Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πορτάλιου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πορτάλιου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 26 Φεβρουαρίου 2011

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΦΕΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ













Πρόταση Ελένης Πορτάλιου, επικεφαλής της Ανοιχτής Πόλης και δημοτικής συμβούλου Αθηναίων, για ένα κείμενο που εκλαϊκεύει την επιχειρηματολογία μας και θα τεθεί στη συνάντηση την Κυριακή 27/2 στο Ελληνικό


Σημαντικό οικολογικό και αναπτυξιακό έργο για όλη την Αττική

Ο χώρος του πρώην Αεροδρομίου Ελληνικού, εμβαδού 6.264 στρεμ. (5.287στρεμ. αεροδρομίου και 977 στρεμ. παραλίας), με 480 κτίρια, από τα οποία 241 (74,6 % της υπάρχουσας δόμησης) μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν σε αθλητικές/ πολιτιστικές/κοινωνικές χρήσεις, προσφέρει τη δυνατότητα ενός σημαντικού, φτηνού, οικολογικού και αναπτυξιακού έργου για όλη την Αττική.

ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

· Μεγάλη οικολογική αξία που προσμετρά θετικά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της ρύπανσης στην Αττική

Οι ελεύθεροι χώροι (πάνω από 50 στρεμ. με πράσινο, αδόμητες εκτάσεις, ορισμένες κτιριακές εγκαταστάσεις) είναι σήμερα 3,84 τ.μ./κάτοικο, αφού για τις ολυμπιακές χρήσεις εξαντλήθηκαν 1,23 τ.μ./κάτοικο. Εξ αυτών μόλις 2,15 τ.μ./κάτοικο είναι αμιγώς πράσινο. Το αεροδρόμιο του Ελληνικού μπορεί να προσθέσει 1,98 τ.μ. ελεύθερων και κυρίως πράσινων χώρων ανά κάτοικο του λεκανοπεδίου. Επίσης, η παράκτια ζώνη 3 χλμ. μπορεί να αποδοθεί ως δημόσια πλαζ, που ανοίγει το Μητροπολιτικό Πάρκο στη θάλασσα.

Η παραλιακή ζώνη του Σαρωνικού είναι ήδη κορεσμένη οικιστικά και οι προσβάσεις των εκατομμυρίων κατοίκων του λεκανοπεδίου στη θάλασσα πολύ περιορισμένες.

Ας φανταστούμε τι θα συμβεί εάν στην έκταση του πρώην Αεροδρομίου Ελληνικού εφαρμοστούν τα σχέδια που προωθεί η κυβέρνηση με το Κατάρ, εν αγνοία οποιουδήποτε αρμόδιου φορέα. Θα εγκατασταθεί εκεί μια νέα πόλη με κτίρια γραφείων, malls, ξενοδοχεία, καζίνο, υπερμεγέθεις πόλους μαζικής αναψυχής και όλα τα υπουργεία, δηλαδή με λειτουργίες που θα δημιουργήσουν κυκλοφοριακή συμφόρηση. Πρόκειται για μια ωρολογιακή βόμβα περιβαλλοντικής καταστροφής για τους παραλιακούς δήμους, την παραλιακή ζώνη του Σαρωνικού και το σύνολο της Αττικής. Η έκταση του Ελληνικού θα παραχωρηθεί για δεκάδες χρόνια, στην ουσία θα πωληθεί και το ελληνικό κράτος δεν θα έχει αρμοδιότητα στη διαχείρισή της.

Πρέπει να σημειώσουμε ότι η άποψη περί πώλησης και εμπορικής αξιοποίησης μέρους της έκτασης του Μητροπολιτικού Πάρκου ώστε ν’ αγοραστούν μικρότερες εκτάσεις γης σε κορεσμένες περιοχές, δεν είναι περιβαλλοντικά ορθή γιατί μόνο μια μεγάλη έκταση λειτουργεί δραστικά απέναντι στην οικολογική κρίση και την κλιματική αλλαγή. Εξ άλλου, υπάρχουν φτηνές λύσεις, με μαζικές φυτεύσεις στον αστικό ιστό, που απαντούν στην ανάγκη αύξησης του τοπικού πράσινου. Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση δεν συζητά με το Κατάρ αυτή την εκδοχή.

· Σημαντική αναπτυξιακή συμβολή στη σημερινή περίοδο ύφεσης, με παραγόμενη αξία που θα διανεμηθεί σε πλήθος μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, οι οποίες προσφέρουν αντίστοιχες θέσεις εργασίας.

Το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού αποτελεί ισχυρό πόλο έλξης για τους χιλιάδες επισκέπτες της Αθήνας, που συνιστά, λόγω της αρχαιολογικής της σημασίας, σημαντικό τουριστικό προορισμό. Η ευρύτερη περιοχή του Σαρωνικού διαθέτει αξιόλογες, σύγχρονες ξενοδοχειακές υποδομές, η λειτουργία των οποίων μπορεί να πολλαπλασιαστεί με αύξηση της παραμονής των επισκεπτών, αν οι ακτές αναπλαστούν και γίνουν περισσότερο προσβάσιμες. Το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού αποτελεί ένα πράσινο και θαλάσσιο, αθλητικό και πολιτιστικό κέντρο Αττικής εμβέλειας, που στηρίζει αυτή την προοπτική. Δημιουργεί πραγματική πράσινη ανάπτυξη υπέρ των επιχειρήσεων τουρισμού και συγκροτεί, μαζί με τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία και τα νησιά του Αργοσαρωνικού, ένα δίκτυο περιβαλλοντικά και πολιτιστικά αναβαθμισμένων υπηρεσιών διακοπών.

Αντίθετα, η εκχώρηση του Ελληνικού στο Κατάρ με αποικιοκρατικούς όρους και εν κρυπτώ διαδικασίες fast track, ευνοεί μόνο τους εμίρηδες μεγαλοεπιχειρηματίες εκποιώντας δημόσια γη και θάλασσα και καταστρέφοντας το φυσικό και οικιστικό περιβάλλον. Όχι μόνο δεν θα ωφεληθούν οι μικρές παραγωγικές και εμπορικές μονάδες και οι εργαζόμενοι αλλά, αντίθετα, θα συμπιεστούν ακόμη περισσότερο οι υπάρχουσες τοπικές αγορές και οι μικρές επιχειρήσεις.

· Διατήρηση της δημόσιας κτίσης, αναβάθμιση της ποιότητας ζωής. Διέξοδος στη θάλασσα και ψυχαγωγία για τις εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους της Αττικής.

Η ύπαρξη του τραμ, η επέκταση του μετρό και η δημιουργία ποδηλατικού δικτύου επιτρέπουν την εύκολη και οικολογικά αποδεκτή πρόσβαση των Αθηναίων στο Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού και στις γύρω ακτές, εφ’ όσον αυτές απελευθερωθούν από τα παράνομα κτίσματα. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό έργο για τον λαό της Αττικής, που δεν επιβαρύνει το περιβάλλον, αντίθετα θ’ αναβαθμίζει την καθημερινή ζωή, ιδιαίτερα τους θερμούς μήνες.

ΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΠΟΛΥ ΦΤΗΝΟ ΕΡΓΟ

Το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού είναι ένα έργο πολύ χαμηλού κόστους. Πρόσφατα Διεθνή Παραδείγματα το επιβεβαιώνουν.

Οι τιμές σε έργα πρασίνου και αστικών διαμορφώσεων, εκθεσιακών περίπτερων και αναπλάσεων για το πρώην Tempelhof Airport του Βερολίνου ανέρχεται σε 16.000 €/στρέμμα (συνολικός προϋπολογισμός 60.000.000 € για 3.800 στρέμματα) ενώ οι αντίστοιχες πολύ πιο ήπιες επεμβάσεις στο Maurice Rose Airfield της Φρανκφούρτης, οι οποίες τιμήθηκαν με το Βραβείο Αρχιτεκτονικής Τοπίου της Γερμανίας το 2005, κόστισαν 4.500 €/στρέμμα. Η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Έργων εκτιμά σε 8.300 € / στρεμ. τη φύτευση με υψηλά δένδρα και θάμνους.

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το Μητροπολιτικό Πάρκο θα δημιουργηθεί σε βάθος χρόνου και πάνω στην αρχή : αφήνουμε τη φύση να επενεργήσει. Σύμφωνα με την ερευνητική πρόταση του ΕΑΠ, ΕΜΠ, στην πρώτη φάση θα αποδοθούν σε δημόσια χρήση πάρκου το νότιο τμήμα 1.705 στρεμ., ο Ολυμπιακός Πόλος 1.801 στρεμ. και σταδιακά τα υπόλοιπα μέχρι τα 5.287 στρεμ., που σημαίνει όχι άμεση εκταμίευση του συνολικού απαιτούμενου ποσού, το οποίο μπορεί να κυμαίνεται από 25 – 100 εκατ. ευρώ ανάλογα με οικονομικότερες ή λιγότερο οικονομικές λύσεις. Σε κάθε περίπτωση ένα ποσό εκκίνησης 50 εκατ. ευρώ επαρκεί. Όσον αφορά το λειτουργικό κόστος, αυτό σαφώς συνδέεται με τον βαθμό ηπιότητας των εγκαταστάσεων και σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα μπορεί να περιοριστεί σε 5 – 10 εκατ. ευρώ κατ’ έτος.

Πρέπει να επισημανθεί ότι οι σημερινές κτιριακές εγκαταστάσεις αποτελούν ένα σημαντικό και προσοδοφόρο κτιριακό απόθεμα, που μπορεί να παραλάβει δημόσιες και δημοτικές, αθλητικές/πολιτιστικές/κοινωνικές χρήσεις αλλά και ένα τμήμα του να δοθεί για ενοικίαση σε ιδιώτες, σύμφωνα με τις επιτρεπόμενες χρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού μπορεί ν’ αυτοχρηματοδοτείται ως προς το λειτουργικό του κόστος.

Το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού αποτελεί ζωτική ανάγκη των κατοίκων της Αττικής. Η δημιουργία του σημαίνει πολλαπλά οφέλη για το κοινωνικό σύνολο, αντίθετα τα σχέδια κυβέρνησης – Κατάρ είναι περιβαλλοντικά, αναπτυξιακά και κοινωνικά επιζήμια. Στο Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού εκφράζονται ανάγλυφα δύο επιλογές. Από τη μια, είναι η εκποίηση του δημόσιου πλούτου, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η αφαίρεση ζωτικού παραγωγικού χώρου για τους πολλούς και η ιδιωτικοποίηση δημόσιων αγαθών. Από την άλλη, υπάρχει η επιλογή της πράσινης ανάπτυξης, που συμβαδίζει με την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής εκατομμυρίων κατοίκων της Αττικής.

Η υπεράσπιση της δεύτερης αυτής επιλογής είναι υπόθεση ενός Παναττικού Μετώπου που θα συνθέτει τα κινήματα για την πόλη και το περιβάλλον, με τους εργασιακούς και επιστημονικούς φορείς και την τοπική αυτοδιοίκηση.

Πέμπτη 30 Δεκεμβρίου 2010

Ανοιχτή Πόλη: "Δεν υπακούμε στους νόμους του Μνημονίου"


Στη χθεσινή διαδικασία ορκωμοσίας των νεοεκλεγμένων συμβούλων στον Δήμο Αθηναίων, οι δυο δημοτικοί και επτά κοινοτικοί σύμβουλοι της Ανοιχτής Πόλης (Θ. Τσούπος, Μ. Ξανθού, Ν. Μουμούρης, Λ. Κεσίδου, Μπ. Κόκλας, Γ. Δρόσου, Ν. Κόντος) ανέγνωσαν και κατέθεσαν στα πρακτικά την εξής δήλωση-κείμενο ορκωμοσίας:

«Δηλώνω στην τιμή και στη συνείδησή μου να είμαι πιστός στην πατρίδα, να υπακούω στο Σύνταγμα και στους νόμους και να εκπληρώνω τίμια και ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου.

Δηλώνω ωστόσο ότι δεν δεσμεύομαι και δεν υπακούω στους αντισυνταγματικούς και αντιδημοκρατικούς νόμους του Μνημονίου κυβέρνησης - “τρόικας”.

Επίσης, ότι θα καταβάλω ιδιαίτερη προσπάθεια ώστε συγκεκριμένες ρυθμίσεις του Συντάγματος που αφορούν, μεταξύ άλλων, στις οικονομικές υποχρεώσεις του κράτους απέναντι στην αυτοδιοίκηση (αρ. 102, παρ. 5), στην προστασία του περιβάλλοντος (αρ. 24, παρ. 1), στην παιδεία (αρ. 16, παρ. 4, 5), στο δικαίωμα στην εργασία (αρ. 22, παρ. 1, 2), στην κοινωνική πολιτική (αρ. 21, παρ. 3, 5, 6) και στα δικαιώματα όλων χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων (αρ. 5, παρ. 2), να τηρηθούν στο ακέραιο».

Η Ανοιχτή Πόλη στη σχετική της ανακοίνωση τονίζει ότι "η επιλογή του 'πολιτικού' τυπικού της ορκωμοσίας, δεν συνιστά έκφραση θρησκευτικής πεποίθησης ή μη, αλλά εκδήλωση του αιτήματος για την ανάγκη πλήρους και σαφούς διαχωρισμού της κοσμικής δημοκρατικής λειτουργίας της Πολιτείας από την πνευματική, θρησκευτική λειτουργία της Εκκλησίας. Αντίθετα, η πρόσκληση που απεύθυνε η δημοτική αρχή προς τον Αρχιεπίσκοπο κ. Ιερώνυμο, για να παραστεί στη σημερινή διαδικασία, αντιστρατεύεται την υπόθεση του χωρισμού κράτους-εκκλησίας και αναπαράγει παλιότερες νοοτροπίες και κατάλοιπα".

Τέλος, σχετικά με την παρουσία του υφυπουργού Εσωτερικών, Γιώργου Ντόλιου στη χθεσινή διαδικασία, υπογράμμισε ότι "η υψηλόβαθμη εκπροσώπηση της κυβέρνησης του Μνημονίου στις δημοτικές διαδικασίες δείχνει τον σφικτό εναγκαλισμό -μέχρις ασφυξίας- που επιφυλάσσουν οι κυρίαρχοι σχεδιασμοί για την αυτοδιοίκηση. Όμως, οι επιβαλλόμενες περικοπές πόρων και υπηρεσιών, οι απολύσεις εργαζομένων, ο μαρασμός της τοπικής δημοκρατίας μέσω του 'Καλλικράτη' δεν μπορούν να καλυφθούν από κινήσεις δημοσίων σχέσεων. Η νέα δημοτική αρχή θα πρέπει σύντομα να σταθεί αντιμέτωπη με τις κυβερνητικές επιλογές, να προασπίσει τη δοκιμαζόμενη κοινωνία και τον θεσμό της αυτοδιοίκησης, να κόψει τον ομφάλιο λώρο με την ασκούμενη σήμερα αντιλαϊκή πολιτική".

Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2010

Κοινωνικά δίκτυα αλληλεγγύης


ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΡΤΑΛΙΟΥ*

Ο νεοφιλελευθερισμός τραυμάτισε βαθιά τα αξιακά πρότυπα της αριστεράς: τις ιδέες της κοινότητας, της αλληλεγγύης, της συλλογικότητας, της συμπάθειας, της συνύπαρξης, του ενεργού ενδιαφέροντος για τον άλλο. Η πολιτική, ως διαχείριση του συστήματος εξουσίας, απομακρύνθηκε, όσο ποτέ στη σύγχρονη ιστορία, από τον κόσμο των αποκάτω. Πάνω από τις τάξεις και τα στρώματα εγκαταστάθηκε ο ατομικός εργαζόμενος, καταναλωτής και θεατής, το ιδιοτελές άτομο του Χόμπς.

Παρ’ όλ’ αυτά, σε πολλά μέρη του κόσμου και πρόσφατα στη χώρα μας, η κρίση δημιουργεί ρωγμές στο νεοφιλελεύθερο οικοδόμημα. Μέσα απ’ αυτές αναδύονται παλιές και νέες μορφές συνύπαρξης, σύνθεσης, συνεργασίας, εν τέλει κοινωνικά δίκτυα αλληλέγγυων πρακτικών. Τα δίκτυα αυτά αμφισβητούν αγοραίες μορφές παραγωγής και ανταλλαγής, τη γενικευμένη εμπορευματοποίηση αγαθών και δραστηριοτήτων, την κυριαρχία του εμπορεύματος και των καταναλωτικών προτύπων επί των αναγκών. Θέτουν τη βασική προϋπόθεση αντίστασης: κανείς μόνος στην κρίση.

Ας δούμε μερικά παραδείγματα των αλληλέγγυων κοινωνικών δικτύων και πρακτικών.

Μια από τις πρώτες ανάγκες που αναδύεται σε εποχές στέρησης είναι η διατροφική επάρκεια των νοικοκυριών. Το κίνημα της αστικής καλλιέργειας αναδύθηκε σε πολλές φάσεις της ιστορίας των πόλεων και επανέρχεται στις σημερινές συνθήκες της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Συνιστά ένα κίνημα καταναλωτών και μορφή αλληλέγγυας οικονομίας, καθώς και ένα κίνημα γειτονιάς.

Στο Βανκούβερ του Καναδά, για παράδειγμα, περίπου 44% των κατοίκων καλλιεργούν εδώδιμα προϊόντα στις αυλές, τα μπαλκόνια τους, αλλά και στους 17 κήπους της πόλης, που παραχωρήθηκαν από την πολιτεία. Στην Αργεντινή, στο Περού, στο Εκουαδόρ, στη Ζιμπάμπουε, στην Τζακάρτα της Ινδονησίας, στη Νέα Ορλεάνη, στο Πεκίνο, στο Ντιτρόϊτ, στο Φράϊμπουργκ της Γερμανίας, στο Παρίσι και αλλού, η αστική καλλιέργεια είναι ένας διαδεδομένος τρόπος παραγωγής και κατανάλωσης.

Το κίνημα των piqueteros στην Αργεντινή, στη ΔΝΤ εποχή, συγκροτήθηκε από οργανώσεις φτωχών και ανέργων που χρησιμοποίησαν ως ένα βασικό μέσο πάλης τον αποκλεισμό των δρόμων και των σιδηροδρομικών γραμμών, διακόπτοντας έτσι τη διακίνηση των εμπορευμάτων. Υποστηρίζονται από ευρύτατα δίκτυα γειτονιάς που δημιουργούν ασπίδα προστασίας όταν έρχεται η αστυνομία και όλοι μαζί μεταφέρονται ως συμπαραστάτες στα κατειλημμένα εργοστάσια της περιοχής τους. Λειτουργώντας αυτόνομα και οριζόντια, οι piqueteros χρησιμοποιούν τα επιδόματα της πρόνοιας που εξασφαλίζουν και την προσωπική εργασία για τη δημιουργία εναλλακτικών δομών στις γειτονιές: μαγειρεία, αρτοποιεία, συλλογικές κουζίνες, εργαστήρια λαϊκής επιμόρφωσης, βιβλιοθήκες, φεστιβάλ, λαχανόκηπους κ.λπ.

Στην Αργεντινή άνθισε, επίσης, το ανταλλακτικό εμπόριο, δηλαδή ένα σύστημα που λειτουργεί χωρίς τη διαμεσολάβηση του χρήματος με τη χρήση των creditos, ενός κοινωνικού νομίσματος–πίστωσης, το οποίο εκδίδεται από τα δίκτυα ανταλλαγής. Έτσι ανταλλάσσονται φρέσκα λαχανικά με μαθήματα μουσικής, παπούτσια ή ρούχα με οικοδομικές εργασίες, κ.λπ. Οι συμμετέχοντες στο ανταλλακτικό εμπόριο υπολογίζονται σε 2 εκατ. και κατ’ άλλους σε 3 έως 5 εκατ.

Ένα άλλο παράδειγμα, από την Αργεντινή της κρίσης, αφορά στις συνελεύσεις γειτονιάς, δηλαδή μορφές πολιτικής συγκρότησης από τα κάτω, που αποτελούν ένα είδος τοπικής χωρικής αντι-εξουσίας και προβαίνουν σε καταλήψεις δημόσιων κτιρίων, εργοστασίων, γυμναστηρίων, τοπικών αγορών, πλατειών, εγκαθιστώντας εκεί κοινωνικά κέντρα, εναλλακτικές αγορές κ.λπ.

Τις τρεις μορφές αλληλέγγυων πρακτικών στην Αργεντινή, που ήδη αναφέραμε, συμπληρώνει το κίνημα των ανακτημένων επιχειρήσεων. Αν και λίγες σε αριθμό, οι επιχειρήσεις αυτές που μετατράπηκαν σε αυτοδιαχειριζόμενους συνεταιρισμούς, αναδεικνύουν τις δημιουργικές ικανότητες των εργαζομένων και τη σημασία της κοινωνικής έναντι της ατομικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής.

Η αλληλέγγυα οικονομία μπορεί να παίρνει τη μορφή και διεθνών δικτύων ανταλλαγής ή και δημιουργίας “ηθικών” τραπεζών για τη χρηματοδότηση των αλληλέγγυων πρακτικών. Πολλά σχετικά παραδείγματα μας έρχονται από τις Ζαπατίστικες Κοινότητες, από τη Βενεζουέλα, τη Βραζιλία και άλλα μέρη της γης.

Μέσα στην κρίση, λοιπόν, οι φτωχοί και οι απόκληροι δημιουργούν εναλλακτικές μορφές αντίστασης, επιβίωσης με αντισυστημικά χαρακτηριστικά, που θα μπορούσαμε να τις συνδέσουμε με αυτό που ονομάζουν οι Ιθαγενικές Κοινότητες της Λατινικής Αμερικής «Buen Vivir»: ένα σύστημα αξιών και τρόπων ζωής και μια πρόταση για την οικοδόμηση ενός καινούργιου κόσμου.

Στην Ελλάδα πληθαίνουν τα σχετικά παραδείγματα, μερικά από τα οποία παρουσιάστηκαν στο Φεστιβάλ της Εποχής. Αναφέρω το Ιατρείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ρεθύμνου, το Εναλλακτικό Πολιτιστικό Εργαστήρι στην Κέρκυρα, τα σχολεία εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας για μετανάστες, την αυτοδιαχειριζόμενη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης, τον Αυτόνομο Κοινωνικό χώρο και Βοτανικό Κήπο Πετρούπολης, τις συλλογικές κουζίνες, τα χαριστικά παζάρια, τις γιορτές, τις καλλιτεχνικές παραστάσεις, τις μορφές ανταλλακτικής οικονομίας (terra verde, Οβολός, Σπόρος, κ.λπ.) και πολλά άλλα, όπως οι συνελεύσεις γειτονιάς μέσα από τις οποίες δοκιμάζεται η συλλογική αντίδραση στην κρίση.

*Η Ελ. Πορτάλιου είναι καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ και υποψήφια δήμαρχος Αθήνας με τον συνδυασμό “Ανοιχτή Πόλη”.