχα, Χριστουγέννων και επιδόματος αδείας που καταβάλλονται στους συνταξιούχους, αναδρομική μείωση ειδικών επιδομάτων στους δημόσιους υπαλλήλους,
σύνδεση του μισθού με την παραγωγικότητα και τα καθήκοντα. Επιπλέον, ακύρωση των πιστώσεων του προϋπολογισμού για απρόβλεπτα γεγονότα (π.χ. πυρκαγιές) και μείωση των δημοσίων επενδύσεων κατά 500 εκ. ευρώ σε σύγκριση με τον ισχύοντα σχεδιασμό. Ειδικά για τις δημόσιες επενδύσεις, η μείωση είναι καταστροφική, στο βαθμό που α) αποφασίζεται
σε περίοδο κρίσης, που και οι ιδιωτικές δαπάνες μειώνονται (άρα ανεβαίνει η ανεργία) και
β) αφορά υγεία και παιδεία, όπου οι δημόσιες επενδύσεις ήταν ήδη μικρές.

4.Ακόμα κι όταν προβλέπονται περιορισμοί για τα υψηλότερα εισοδήματα, οι περιορισμοί αυτοί είναι σχεδόν ίσοι με τους περιορισμούς που επιβάλλονται στους πιο φτωχούς των φτωχών, σα να αντέχουν όλοι τα ίδια βάρη. Ένα παράδειγμα: Το Μνημόνιο προβλέπει μείωση των υψηλότερων συντάξεων, με στόχο την εξοικονόμηση 500 εκ. ευρώ: ταυτόχρονα, κατάργηση των περισσότερων από τις πιστώσεις του προϋπολογισμού για το επίδομα αλληλεγγύης, με στόχο την εξοικονόμηση 400 εκ. ευρώ. Στην ίδια λογική, προβλέπεται προοδευτική φορολογική κλίμακα για όλες τις πηγές εισοδήματος, αλλά ενιαία αντιμετώπιση του εισοδήματος που προέρχεται από εργασία και περιουσιακά στοιχεία: υψηλόμισθοι και
χαμηλόμισθοι χάνουν το ίδιο, σα να έπαιρναν τα ίδια.

5.Το ίδιο το Μνημόνιο διαψεύδει όσους νόμισαν ότι οι περικοπές μισθών-συντάξεων αφορούσαν μόνο τους δημόσιους υπαλλήλους: η κυβέρνηση δεσμεύεται να αναθεωρήσει το πλαίσιο διαπραγματεύσεων των μισθών στον ιδιωτικό τομέα και των συμβάσεων, επιβάλλοντας μείωση της αμοιβής της υπερωριακής εργασίας και «τη μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση του χρόνου εργασίας» (υπερωρίες, παρτ-τάιμ). Θα επιτρέψει, επίσης, «τοπικά σύμφωνα να θέτουν τις μισθολογικές αυξήσεις χαμηλότερα από τις κλαδικές συμφωνίες και να εισάγουν αμοιβές που θα συνδέονται με την παραγωγικότητα σε επίπεδο επιχείρησης», την εισαγωγή μισθών κάτω από τον κατώτατο μισθό (sub-minima) «για ευάλωτες ομάδες, όπως οι νέοι και οι μακροχρόνια άνεργοι», την παράταση της περιόδου μαθητείας για νέες θέσεις εργασίας στο ένα έτος, την μείωση της αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσης, την αύξηση του
ελαχίστου ορίου μαζικών απολύσεων ειδικά για μεγάλες επιχειρήσεις και τη διευκόλυνση συμβάσεων προσωρινής εργασίας και ημιαπασχόλησης. Τα περισσότερα από τα προβλεπόμενα επιβλήθηκαν με το πρόσφατο Προεδρικό Διάταγμα του κ. Λοβέρδου, κατά παράκαμψη της Βουλής.

6.Οι περικοπές αφορούν και τα επιδόματα ανεργίας! Ο στόχος είναι να εξοικονομηθούν (από τους ανέργους…) 500 εκ. ευρώ.

7.Η κυβέρνηση συμφώνησε με το ΔΝΤ ότι τον κύριο ρόλο στην οικονομία θα έχουν και πάλι οι τράπεζες. Το Μνημόνιο προβλέπει την ίδρυση Ταμείου Σταθερότητας «για να διαφυλαχθεί η ευρωστία του χρηματοπιστωτικού τομέα και η ικανότητά του να στηρίξει την ελληνική οικονομία, παρέχοντας κεφαλαιακή υποστήριξη στις τράπεζες». Δεν αρκούν, δηλαδή, τα δις ευρώ που δώσαμε στις τράπεζες για να φτάσουμε ως εδώ: τους εγγυώμαστε ότι θα τους
δώσουμε άλλα 10 δις ευρώ από την ελληνική κυβέρνηση από πηγές προερχόμενες από το κοινό πρόγραμμα ΕΕ/ΔΝΤ: «ο κίνδυνος ζημιών αναλαμβάνεται πλήρως από την ελληνική κυβέρνηση ως κύριο μέτοχο του Ταμείου».

8.Το Μνημόνιο θεωρεί βέβαιο ήδη από τις 3 Μαϊου ότι «το Κοινοβούλιο θα εγκρίνει μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης σε τοπικό επίπεδο, κυρίως μέσω της συγχώνευσης δήμων, νομαρχιών και περιφερειών με στόχο τη μείωση των λειτουργικών δαπανών και των μισθών». Όσοι λέμε, δηλαδή, ότι ο Καλλικράτης καταργεί την αυτοδιοίκηση και προσαρμόζει τους δήμους στις απαιτήσεις του ΔΝΤ, δεν το βγάλαμε από το κεφάλι μας: αναφέρεται ρητά στο κείμενο του Μνημονίου.

9.Η ιδιωτικοποίηση του ΟΣΕ προβλέπεται ρητά από το Μνημόνιο, όπως και η κατάργηση των δρομολογίων που ως τώρα εξυπηρετούσαν κοινωνικές ανάγκες και δεν απέφεραν κέρδος. Ρητά, επίσης, προβλέπεται και η «απελευθέρωση» της ενέργειας, προφανώς με την ιδιωτικοποίηση και της ΔΕΗ. Γενικότερα, «η κυβέρνηση θα προετοιμάσει ένα σχέδιο
αποκρατικοποιήσεων για την πώληση περιουσιακών στοιχείων και δημόσιων επιχειρήσεων με σκοπό την είσπραξή τουλάχιστον 1 δις ευρώ ανά έτος την περίοδο 2011-2013».

10.Το Μνημόνιο περιγράφει από τώρα τον προϋπολογισμό του 2011. Ανάμεσα στα μέτρα που προβλέπει, είναι η μη αντικατάσταση του 80% από τους δημόσιους υπαλλήλους που βγαίνουν στη σύνταξη (μέτρο που θα αυξήσει την ανεργία και θα χειροτερεύσει τις δημόσιες υπηρεσίες), η μη χορήγηση στους συνταξιούχους των χρημάτων που χάνουν από τον πληθωρισμό, η μείωση των πόρων της τοπικής αυτοδιοίκησης και των ταμείων κοινωνικής ασφάλισης, η μείωση των επενδύσεων από εγχώριους πόρους κατά 1 δις ευρώ «τουλάχιστον». Οι θετικοί φόροι στα τυχερά παιχνίδια και τις εταιρείες που εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα δεν είναι, βεβαίως, δυνατό, να συγκριθούν με τις απώλειες.

11.Ενώ το Μνημόνιο προβλέπει λεπτομερώς τα έσοδα από τις περικοπές μισθών, συντάξεων και άλλων κοινωνικών πόρων, δεν αναφέρει ούτε λέξη για τα χρήματα που περιμένει από την «είσπραξη ανείσπρακτων οφειλών από τους μεγαλύτερους οφειλέτες (σε συντονισμό με τα ασφαλιστικά ταμεία), την αναδιοργάνωση μιας μονάδας για τους φορολογούμενους με μεγάλα εισοδήματα που να εστιάζει σε αυτούς που συνεισφέρουν τα μεγαλύτερα ποσά στα έσοδα, [την] καταπολέμηση της συστηματικής φοροδιαφυγής από άτομα με μεγάλο πλούτο και ελεύθερους επαγγελματίες με υψηλά εισοδήματα, συμπεριλαμβανομένης της ποινικής δίωξης των μεγαλύτερων παραβατών, την ενίσχυση του προγράμματος ελέγχων των δηλώσεων και των πληρωμών». Αρκεί, δηλαδή, να μπουν φυλακή οι παραβάτες για να σταθεί στα πόδια της μια κοινωνία τσακισμένη…

12.Τι είδους δημοκρατία θέλει το ΔΝΤ; Ας πάρουμε μια από τις συνηθισμένες φράσεις που περιλαμβάνονται στο Μνημόνιο: «Το Κοινοβούλιο θα υιοθετήσει τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος προκειμένου να εξασφαλιστεί μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα η βιωσιμότητά του». Και πού το ξέρουν αυτό; Το ξέρουν, γιατί η κυβέρνηση έχει καταργήσει πρακτικά το ρόλο της Βουλής, και απλώς της ανακοινώνει τα νομοσχέδια που ψηφίζει, λόγω της πλειοψηφίας του ΠΑΣΟΚ. Όποιος βουλευτής του ΠΑΣΟΚ διαφωνεί, διαγράφεται (βλ. περίπτωση Σακοράφα).

13.Μιας και …το έφερε η κουβέντα, το Μνημόνιο προβλέπει για το ασφαλιστικό «τη συγχώνευση των υφιστάμενων συνταξιοδοτικών ταμείων σε τρία». Αντί, δηλαδή, να ενισχυθούν όλα τα ταμεία, ενώνονται υγιή και χρεωκοπημένα, ώστε να μειωθούν οι συντάξεις και να στραφούν οι ασφαλισμένοι στην ιδιωτική ασφάλιση.

14.Οι νέες ρυθμίσεις του ασφαλιστικού θα ισχύουν για όλους από την Πρωτοχρονιά του 2013.
Ποιες θα είναι αυτές οι ρυθμίσεις; α) όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα 65 έτη, ακόμη και για τις γυναίκες στο δημόσιο τομέα, β) πλήρης σύνταξη από τα 37 στα 40 χρόνια δουλειάς,
γ) αύξηση, κάθε τρία χρόνια και αρχίζοντας το 2020, των ελάχιστων και νομοθετημένων ηλικιών συνταξιοδότησης, «ανάλογα με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής κατά τη συνταξιοδότηση»: όσο πιο πολύ ζεις, τόσο πιο πολύ θα δουλεύεις, δ) υπολογισμός των συντάξιμων αποδοχών, όχι με βάση τα τελευταία πέντε έτη, αλλά στο σύνολο του εργασιακού βίου, ε) αναθεώρηση του καταλόγου των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων (εννοείται προς τα κάτω), στ) μείωση των συνταξιοδοτικών παροχών (κατά 6% ετησίως) για τα άτομα που συνταξιοδοτούνται μεταξύ των ηλικιών 60 και 65, αν έχουν ένσημα λιγότερο από 40 χρό-
νια, ζ) εισαγωγή αυστηρότερων όρων και τακτική επανεξέταση της πλήρωσης των προϋποθέσεων για τις συντάξεις αναπηρίας, δηλαδή διαρκής αμφισβήτηση της σύνταξης και τακτικές διακοπές στην καταβολή της, μήπως και ο δικαιούχος αναρρώσει ως εκ θαύματος.

15.Η κυβέρνηση, σύμφωνα με το Μνημόνιο που υπέγραψε, δεσμεύεται να προτείνει νομοθεσία που παύει να προστατεύει την ελάχιστη αμοιβή δικηγόρων, συμβολαιογράφων, μηχανικών, αρχιτεκτόνων.

16.Το Μνημόνιο λύνει τα χέρια των βιομηχάνων για να ιδρύουν και να εγκαθιστούν βιομηχανικές μονάδες όπου, όποτε και όπως θέλουν.

17.Το υπουργείο Οικονομικών και η Τράπεζα της Ελλάδος παρέχουν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το ΔΝΤ όλα τα οικονομικά στοιχεία (δαπάνες, ρευστότητα, μισθολόγια κλπ): άλλα ανά εβδομάδα, άλλα ανά 15 μέρες, άλλα ανά μήνα και άλλα ανά τρίμηνο. Δεν ξεφεύγει τίποτα!

18.Όλα τα παραπάνω μέτρα θα πρέπει να επιβληθούν με νόμους, σε πολύ συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα: για κάθε μήνα προβλέπεται και ένας νόμος και μια ματιά στο Μνημόνιο μας επιτρέπει να ξέρουμε τι θα περάσει απ’τη Βουλή (χωρίς συζήτηση) και ποιο μήνα.
Αντί οποιουδήποτε σχολίου, ας υπενθυμίσουμε ότι το ΔΝΤ έχει ήδη προβλέψει για την επικοινωνιακή στήριξη των παραπάνω μέτρων, αναθέτοντας στην εταιρεία Civitas, που ειδικεύεται στην επικοινωνία, το σχετικό έργο. Ποιοι άραγε απ’όσους βγαίνουν στα κανάλια έχουν σχέση με την εταιρεία αυτή; Ίσως κάποτε το μάθουμε

Επιχειρήματα - καρμπόν

Ένα κείμενο που πρέπει να διαβαστεί. Γράφτηκε λίγο πριν την κορύφωση του δράματος του λαού της Αργεντινής και είναι απίστευτο το πόσο όμοιες με τις δικές μας καταστάσεις περιγράφει. Η συνταγή που ακολουθεί η κυβέρνηση ΓΑΠ είναι πανομοιότυπη με αυτήν της Αργεντινής, που οδήγησε στην απόλυτη φτώχεια και την διάλυση. Δυστυχώς, οι προειδοποιήσεις και προτάσεις του Claudio Katz δεν εισακούσθηκαν με την γνωστή τραγική κατάληξη. Τουλάχιστον εκεί είχαν και το "άλλοθι" πως ήταν οι πρώτοι που εφαρμόστηκε... Οι δικοί μας υποτακτικοί όμως ξέρουν κι επιμένουν!
Κι εμείς πρέπει να μάθουμε για να μην πάθουμε..

"Μια άλλη θεματική προσέγγιση πολλών αναλυτών προς την παρούσα κρίση είναι η διερεύνηση πολιτισμικών αιτίων, ανακινώντας τα παλιά ερωτήματα σχετικά με τον χαρακτήρα των Αργεντινών. Όλες αυτές οι απόψεις επισημαίνουν την έλλειψη εθνικού σχεδίου. Κριτικάρεται ο 'ιθαγενής χαρακτήρας' του πληθυσμού, καθώς και η έλλειψη εργασιακής κουλτούρας. Αλλά σε αυτές τις επίπονες εξηγήσεις υποτίθεται ότι κάθε πολίτης, συμβολιζόμενος ως ένα είδος κοινωνικού τύπου, έχει την ίδια ευθύνη για τη σημερινή κρίση με τους πανίσχυρους κατόχους του πλούτου".

Απόσπασμα απο άρθρο του Claudio Katz, οικονομολόγου καθηγητή του Πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες. Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στην "La Insignia" (16.7.01) και αναδημοσιεύτηκε στον "Σπάρτακο" τ. 63, Ιανουάριος 2002. Αν στη θέση της Αργεντινής και των Αργεντίνων του 2001 βάλεις την Ελλάδα και τους Έλληνες, που είναι τεμπέληδες και δειφθαρμένοι, πρόκειται για την ίδια αναλυση που ακούμε και σήμερα.

πηγή ΤΙΠΟΤΑ ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ...

Υποστήριξη στην αντίσταση του ελληνικού λαού ενάντια στη δικτατορία των πιστωτών!

Από την CADTM - Επιτροπή για την Ακύρωση του Χρέους τουΤρίτου Κόσμου (www.cadtm.org)

Το νέο σχέδιο λιτότητας που ανακοινώθηκε τη Κυριακή 2 Μαΐου είναι μια αληθινή καταστροφή για τον ελληνικό λαό, τους μισθωτούς του δημοσίου όσο και του ιδιωτικού τομέα, τους
συνταξιούχους και τους ανέργους.

· Πάγωμα των μισθών και των συντάξεων του δημοσίου για 5 χρόνια

· Κατάργηση του 13^ου και 14^ου μισθού στο δημόσιο τομέα

· Μείωση κατά 8% των επιδομάτων τους που είχαν ήδη μειωθεί κατά 12% από το προηγούμενο σχέδιο λιτότητας της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ

· Ο κύριος συντελεστής ΦΠΑ, αφού πέρασε από 19% σε 21%, αυξάνεται τώρα σε 23% (οι άλλοι συντελεστές αυξάνονται επίσης από 5% σε 5,5% και από 10% σε 11%)

· Οι φόροι επί των καυσίμων, του οινοπνεύματος και του καπνού αυξάνονται για δεύτερη φορά μέσα σε ένα μήνα κατά 10%

· Οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις (που συνδέονται με τις ανθυγιεινές εργασίες) απαγορεύονται πριν από την ηλικία των 60 ετών

· Η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης των γυναικών περνάει από τα 60 στα 65 χρόνια από τώρα μέχρι το 2013

· Για τους άνδρες, η νόμιμη ηλικία θα εξαρτάται από τη προσδόκιμη ηλικία

· Θα απαιτούνται 40 χρόνια εργασίας (και όχι πια 37, εκτός σπουδών και ανεργίας) για να υπάρχει πλήρης σύνταξη

· Αυτή η σύνταξη θα υπολογίζεται, όχι πια σε συνάρτηση με το τελευταίο μισθό αλλά σύμφωνα με το μέσο μισθό του συνόλου των χρόνων εργασίας (δηλαδή, μείωση κατά 45% μέχρι 60% του καθαρού ποσού της σύνταξης)

· Το Κράτος θα περιορίσει τις δαπάνες λειτουργίας του (υγεία, εκπαίδευση) κατά 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ

· Δημιουργείται ένας νέος κατώτατος μισθός για τους νέους και τους μακροχρόνια ανέργους (κάτι ανάλογο με το CPE που απορρίφθηκε στη Γαλλία από τους νέους και τα συνδικάτα)

Είναι μάννα εξ ουρανού για τις χρηματαγορές και το κεφάλαιο!

· Οι μεταφορές, η ενέργεια και ορισμένα επαγγέλματα που συνδέονταν με το Κράτος θα φιλελευθεροποιούν και θα ανοιχτούν στον ιδιωτικό
τομέα (ιδιωτικοποιήσεις).

· Ο χρηματοπιστωτικός τομέας (κυρίως οι τράπεζες) θα επωφεληθεί από ένα ταμείο βοήθειας που δημιουργείται με τη βοήθεια του ΔΝΤ και της ΕΕ.

· Θα ενισχυθεί η ελαστική εργασία

· Θα διευκολυνθούν οι απολύσεις

· Η ελληνική οικονομία μπαίνει υπό τον έλεγχο του ΔΝΤ

Η Ελλάδα, παραμένοντας στην ευρωζώνη, δεν θα μπορεί να υποτιμήσει το νόμισμά της, ούτε να παίξει με τα επιτόκια. Το χρέος δεν θα αναδιαρθρωθεί, οι ευρωπαϊκοί χρηματιστικοί θεσμοί κατέχουν τα 2/3 του. Αυτές ακριβώς οι τράπεζες θα συνεχίσουν να δανείζονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με επιτόκιο 1% για να δανείζουν στα Κράτη (με κέρδος). Σε αντάλλαγμα για αυτά τα μέτρα, οι χώρες της ευρωζώνης θα δανείσουν η μια μετά την άλλη 100 με 135 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ελλάδα με επιτόκιο 5% (45 δισεκατομμύρια για φέτος).
Τα πλούσια Κράτη και οι τράπεζες θα βγάλουν λοιπόν λεφτά στη πλάτη του
ελληνικού λαού. Η Κριστίν Λαγκάρντ, υπουργός οικονομικών της Γαλλίας,
προβλέπει ένα κέρδος 150 εκατομμυρίων ευρώ το χρόνο. Με αυτό τον τρόπο, θα αυξήσουν το δημόσιο χρέος για να επιτρέψουν στο ελληνικό Κράτος να πληρώσει τους κερδοσκόπους πιστωτές του!

Η ελληνική κρίση είναι η χειροπιαστή απόδειξη της τριπλής επικινδυνότητας του ΔΝΤ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χρηματαγορών.

Το ΔΝΤ, που επικρίνεται δίκαια για τα καταστροφικά «διαρθρωτικά σχέδια προσαρμογής» έρχεται στο προσκήνιο στην ευρωζώνη, αφού ρήμαξε τα δυο τελευταία χρόνια πολλές πρώην ανατολικές χώρες.
Χρησιμοποιεί σήμερα τις ίδιες μεθόδους με χτες προσαρμοσμένες στους
ίδιους εντολοδότες: τις χρηματαγορές και τις πολυεθνικές. Σήμερα όπως και χτες, αποκαλύπτεται στο φως της ημέρας η αληθινή του φύση: εκείνη του πυρομανούς πυροσβέστη.

Η ΕΕ και η Επιτροπή της επαναβεβαίωσαν και αυτές ότι βρίσκονται στην υπηρεσία του «ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού». Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν είναι στην υπηρεσία των λαών της Ευρώπης αλλά αποκλειστικά και μόνο στην υπηρεσία των τραπεζιτών και των χρηματιστικών οργανισμών.

Οι χρηματαγορές, αφού προκάλεσαν και επιτάχυναν την ελληνική κρίση, μέσω των εταιριών αξιολόγησης που αμείβονται από τις μεγάλες αμερικανικές τράπεζες, θέλουν να βγάλουν ακόμα περισσότερα κέρδη με τις κερδοσκοπικές στρατηγικές τους. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, η Ευρωπαϊκή
Ένωση και το ΔΝΤ τους σερβίρουν την ευκαιρία στο πιάτο.

Πίσω από τη χρηματιστική βιομηχανία, υπάρχουν οι πολυεθνικές της βιομηχανίας, του εμπορίου και των υπηρεσιών.

Το ότι καταγγέλλουμε δικαιολογημένα τα κερδοσκοπικά ταμεία, τις εταιρίες αξιολόγησης και τη χρηματιστική βιομηχανία, δεν σημαίνει και πως δεν βλέπουμε ότι πρόκειται για το δέντρο που κρύβει το δάσος!

Αυτή η αχαλίνωτη κερδοσκοπία που στραγγαλίζει τους φτωχούς πληθυσμούς έγινε δυνατή για δυο κύριους λόγους:

· Τις διαδοχικές απορυθμίσεις των χρηματαγορών από τη δεκαετία του 1980 και πέρα.

· Τις ηθελημένες και συνειδητές επιλογές της μεγάλης εργοδοσίας να κατευθύνει τα νέα κέρδη του στη κερδοσκοπία και όχι στη παραγωγή
και στην απασχόληση.

Αυτή η συσσώρευση νέων κερδών έλκει τη καταγωγή της από μια νέα αναδιανομή του πλούτου προς όφελος των κερδών και σε βάρος του μεριδίου που αντιστοιχεί στους μισθωτούς. Αυτό το μερίδιο μειώθηκε κατά περίπου 10% του ΑΕΠ σε 25 χρόνια κατά μέσο όρο στο σύνολο των αναπτυγμένων χωρών.

Αυτός ο οικονομικός προσανατολισμός, που στηρίζει η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία, είναι η κύρια αιτία της οικονομικής και χρηματιστικής κρίσης που γνωρίζουμε σήμερα.

Οι διάφορες κυβερνήσεις που διαδέχτηκαν η μια την άλλη εδώ και 30 χρόνια, στην Ελλάδα όπως και στις άλλες χώρες του Βορρά, φέρουν επίσης μεγάλο μέρος της ευθύνης για την αύξηση των δημόσιων χρεών.

Οι φορολογικές πολιτικές, που εφαρμόστηκαν προς όφελος των πιο εύπορων νοικοκυριών και των μεγάλων επιχειρήσεων (φόρος επί του εισοδήματος, των περιουσιακών στοιχείων, φόρος επί των επιχειρήσεων), μείωσαν σημαντικά τα δημόσια έσοδα και επιδείνωσαν τα δημόσια ελλείμματα, αναγκάζοντας τα Κράτη να αυξήσουν τη χρέωσή τους.

Οι υπεύθυνοι για τη κρίση τη γλυτώνουν και είναι ο λαός που καλείται να πληρώσει το λογαριασμό.

Πράγματι, στο σχέδιο λιτότητας ΠΑΣΟΚ-ΕΕ-ΔΝΤ που επιβλήθηκε στον ελληνικό λαό, δεν υπάρχουν παρά μόνο δευτερεύοντα μέτρα για να σηματοδοτήσουν την απαρχή μιας κάποιας φορολογικής δικαιοσύνης και
απολύτως τίποτα για τη πάλη ενάντια στη φοροδιαφυγή των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων.

Οι «λύσεις» του ΠΑΣΟΚ, της ΕΕ και του ΔΝΤ σπρώχνουν την Ελλάδα προς το βάθεμα της κρίσης. Μια ύφεση κατά τουλάχιστον 4% του ΑΕΠ έχει ήδη προγραμματιστεί για το 2010. Οι μικροί βιοτέχνες και έμποροι, οι μικρές επιχειρήσεις θα γνωρίσουν μια μακρά φάση πτωχεύσεων και κλεισιμάτων. Η ανεργία θα τιναχτεί στα ύψη και τα λαϊκά στρώματα και οι μεσαίες τάξεις θα δουν την αγοραστική τους δύναμη να ακολουθεί ελεύθερη πτώση. Οι ανισότητες θα αυξηθούν και τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα (πρόσβαση στην ενέργεια, στο νερό, στην υγεία, στην εκπαίδευση…) απειλούνται για το πιο φτωχό τμήμα του πληθυσμού.

Η οργή του ελληνικού λαού είναι και δικιά μας. Η CADTM υποστηρίζει ολόκαρδα τις κινητοποιήσεις ενάντια στο σχέδιο λιτότητας.

Εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν!

· Η αποπληρωμή του δημόσιου χρέους της Ελλάδας πρέπει να ανασταλεί άμεσα και να γίνει δημόσιος έλεγχός του (audit) για να αποφασιστεί κατά πόσο αυτό το χρέος είναι σύννομο ή παράνομο.

· Πρέπει να ληφθούν μέτρα ακύρωσης και τα χρηματιστικά εισοδήματα του χρέους να φορολογηθούν στη πηγή με το μέγιστο ποσοστό φόρου επί του εισοδήματος.

· Φορολογικά μέτρα μπορούν να ληφθούν αμέσως τώρα για να επιβάλουν τη φορολογική δικαιοσύνη και να καταπολεμήσουν τη φοροδιαφυγή. Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ελληνικού υπουργείου οικονομικών, οι δημόσιοι υπάλληλοι (που μετατρέπονται σε αποδιοπομπαίους τράγους) και οι εργάτες δηλώνουν μεγαλύτερα εισοδήματα από τα ελευθέρια επαγγέλματα (γιατροί, φαρμακοποιοί, δικηγόροι) ή και τα διευθυντικά στελέχη τραπεζών!

Σχεδόν το σύνολο των μεγάλων επιχειρήσεων (εφοπλιστές,…) δηλώνουν τα κέρδη τους σε χώρες με πιο συμφέρουσα φορολόγηση (ειδικά στη Κύπρο) ή τα κρύβουν στους φορολογικούς παραδείσους. Η ορθόδοξη εκκλησία εξακολουθεί να χαίρει εξωφρενικών φοροαπαλλαγών της περιουσίας και των ακινήτων της.

Χρήματα, στην Ελλάδα, υπάρχουν, αλλά όχι εκεί που το σχέδιο λιτότητας θέλει να τα πάρει! Στη CADTM, είμαστε αλληλέγγυοι του ελληνικού λαού που θα κατέβει σε γενική απεργία τη Τετάρτη 5 του Μάη. Παντού, τόσο στην Ελλάδα όσο και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η αλληλεγγύη μέσα από τη κινητοποίηση πρέπει να κλιμακωθεί. Σήμερα, είναι η Ελλάδα αλλά όλοι ξέρουν πως αύριο θα είναι η Πορτογαλία, η Ιρλανδία ή η Ισπανία. Μεθαύριο, μπορεί να είναι η σειρά όλης της ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένων και των πιο «πλούσιων» χωρών της.

Χαιρόμαστε για τις πρώτες δηλώσεις αλληλεγγύης και το ξεκίνημα κινητοποιήσεων υποστήριξης μπροστά στις ελληνικές πρεσβείες. Πρέπει να
κάνουμε περισσότερα!

Το ευρωπαϊκό κοινωνικό κίνημα πρέπει στο σύνολό του να βρεθεί στο πλευρό του ελληνικού λαού! Οι ευρωπαϊκοί λαοί έχουν κάθε συμφέρον να το κάνουν! Η CADTM θα συμβάλει σε αυτό!

3 του Μάη 2010-05-04

Διεθνής Cadtm , CadtmΓαλλίας , Cadtm
Βελγίου, Cadtm Ελβετίας

Xωριό στην Ανδαλουσία, Χωρίς παπά και χωροφύλακα...‏

o Χουάν Μανουέλ Σάντσες Γκορντίγιο

Η Μαριναλέντα, µια κοινότητα 2.645 κατοίκων στην Ανδαλουσία, δεν έχει ανεργία, δεν έχει αστυνοµικούς και τα σπίτια της νοικιάζονται µε 15 ευρώ τον µήνα. Ο δήµαρχός της, ο κοµµουνιστής Χουάν Μανουέλ Σάντσες Γκορντίγιο, επανεκλέγεται εδώ και 31 χρόνια.
Εδώ και πολλά χρόνια, την εβδοµάδα που οι άλλες πόλεις στην Ισπανία γιορτάζουν το Πάσχα, στη Μαριναλέντα γιορτάζουν την ειρήνη. «Ο δήµαρχός τους είναι τρελός», λένε στο γειτονικό χωριό. «Ενώ εµείς οι άλλοι Ισπανοί κάνουµε θρησκευτικές λιτανείες, εκείνοι κάνουν επί 5 µέρες πάρτι». Πολλοί νέοι από τη Σεβίλλη, τη Γρανάδα, τη Μαδρίτη, πηγαίνουν για να γιορτάσουν µε τους χωρικούς της Μαριναλέντας.

Οταν εξελέγη για πρώτη φορά, το 1979, ο Γκορντίγιο ήταν ο νεώτερος δήµαρχος στην Ισπανία. Το 1986, έπειτα από 12 χρόνια αγώνων και καταλήψεων κυρίως από τις γυναίκες του χωριού, η Μαριναλέντα κατάφερε να πάρει από ένα γαιοκτήµονα 12.000 στρέµµατα γης και να δηµιουργήσει έναν αγροτικό συνεταιρισµό από τον οποίο ζει σήµερα σχεδόν όλο το χωριό. «Η γη δεν ανήκει σε κανέναν, η γη δεν αγοράζεται, η γη ανήκει σε όλους!», λέει ο
δήµαρχος.

Στον συνεταιρισµό Εl Ηumoso οι συνεταίροι εργάζονται 6½ ώρες την ηµέρα, από τη Δευτέρα ώς το Σάββατο, δηλαδή 39 ώρες την εβδοµάδα. Ολοι έχουν τον ίδιο µισθό, ανεξάρτητα από τη δουλειά που κάνουν. Οι συγκοµιδές (ελαιόλαδο, αγκινάρες, πιπεριές κ.λπ.) συσκευάζονται στο µικρό εργοστάσιο Ηumar Μarinaleda που βρίσκεται στη µέση του χωριού και στο οποίο εργάζονται, σε πολύ χαλαρή ατµόσφαιρα, περίπου 60 γυναίκες και 4-5 άνδρες. Τα προϊόντα πωλούνται κυρίως στην Ισπανία. Τα έσοδα του συνεταιρισµού δεν µοιράζονται, αλλά επενδύονται και πάλι στον συνεταιρισµό για να δηµιουργηθούν δουλειές. Γι' αυτό στο χωριό δεν υπάρχουν άνεργοι. Οµως ακόµη και σε εποχές που δεν υπάρχουν αρκετές γεωργικές δουλειές για όλους, οι µισθοί καταβάλλονται.

Στη Μαριναλέντα, η στέγαση, η εργασία, ο πολιτισµός, η εκπαίδευση και η υγεία θεωρούνται δικαίωµα. Μια θέση στον παιδικό σταθµό µε όλα τα γεύµατα κοστίζει 12 ευρώ τον µήνα. Από την άλλη, «εδώ δεν έχουµε χωροφύλακες, θα ήταν µια άχρηστη σπατάλη», λέει ο δήµαρχος. «Δεν έχουµε ούτε παπά - δόξα τω Θεώ!», προσθέτει γελώντας. Πάντως η ελευθερία της λατρείας είναι εγγυηµένη και το Πάσχα έγινε µια µικρή θρησκευτική λιτανεία, η οποία πέρασε διακριτικά από τους δρόµους του χω ριού, χωρίς θεατές και αποφεύγοντας την πλατεία όπου γινόταν η γιορτή.

«Εφαρµόζουµε µια συµµετοχική δηµοκρατία, αποφασίζουµε για όλα, από τους φόρους ώς τις δηµόσιες δαπάνες, σε µεγάλες συνελεύσεις. Πολλά κεφάλια δίνουν πολλές ιδέες», λέει ο Γκορντίγιο. «Ξέρουµε πως οι άνθρωποι µπορούµε να δουλεύουµε και για άλλες αξίες, όχι αποκλειστικά για το χρήµα».

Πηγή: http://www.tanea. gr/default. asp?pid=10&ct=13&artid=4570732 http://en.wikipedia .org/wiki/ Marinaleda, _Spain#Local_ government ____________ _________ _________ _________ ________

Τι είναι και τι θέλει το ΔΝΤ από τη ζωή μας

του Σπύρου Λαπατσιώρα*

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) θεσπίστηκε, ως γνωστόν, το 1944, στο Μπρέτον Γουντς των ΗΠΑ και άρχισε να λειτουργεί το 1945, με το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σκοπός του ήταν η εποπτεία του συστήματος σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών που είχε θεσπιστεί με τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου, το οποίο είχε στόχο την αποφυγή της ανταγωνιστικής υποτίμησης των νομισμάτων, όπως αυτή που οδήγησε στους εμπορικούς πολέμους κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου.¹ Όταν τα κράτη αντιμετώπιζαν κάποιο προσωρινό πρόβλημα στο ισοζύγιο πληρωμών το οποίο δημιουργούσε πιέσεις στη συναλλαγματική ισοτιμία, το ΔΝΤ παρείχε βραχυπρόθεσμα δάνεια ώστε να διατηρηθούν σταθερές οι συναλλαγματικές ισοτιμίες.

Το ΔΝΤ χρηματοδοτείται από τα κράτη-μέλη του οργανισμού (186 το 2009, με τελευταίο μέλος το Κόσσοβο) ανάλογα με το μερίδιο που υπολογίζεται ότι έχουν στη παγκόσμια οικονομία (quotas). Με βάση το ποσοστό χρηματοδότησης, κάθε κράτος έχει και το αντίστοιχο μερίδιο σε ψήφους.² Για την Ελλάδα αντιστοιχεί το 0,38% του συνολικού προϋπολογισμού του ΔΝΤ (περίπου 1 δισ. ευρώ), για την Ε.Ε. συνολικά περίπου το 30%, για τις ΗΠΑ το 17,09%, ενώ η Κίνα έχει το 3,72%. Βάσει των συμφωνιών που διέπουν το ΔΝΤ, κάθε χώρα μπορεί να δανειστεί ετησίως το 200% των ποσών που συνεισφέρει και 600% συνολικά -- σε εξαιρετικές περιπτώσεις αυτό μπορεί να παραβιαστεί, όπως στην περίοδο της παγκόσμιας κρίσης που διανύουμε (όπου η αναλογία έχει διαμορφωθεί μέχρις στιγμής στο 1 προς 10).

Με την κατάρρευση αυτού του συστήματος σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών τη δεκαετία του 1970, το ΔΝΤ έμεινε σχεδόν χωρίς σκοπό. Ο ρόλος του ΔΝΤ έγινε ξανά σημαντικός τη δεκαετία του 1980, όταν κατέστη ο βασικός διεθνής φορέας για την αντιμετώπιση της κρίσης του εξωτερικού χρέους (1982: ο χρόνος εμπλοκής του ΔΝΤ στο Μεξικό).

Το ΔΝΤ δανείζει μέσω διαφόρων τυποποιημένων προγραμμάτων, εφόσον εκδηλωθεί το ενδιαφέρον από την υποψήφια χώρα. Το πιο διαδεδομένο πρόγραμμα είναι οι Συμφωνίες Υποστήριξης (Stand-By Arrangements). Έχει διάρκεια συνήθως ενός ή δύο χρόνων, αλλά μπορεί να επεκταθεί και σε τρία χρόνια, ενώ η αποπληρωμή γίνεται σε διάστημα τριών έως πέντε χρόνων. Με χαμηλά επιτόκια (τρέχοντα γύρω στο 1,5%, συν όποιο πριμ συμφωνηθεί έως 2%). Το σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ότι η εκταμίευση του δανείου γίνεται τμηματικά υπό τον όρο (conditionality) ότι επιτυγχάνονται οι οικονομικοί στόχοι που έχουν συμφωνηθεί με βάση τις τακτικές εκθέσεις (τρίμηνες ή εξάμηνες) από ειδικό κλιμάκιο το οποίο εδρεύει στη χώρα η οποία δανείζεται.

Η ισχύς του ΔΝΤ στην επιβολή πολιτικών

Η ισχύς του ΔΝΤ προέρχεται από τον άμεσο και έμμεσο έλεγχο των οικονομιών των κρατών στα οποία εμπλέκεται, ώστε να συνεχίσει να εκταμιεύει κανονικά τα δάνεια τα οποία έχουν συμφωνηθεί.

Επιπρόσθετα αποτελεί για το χρηματοπιστωτικό σύστημα ένα κέντρο συλλογής και παροχής πληροφοριών, γεγονός το οποίο δίνει τη δυνατότητα να παράγει σήματα προς τις αγορές χρήματος για το αν μια χώρα ακολουθεί ορθές ή όχι πολιτικές. Παρέχοντας βραχυπρόθεσμη ρευστότητα, το ΔΝΤ εγγυάται, μέσω των οικονομικών προγραμμάτων που συμφωνούνται, την επιστροφή της χώρας στις αγορές χρήματος. Μπορεί να παίξει τον ρόλο ενός συντονιστή του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος και των πολιτικών που ασκούνται, παρέχοντας κατάλληλες τεχνικές συμβουλές για τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που «απαιτούνται». Τα προηγούμενα του δίνουν τη δυνατότητα ανάληψης πρωτοβουλιών μεσολάβησης των αγορών χρήματος με μια χώρα. Αναδεικνύεται δηλαδή σε ένα σημαντικό διεθνή θεσμό επιτήρησης των οικονομικών πολιτικών, ο οποίος έχει μια σχετική ισχύ να επιβάλλει, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, την πειθάρχηση των οικονομιών των χωρών σε ένα υπόδειγμα.

Ωστόσο, αυτή η ισχύς εκδηλώνεται άμεσα όταν μια χώρα προσφύγει στο ΔΝΤ. Επομένως, το ερώτημα «ποιος επιβάλλει τις πολιτικές που τυπικά συμφωνούνται με το ΔΝΤ» γίνεται εύλογο, ειδικά αν σκεφτούμε ότι οι «παρτιζάνοι» των νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων γνωρίζουν ότι μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση πολλές φορές αδυνατεί να προχωρήσει στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.³ Με άλλα λόγια, η παρουσία του ΔΝΤ επιτρέπει στους ιθύνοντες να κάνουν ό,τι θα εύχονταν να κάνουν αλλά όμως είναι ανίσχυροι: μπορείς εύκολα να απορρίψεις την κυβέρνηση της χώρας σου αλλά δεν μπορείς το ίδιο εύκολα να απορρίψεις το ΔΝΤ, εφόσον η θέση του στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα θέτει ως πιθανό διακύβευμα τη διεθνή απομόνωση της χώρας. Πρέπει να εκτιμήσουμε το γεγονός ότι η κυβέρνηση Παπανδρέου ακολουθεί και αναγγέλλει πολιτικές τύπου ΔΝΤ χωρίς να έχει προσφύγει σε αυτό.

Τα αποτελέσματα των οικονομικών πολιτικών του ΔΝΤ

Οι παρεμβάσεις του ΔΝΤ τα τελευταία δέκα χρόνια έχουν υποστεί κριτική όχι μόνο για την κοινωνικά άδικη στόχευση προς τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους ως υπευθύνων να πληρώσουν την οικοδόμηση εμπιστοσύνης των αγορών στην αποπληρωμή του χρέους, αλλά επίσης και ως «αποτυχημένες» σε σχέση με την αποτελεσματικότητά που έχουν. Θυμίζουμε ότι η παρέμβαση του ΔΝΤ στην κρίση της Ασίας το 1997 συνέβαλε ώστε να μετατραπεί η κρίση σε παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση· και σημειώνουμε ότι η Μαλαισία, η οποία δεν αποδέχτηκε τη βοήθεια του ΔΝΤ ακολουθώντας κάποιες ανορθόδοξες για το ΔΝΤ οικονομικές πολιτικές, ήταν η πρώτη χώρα που ξεπέρασε την κρίση.

Στις πολιτικές του ΔΝΤ που συμφώνησε η κυβέρνηση της Αργεντινής το διάστημα 1998-2001 οφείλεται η κατάρρευση της οικονομίας της (μείωση 22% του ΑΕΠ μεταξύ 1998-2002), ενώ οι ανορθόδοξες πολιτικές (με αρκετά ισχυρή τη στήριξη, το πρώτο διάστημα, της εσωτερικής ζήτησης με παράλληλη αδιαφορία για τον πληθωρισμό) μετά το 2002 οδήγησαν σε αξιοσημείωτη βελτίωση της οικονομίας της Αργεντινής.

Με δεδομένο ότι οι προβλέψεις του ΔΝΤ παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση πολιτικών και στη στάση των αγορών χρήματος, άξια προσοχής είναι η πολύ σημαντική και συστηματική υποεκτίμηση της ύφεσης που προκαλούν οι οικονομικές πολιτικές λιτότητας που προωθεί (ειδικά αν η χώρα ακολουθεί τις συμβουλές του). Για παράδειγμα, στην Αργεντινή από το 1999 έως το 2001 που ακολουθούνταν οι πολιτικές του, το ΔΝΤ προέβλεπε ρυθμούς μεγέθυνσης 1,5, 3,7, και 2,6 για κάθε έτος ενώ οι πραγματικοί ρυθμοί αποδείχθηκαν -0,8, -4,4, -10,9 αντίστοιχα. Τα χρόνια που ακολούθησαν την εξέγερση και την αλλαγή οικονομικής πολιτικής σε ανορθόδοξη και μη επιθυμητή, οι προβλέψεις ήταν αντίστροφα υποεκτιμημένες: για το 2002 προβλεπόταν 1, έναντι πραγματικού ρυθμού 8,8.

Λετονία: πτώση 18% σε ένα χρόνο

Κλείνοντας, θα περιοριστούμε να εξετάσουμε πιο αναλυτικά την περίπτωση της Λετονίας. Η παρέμβαση του ΔΝΤ στη χώρα συνδέεται με μια πτώση της οικονομικής δραστηριότητας κατά 18% σε ένα χρόνο. Από μόνο του το μέγεθος συνιστά μέγιστη πολιτική αποτυχία, χωρίς να αναφέρουμε την αύξηση της ανεργίας από 6,2% το 2007 σε 22% τον Δεκέμβρη του 2009, επειδή πρόκειται για από τις μεγαλύτερες μειώσεις στη σύγχρονη ιστορία. Τα αποτελέσματα αυτά προήλθαν από τον στόχο μείωσης του ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού από 8 σε 3% μέχρι το 2012 σε συνθήκες κρίσης, και σε αυτήν την περίπτωση η αρχική υποεκτίμηση των αποτελεσμάτων συμπληρώθηκε με μια «στερνή γνώση». Στα μέτρα που χρησιμοποιήθηκαν περιλαμβάνονταν μειώσεις μισθών κατά 20% και συντάξεων κατά 10%. Απολύθηκαν 6.000 δημόσιοι υπάλληλοι (υπολογίζεται ότι σωρευτικά θα χάσει τη δουλειά του ένα ποσοστό δημοσίων υπαλλήλων γύρω στο 20-30%). Επίσης, η συμφωνία περιελάμβανε κλείσιμο σχολείων, απολύσεις δασκάλων και κλείσιμο νοσοκομείων ώστε να μειωθούν οι δαπάνες. Όπως παραδέχεται και το ΔΝΤ στην τελευταία του έκθεση, «οι αποταμιεύσεις προέρχονται από πτώση της ποιότητας ή της έκτασης παροχής δημόσιων υπηρεσιών» (2010/03, IMF Country Report No. 10/65: 6).

Αυτές οι πολιτικές προφανώς, όπως παραδέχεται και το ΔΝΤ, έχουν μειώσει την εσωτερική ζήτηση και την καταναλωτική δαπάνη, οι τράπεζες συνεχίζουν να συστέλλουν την πίστη και οι προοπτικές μεγέθυνσης εξαρτώνται από την ανάκαμψη τη παγκόσμιας ζήτησης που θα «τραβήξει» κάποιον εξαγωγικό τομέα της οικονομίας.

Με βάση τα προηγούμενα προβάλλει εύλογος --παρά τις συμβουλές της Παγκόσμιας Τράπεζας-- ο έπαινος του ΔΝΤ στις προσπάθειες της κυβέρνησης να μην επεκτείνει τα προγράμματα ενάντια στη φτώχεια που αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς μετά την κρίση (2010/03, IMF Country Report No. 10/65 :14-5).

*Ο Σπύρος Λαπατσιώρας διδάσκει οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

1. Όταν ένα κράτος υποτιμά το νόμισμά του, οι εισαγωγές του γίνονται ακριβότερες και οι εξαγωγές του λιγότερο ακριβές για τους ξένους. Οι χώρες με ελλείμματα στο ισοζύγιο πληρωμών (δηλαδή όταν εκρέει περισσότερο χρήμα από τη χώρα σε σχέση με αυτό που εισρέει) τείνουν προς την υποτίμηση του νομίσματός τους, ώστε να αυξηθούν τα έσοδά τους από τις εξαγωγές.

2. Στο πλαίσιο της συζήτησης για τη μεταρρύθμιση της αρχιτεκτονικής του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος έχουν τεθεί: α) η αλλαγή των ποσοστών ώστε να υπάρχει βελτιωμένη αντιπροσώπευση σημαντικών οικονομιών όπως της Βραζιλίας ή της Κίνας, β) να αναλάβει το ΔΝΤ τον ρόλο ενός κεντρικού τραπεζίτη, ο οποίος θα εκδίδει ένα παγκόσμιο νόμισμα για να μην επηρεάζουν το διεθνές εμπόριο οι μεγάλες διακυμάνσεις των ισοτιμιών των νομισμάτων, γ) το ΔΝΤ να παίξει τον ρόλο ενός δανειστή ύστατης προσφυγής χωρίς όρους που εξαρτούν την εκταμίευση της χρηματοδότησης από την υλοποίηση στόχων οικονομικής πολιτικής.

3. Αποκαλυπτικό για τις παρτιζάνικες τακτικές στις οποίες εμπλέκονται οι ιππότες των μεταρρυθμίσεων είναι το βιβλίο της Έλενας Παναρίτη, βουλευτού Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, Ευημερία δίχως όρια, Λιβάνης, Αθήνα 2009.